I Am Not Your Negro
In the Crosswind
Little Men
Austerlitz
Auf einmal
De gemodificeerde mensheid

Ghost in the shell

Verenigde Staten, 2017 | Rupert Sanders
Armoediger maar meer spektakel. De live action versie van Ghost in the Shell zal de fans van de animéversie van Mamoru Oshii teleurstellen maar visueel is er veel lekkers te halen.

Door Ronald Rovers

Ondanks Scarlett Johanssons erotisch bedoelde en — volgens eeuwenoude animé-traditie — compleet seksistische virtuele bodysuit in Ghost in the Shell, blijft de recette van deze live action adaptatie van de legendarische Japanse manga achter bij de verwachtingen. Never mind de marketing machine die al twee jaar voor de release Jan en alleman begon te vertellen hoe ongelofelijk fantastisch de film ging worden.
Nou zegt de opbrengst van een film weinig over de kwaliteit. Bovendien had de oorspronkelijke film al die cultfans ook niet meteen voor zich gewonnen. Dat werden er meer. Jaar na jaar. Maar de tegenvallende cijfers bevestigen wel wat op sociale media al sinds de bekendmaking van de cast rondzong: chronische onvrede met de whitewashing van de oorspronkelijke Japanse personages. Dat de makers daarvoor een geforceerde oplossing bedachten met een etnische onthulling laat in de film — we verklappen niet welke — bevestigt het probleem alleen maar.
Voor veel fans is dat niet eens het grootste bezwaar. Die zijn vooral teleurgesteld over de ontbrekende cyberfilosofische beschouwingen over transcendentie en post-humane entiteiten die de manga en de animé juist tot gamechangers hadden gemaakt. Mamoru Oshii's animéadaptatie uit 1995, vol filosofische bespiegelingen over de aard van onze identiteit en grenzen van onze menselijkheid wanneer het brein wordt uitgebreid met cybernetische implantaten, heeft in de loop van twee decennia een trouwe en omvangrijke groep volgelingen gekregen. Die stel je niet tevreden met visuele effecten.
Blijft de vraag: zijn de tegenvallende cijfers terecht? Want die visuele effecten in Ghost in the Shell zijn behoorlijk indrukwekkend. Wat whitewashing betreft: dat kan niet echt een bezwaar zijn. Japanse fictie is al vaker voor een westers publiek bewerkt (Ringu, Rashomon, The Seven Samurai) en op zich is een witte cast — Ghost in the Shell heeft trouwens een opvallend internationale cast — geen probleem. Wat is er mis mee om verhalen naar andere culturen te verplaatsen? Dat een westers publiek, met name het Amerikaanse, moeite heeft om naar verhalen in een andere taal te kijken, want dat is hier het onderliggende probleem, is een andere kwestie.
Toch is de vertaalslag hier net iets problematischer dan bij andere films, omdat de buitenlandse fans van de oorspronkelijke Ghost in the Shell nou net alles koesteren wat zo typisch Japans is aan het verhaal. Zij vreesden al dat 'geschikt maken voor een westerse markt' zou betekenen dat de film platter werd, en geef ze ongelijk. Dat juist de filosofische dimensie uit de film is verdwenen, is pijnlijk. Ook voor de film zelf. Hij is er armoediger door geworden.

Lichtrefractie
Is het daardoor een slechte film geworden? Nee. Want de visuele effecten en wat dat betreft het hele production design van Nederlander Jan Roelfs is fantastisch: je verdwijnt als kijker in de neonoir van Blade Runner met die gepatenteerde Aziatisch-Amerikaanse megalopolis van de toekomst, waar luchtvervuiling de bewoners voor altijd in duisternis hult, en wordt meegesleurd door de actie van The Matrix. De drukte, de vochtigheid, de dystopie, de hele postnatuurlijke atmosfeer en de even angstaanjagende als fascinerende volgende versie van het menselijk lichaam waarvoor in allerlei vage achtershops mods te koop zijn. "Ooit zullen we allemaal zijn zoals jij", zegt iemand tegen Johanssons personage Major. Yes, please. En dan die lichtrefractie — zo heet het geloof ik — wanneer Major zich onzichtbaar maakt. Een techniek waar trouwens al jaren serieus aan wordt gewerkt om militairen onzichtbaar te kunnen maken. Ziet er schitterend uit.
Haar buddy — bij de geheime sectie zoveel — wordt gespeeld door de Deense acteur Pilou Asbæk, een bonk van een vent die zelfs nog iets sympathieks houdt wanneer z'n ogen noodgedwongen vervangen worden door een soort Google Glass binocle. Takeshi Kitano mag weer Takeshi Kitano spelen en hoewel het een beetje sleets begint te raken, is het wel vermakelijk. Ik bedoel maar, de cast is heel wat meer dan alleen Miss Johansson en haar loonstrookje van 17,5 miljoen dollar. Helaas is alleen de bad guy slecht gecast, tenminste de bad guy van de eerste helft van de film — we verklappen niet wie —  hoewel met de acteur op zich niks mis is. Maar goed, het is toch vaak donker. Ghost in the Shell is gemaakt om geld te verdienen, niet om de fans tevreden te stellen. En al kan het even duren, die fans zouden ook best deze nieuwe femme fatale in hun armen kunnen sluiten. Ook al weigert ze in haar eigen ziel te kijken.
Voer voor filmwetenschappers: wat vertelt dit vechtende, seksloze maar toch erotisch beladen cyberwezen (modmens?, robot?) over het heersende beeld van vrouwen, als je die ontwikkeling bekijkt vanaf Private Benjamin (1980) met Goldie Hawn en G.I. Jane (1997) met Demi Moore? Of vertelt het helemaal niks?


top
Ghost in the shell

April 2017 #397

Productie
Michael Costigan
Steven Paul
Regie
Rupert Sanders
Scenario
Jamie Moss
William Wheeler
Ehren Kruger
Camera
Jess Hall
Muziek
Lorne Balfe
Clint Mansell
Art direction
Jan Roelfs
Met
Scarlett Johansson
Pilou Asbæk
Takeshi Kitano

Kleur, 107 minuten

Distributie
UPI
Te zien
vanaf 30 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


G

G-FORCE
G.I. JANE
G.I. Joe: Retaliation
G.I. JOE: THE RISE OF THE COBRA
Gaamer
GABBEH
Gabrielle
GABRIELLE
GADJO DILO
GAINSBOURG, VIE HÉROÏQUE
GALAXY QUEST
Gallipoli
The Gallows
Gallows Hill
Gambit
THE GAMBLER
Game
THE GAME
Game of Thrones (Seizoen 5)
Game of Thrones Seizoen 1
GAMER
Le gamin au vélo
GAMLE MAEND I NYE BILER/OLD MEN IN NEW CARS
GANGS OF NEW YORK
Gangs of Wasseypur
Gangster Squad
GANGSTERBOYS
Het gangstermeisje
GARAGE
GARAGE DAYS
GARAGE OLIMPO
Les garçons et Guillaume, à table!
THE GARDEN
GARDEN STATE
GARFIELD
GARFIELD: A TALE OF TWO KITTIES
GARPASTUM
GAS, FOOD, LODGING
Gasland part I & II
GASTON'S WAR
GATTACA
IL GATTOPARDO
GAY
GAZON MAUDIT
Les géants
GEEN BEREIK
GEEST UIT DE POLDER
GEGE
Gegen die Wand
HET GEHEIM
Het geheim van Delft
HET GEHEIM VAN MEGA MINDY
GELUK IS ALS GLAS
EEN GELUKKIGE HAND
DE GELUKKIGE HUISVROUW
EEN GELUKKIGE TIJD
GEMINI (SOSEIJI)
Gemma Bovery
The General
THE GENERAL'S DAUGHTER
GENERATION KILL
LA GENÈSE
GENESIS
Genius
GENOVA
LES GENS NORMAUX N'ONT RIEN D'EXCEPTIONNEL
GEORGE MICHAEL: A DIFFERENT STORY
GEORGE OF THE JUNGLE
Georges Bataille's Story of the Eye
GEORGI AND THE BUTTERFLIES
GEORGIA RULE
GEORGICA
Gerhard Richter Painting
GERMINAL
Geronimo
GERONIMO: AN AMERICAN LEGEND
GERRY
GESPENSTER
GET BACK
GET CARTER
The Get Down
Get Hard
GET HIM TO THE GREEK
GET LOW en de arthouse-western
GET ON THE BUS
Get Out
GET REAL
GET RICH OR DIE TRYIN'
GET SHORTY
THE GETAWAY
Gett — The Divorce Trial of Viviane Amsalem
GETTING EVEN WITH DAD
GETTING HOME
GETTING MY BROTHER LAID (MEIN BRUDER DER VAMPIR)
GETTYSBURG
GEVANGEN OP JAVA
GEVANGENEN VAN DE GROND
DE GEVLEKTE HOND (A PIEBALD DOG RUNNING ON THE EDGE OF THE SEA)
De geweldige beer
GFP Bunny
THE GHOST AND THE DARKNESS
GHOST DOG: THE WAY OF THE SAMURAI
GHOST IN THE SHELL
Ghost in the shell
GHOST IN THE SHELL 2
GHOST RIDER
Ghost Rider: Spirit of Vengeance 3D
GHOST SHIP
GHOST WORLD
THE GHOST WRITER
Ghostbusters
GHOSTS FROM THE PAST
GHOSTS OF GIRLFRIENDS PAST
Gianni e le donne
THE GIFT
The Gift
GIGANTE
GIGLI
Gimme Danger — Long Live The Stooges
GIMME SHELTER
Ginger & Rosa
GINGER SNAPS
THE GINGERBREAD MAN
GIORNI E NUVOLE
The Girl
GIRL 6
Girl Most Likely
The Girl on the Train
A Girl Walks Home Alone at Night
GIRL WITH A PEARL EARRING
The Girl with the Dragon Tattoo
GIRL, INTERRUPTED
GIRLFIGHT
THE GIRLFRIEND EXPERIENCE
Girlhood
GIRLS UNITED
GLADIATOR
GLADIATOR
LES GLANEURS ET LA GLANEUSE
GLAS OP CELLULOID
Glassland
Glee the 3D Concert Movie
GLENGARRY GLEN ROSS
THE GLIMMERMAN
GLITTERBUG
GLORIA
Gloria
Glory
Gluckauf
GLUE
GNOMEO & JULIET
GO
GO GET SOME ROSEMARY
GO WEST, YOUNG MAN!
GOAL KICK OFF
God Bless America
GOD IS MY DJ
GOD TOLD ME TO
GOD'S LONELY MAN
THE GODDESS OF 1967
THE GODFATHER DVD COLLECTION
GODS AND MONSTERS
Gods of Egypt 3D
GODSEND
GODZILLA
Godzilla 3D
DAS GOEBBELS EXPERIMENT
De goede dood
GOHATTO
Going in Style
GOING THE DISTANCE
GOING TO SCHOOL WITH MY DAD ON MY BACK
Gold
GOLDEN BALLS
THE GOLDEN BOWL
THE GOLDEN COMPASS
GOLDENEYE
GOLDFISH MEMORY
Goltzius and the Pelican Company
GOLVEN
GOMORRA
GONE BABY GONE
Gone Girl
GONE IN 60 SECONDS
Gone With the Wind
GONIN
GOOD ADVICE
GOOD BYE, LENIN!
A Good Day To Die Hard
The Good Dinosaur
THE GOOD GERMAN
THE GOOD GIRL
THE GOOD HEART
Good Kill
A GOOD MAN IN AFRICA
GOOD MEN, GOOD WOMEN
A Good Old Fashioned Orgy
Good People
GOOD ROCKIN' TONIGHT
THE GOOD SHEPHERD
THE GOOD SON
GOOD WILL HUNTING
A GOOD WOMAN
A GOOD YEAR
THE GOOD, THE BAD AND THE UGLY
GOODBOY!
GOODBYE BAFANA
GOODBYE LOVER
GOODBYE SOLO
GOODBYE SOUTH, GOODBYE
A GOOFY MOVIE
GOOISCHE VROUWEN
Gooische Vrouwen 2
Goosebumps 3D
GORDEL VAN SMARAGD
GORDOS
GOSFORD PARK
THE GOSPEL OF JOHN
GOSSIP
GOTHIKA
GOUD
DE GOUDEN SWIPE
DE GOUDLIJN PARAMARIBO — DAM
LE GOÛT DES AUTRES
GOUTTES D'EAU SUR PIERRES BRÛLANTES
GOYA'S GHOSTS
Gozaran — Time Passing
GRACE IS GONE
Grace of Monaco
GRACE OF MY HEART
LA GRAINE ET LE MULET
GRAN TORINO
The Grand Budapest Hotel
Le grand cahier
Grand central
Le grand soir
LE GRAND VOYAGE
La grande bellezza
IL GRANDE COCOMERO
GRANDE HOTEL
La grande illusion
Il grande sogno
The Grandmaster
GRAVE DANGER
THE GRAVE OF THE FIREFLIES
Gravity
GRBAVICA
GREASE
GREAT ECSTASY OF ROBERT CARMICHAEL
Great Expectations
GREAT EXPECTATIONS
The Great Gatsby
GREAT KILLS ROAD
GREAT MIGRATIONS
The Great Northwest
THE GREAT RAID
The Great Wall
THE GREAT WHITE HYPE
GREEN HAT
THE GREEN HORNET
The Green Inferno
The Green Inferno en Knock Knock (Eli Roth over)
Green Lantern 3D
THE GREEN MILE
Green Room
GREEN ZONE
GREENBERG
Greencard Warriors (Miriam Kruishoop over)
Greetings from Tim Buckley
The Grey
THE GREY ZONE
GRIDLOCK'D
DE GRIEZELBUS
GRIMM
Grimsby
THE GRINCH
GRINDHOUSE: DEATH PROOF
GRINDHOUSE: PLANET TERROR
GRIZZLY MAN
De groeten van Mike!
Gromozeka
HET GROOTSTE VAN HET GROOTSTE, ABRAHAM TUSCHINSKI
GROOVE
GROSSE POINTE BLANK
DE GROT
GROTE KLEINE MUIS: CIRKELIENTJE
DE GROTE TOVENAAR
DE GROTE VAKANTIE
De grote Zwaen
GROUNDHOG DAY
GROWN UPS
Grown Ups 2
THE GRUDGE
THE GRUDGE 2
Grudge Match
GRUMPIER OLD MEN
GRUMPY OLD MEN
GUANTANAMERA
The Guard
Guardians of the Galaxy
Guardians Of The Galaxy Vol. 2
GUARDING TESS
GUERNSEY
Güeros
La Guerre est Déclarée
GUESS WHO
A GUIDE TO RECOGNIZING YOUR SAINTS
GUINEVERE
GULLIVER'S TRAVELS 3D
GUMMO
The Gunman
THE GUNS OF NAVARONE
THE GURU
GUS VAN SANT BOX
El Gusto