Lady Bird
Zama
Cobain
The Rider
Foxtrot
Chez (Chris Penn, midden) laat zijn vuisten broeien De maffia binnenstebuiten

THE FUNERAL

Verenigde Staten, 1996 | Abel Ferrara
Abel Ferrara gebruikt in The funeral een maffiafamilie als excuus om een meer diepgravend onderzoek te doen naar de vele lagen van geweld. Hij is een van de weinige regisseurs, bij wie zwaarmoedigheid en pathos niet storend werken. En bij wie anders kom je stoere mannen tegen die verklaren: "I have ideas. I read books."

De opening van The funeral is een fragment uit The petrified forest, een volbloed gangsterfilm uit 1936 met Humphrey Bogart. Zijn gegrom en ongeschoren kin werden een ikoon van het gangstergenre. Veel later zouden The Godfather, The untouchables en Goodfellas de vaandeldragers worden. The funeral is zich terdege van zijn voorgangers bewust, maar staat niet middenin deze traditie. Daarvoor druist de film te veel tegen het genre in. Waar Al Pacino zich in Carlito's way bedient met one-liners als "You think you're big time? You're gonna die big time!", ontspint zich in The funeral de volgende dialoog. Ray (Christopher Walken): "If I do something wrong, it's because God didn't give me the grace. I'm only working with what I've been given." Jeanette (Annabella Sciorra): "So, in that way, the people they found dead with bullet holes in their skulls, they're God's fault. Aren't you ashamed of yourself?" Ray: "I'm ashamed of nothing. I already roast in hell."
Weinig hard-boiled gangsters zullen zulke bespiegelingen over de hel op aarde uit hun strot krijgen. De familieleden in The funeral zijn dan ook de intellectuelen onder de gangsters, die meer zelfinzicht hebben dan de doorsnee-crimineel, en juist daardoor meer getergd zijn. Hun macho-imago wordt beetje bij beetje ontrafeld. De recente film Donnie Brasco breekt ook met deze genreconventie en is daarom al uitgeroepen tot de ultieme maffiafilm. Toch biedt die film nog genoeg mogelijkheden om achterover te leunen. The funeral is minder goed te doorgronden. De behoefte aan een gelikt scenario dringt zich op, maar regisseur Ferrara bedient de liefhebber van de klassieke misdaadfilm niet op zijn wenken. Ferrara doet juist waar hij zo goed in is: het doorwroeten van de verknipte geest.

Heetgebakerd
Dat dit geen aangename films oplevert, werd al duidelijk met zijn debuut Driller killer. Deze sinistere film, waarin een man uit frustratie de drilboor in willekeurige lijven laat trillen, werd in vele landen verboden. Later zou Ferrara na Bad lieutenant alom gewaardeerd worden, wat niet betekent dat hij het keuriger aanpakte. Alle smerigheid van de corrupte agent blijft op je huid plakken, en zelfs zijn zeer overtuigende loutering kan dat vuil niet afspoelen. Ook de vampiers in The addiction en de buitenaardse wezens in Invasion of the bodysnatchers verlangen tevergeefs naar de verlossing.
De gangsterfamilie Tempio in The funeral lijkt die hoop echter te hebben opgegeven. Ferrara schrikt niet terug voor een flink portie neerslachtigheid, en eigenlijk siert hem dat. Hij heeft de verleiding van een smeuïg, eenduidig verhaal doorstaan en kiest een minder populaire, maar wel een eerlijkere weg. Zo lijkt het verhaal eerst nog uit te lopen op een who-dunnit (wie vermoordde broer Johnny?), maar de flashbacks brengen veel meer aan het licht dan de moordenaar. Vaak genoeg wordt het verhaal onderbroken door gesprekken in een donkere keuken over religie en moraal.
Veel meer dan die discussies zijn het echter de handelingen die duidelijk maken hoe verwrongen de gebroeders Tempio zijn. De heetgebakerde Chez (Chris Penn) lijkt eerst een goede daad te verrichten door een hoertje wat geld te geven, haar naar huis te sturen en haar zo te redden van de prostitutie. Wanneer zij echter meer geld vraagt, gaat Chez door het lint en mishandelt haar gruwelijk, "omdat je zojuist je ziel verkocht hebt". Meer onderhuids, maar daarom niet minder benauwend, is de scène waarin Chez zijn vrouw Clara (Isabella Rossellini) beveelt haar jurk uit te trekken en in bed te gaan liggen. Lang wordt de camera op haar angstige blik gericht. Ook vrouwelijk leed heeft bij Ferrara voor het eerst een gezicht.

Uitvergroting
Toch is de film niet altijd zo loodzwaar als al deze ellende doet vermoeden. Net als in Bad lieutenant neigen sommige uitbarstingen naar kitsch, alhoewel het verlossingstafereel van die film nergens wordt geëvenaard. De lugubere eindscène van The funeral komt nog het meest in de buurt, net als Chez, die zich krijsend op de doodskist van zijn broer stort. Het zijn pathetische taferelen, maar imponerend, omdat Ferrara, zoals vaker, die uitvergroting op de juiste momenten weet te plaatsen.
Ook is het een verademing om Christopher Walken weer eens in een volwaardige rol te zien, waarin hij juist ingetogen speelt. De laatste tijd duikt hij steeds vaker op in zelfparodiërende bijrollen, met als dieptepunt Things to do in Denver when you're dead. Zo'n film is wat The funeral nou net niet wil zijn: een dweperige pastiche, gemaakt om het publiek te behagen. Ferrara wil de zenuwen blootleggen, en vanzelfsprekend biedt zoiets geen vertier. Een ultieme maffiafilm is eigenlijk zo leuk nog niet.

Mariska Graveland



top
THE FUNERAL

Juni 1997 #179

Produktie
Mary Kane
Regie
Abel Ferrara
Scenario
Nicholas St. John
Camera
Ken Kelsch
Geluid
Rosa Howell-Thornhill
Montage
Mayin Lo
Muziek
Joe Delia
Met
Christopher Walken
Chris Penn
Annabella Sciorra
Isabella Rossellini

Kleur, 98 minuten

Distributie
Concorde Film
Te zien
vanaf 19 juni

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


F

F FOR FAKE
LE FABULEUX DESTIN D'AMÉLIE POULAIN
Faccia a faccia
FACE
The Face of an Angel
The Face of Love
FACE/OFF
FACES
Facing Mirrors
FACTORY GIRL
FACTOTUM
THE FACULTY
Fading Gigolo
FADOS
FAIL SAFE
FAILURE TO LAUNCH
FAIR GAME (Andrew Sipes)
FAIR GAME (Doug Liman)
Fair Wind (Fahrtwind)
FAIRUZ — WE HIELDEN ZOVEEL VAN MEKAAR
FAIRY TALE — A TRUE STORY
Faith Connections
FAITHFUL
FAITHLESS
FALCONE
FALKENBERG FAREWELL
THE FALL
FALL TIME
FALLEN
FALLEN ANGELS
A Fallible Girl
FALLING DOWN
DIE FÄLSCHER
FAME
FAMILIA RODANTE
FAMILIE
De familie Slim
FAMILIEGEHEIM
Familieweekend
La famille Bélier
A Family
FAMILY
A Family Affair
The Family Fang
FAMILY FILES
THE FAMILY MAN
A Family Quartet
THE FAN
FANFAN LA TULIPE
FANNY & ALEXANDER
FANTASIA 2000
Fantastic Beasts and Where to Find Them
Fantastic Four (Josh Trank)
FANTASTIC FOUR (Tim Story)
FANTASTIC FOUR: RISE OF THE SILVER SURFER
FANTASTIC MR. FOX
Les fantômes d'Ismaël
FAR AND AWAY
FAR FROM HEAVEN
Far from the Madding Crowd
FAREWELL
FAREWELL MY CONCUBINE
The Farewell Party
A Farewell to Arms
FARGO
FARINELLI, IL CASTRATO
Fashion Chicks
FAST & FURIOUS
FAST & FURIOUS 5
Fast & Furious 7
Fast & Furious 8
Fast and Furious 6
THE FAST AND THE FURIOUS
FAST AND THE FURIOUS 3
FAST FOOD FAST WOMEN
Fata morgana
Fataal (Jesse Bleekemolen over)
FATAL REACTION: BOMBAY
FATAL REACTION: NEW YORK
FATAL REACTION: SINGAPORE
FATELESS
FATHER AND SON (OTETS I SIN)
Father Figures
FATHER OF THE BRIDE PART 2
FATHER'S DAY
FATHERLAND
The Fault in Our Stars
Faust (Aleksander Sokoerov)
FAUST (F.W. Murnau)
FAUST (LECKE FAUST)
FEAR
Fear and Desire
FEAR AND LOATHING IN LAS VEGAS
THE FEAR INSIDE ME
FEARLESS (Peter Weir)
FEARLESS (Ronny Yu)
Fedora
FEEL THE NOISE
FEELING MINNESOTA
FEESTJE!
FELICE...FELICE...
FELICIA'S JOURNEY
Félicité
Félix & Meira
FÉLIX ET LOLA
FELLINI DVD-BOX
FEMALE PERVERSIONS
LA FEMME DE GILLES
FEMME FATALE
LES FEMMES DE 6ÈME ETAGE
LES FEMMES... OU LES ENFANTS D'ABORD
Fences
Ferdinand
FERIEN
FERNGULLY, THE LAST RAINFOREST
FESTEN
FESTIVAL EXPRESS
Feuchtgebiete
Feuten: het feestje
FEVER PITCH
A Few Best Men
A FEW GOOD MEN
FEW OF US
Le fidèle
Fidelio
A Field in England
FIERCE CREATURES
Fietsen naar de maan
FIETSMUG & DANSMUG
THE FIFTH ELEMENT
The Fifth Estate
FIFTY DEAD MEN WALKING
Fifty Shades Darker
Fifty Shades of Black
Fifty Shades of Grey
FIGHT CLUB
THE FIGHTER
FIGHTING
Fighting fish
THE FIGHTING TEMPTATIONS
FIGNER, THE END OF A SILENT CENTURY
LE FIL DE L'HORIZON
Fill the Void
LA FILLE D'ARTAGNAN
La fille de Brest
LA FILLE DE L'AIR
LA FILLE DU RER
La fille inconnu
LA FILLE SUR LE PONT
LES FILLES DU BOTANISTE
A Film About Coffee
FILM IST. A GIRL & A GUN
Film Stars Don't Die in Liverpool
A FILM WITH ME IN IT
FILMPJE!
THE FILMS OF ALEJANDRO JODOROWSKY
THE FILMS OF JEAN ROLLIN
THE FILMS OF KENNETH ANGER VOLUME TWO
LE FILS
Le fils de Jean
Le fils de l'autre
LE FILS DE L'EPICIER
THE FILTH AND THE FURY
FIN AOÛT, DÉBUT SEPTEMBRE
THE FINAL CURTAIN
THE FINAL DESTINATION
FINAL DESTINATION
FINAL DESTINATION 2
FINAL DESTINATION 3
Final Destination 5 3D
FINAL FANTASY VII
FINAL FANTASY: THE SPIRITS WITHIN
Final Portrait
FIND ME GUILTY
Finding Dory
FINDING FORRESTER
FINDING NEMO
Finding Nemo 3D
FINDING NEVERLAND
Finding Your Feet
THE FINE ART OF LOVE
Fine, Thanks (Dakujem, dobre)
The Finest Hours
LA FINESTRA DI FRONTE
Finn
IL FIORE DELLE MILLE E UNA NOTTE
FIORILE
FIRE
FIREFLIES IN THE GARDEN
FIREWALL
THE FIRM (Alan Clarke)
THE FIRM (Sydney Pollack)
FIRST KILL
FIRST KNIGHT
FIRST MISSION
FIRST STRIKE
THE FIRST WIVES CLUB
THE FISH FALL IN LOVE
FISH TANK
Fissa
Fist Fight
Five Came Back
FIVE MINUTES OF HEAVEN
THE FIVE OBSTRUCTIONS
THE FIVE SENSES
The Five-Year Engagement
FIXING IN THE SHADOW
FL 19,99
FLAGS OF OUR FATHERS
FLAMENCO, FLAMENCO
Flandres
DE FLAT
Flatliners
FLAWLESS
FLED
LA FLEUR DU MAL
UN FLIC
Flight
FLIGHT OF THE PHOENIX
FLIGHTPLAN
THE FLINTSTONES
THE FLINTSTONES IN VIVA ROCK VEGAS
FLIPPER
FLIRT (Hal Hartley)
FLIRT (Jaap van Eyck)
FLIRTING WITH DISASTER
Flits & het magische huis 3D
FLOATING LIFE
THE FLOCK
FLODDER 3
Florence Foster Jenkins
The Florida Project
FLORIS
FLUBBER
FLUSHED AWAY
FLY AWAY HOME
Flypaper
Focus (Glenn Ficarra, John Requa)
FOCUS (Neal Slavin)
FOEKSIA DE MINIHEKS
THE FOG
THE FOG OF WAR
La folie Almayer
FOLIE PRIVÉE
FOLLOWING
FONS RADEMAKERS DVD-BOX
FOOL'S GOLD
Footloose
Footnote
FOR FUN
FOR LOVE OF THE GAME
FOR MY BABY
FOR ROSEANNA
For Those in Peril
THE FORBIDDEN KINGDOM
THE FORBIDDEN QUEST
The Forbidden Room (Previously Unreleased)
FORCE OF EVIL
FORCES OF NATURE
FOREIGN LAND
The Foreigner
The Forest
FOREVER
FOREVER FEVER
FOREVER YOUNG
Forget Me Not
FORGET PARIS
FORGETTING SARAH MARSHALL
The Forgiveness of Blood
FORGOTTEN SILVER
THE FORGOTTEN SPACE
Formula 1
FORREST GUMP
FORTRESS
FORTY GUNS
The Founder
THE FOUNTAIN
THE FOUNTAINHEAD
FOUR BROTHERS
FOUR DAYS IN SEPTEMBER
FOUR EYED MONSTERS
THE FOUR FEATHERS
Four Lions
FOUR ROOMS
FOUR WEDDINGS AND A FUNERAL
FOURBI
THE FOX AND THE CHILD
Foxcatcher
Foxfire
Foxtrot
FRACTURE
FRAGILE
FRAILTY
LA FRANCE
Frances Ha
Francofonia
FRANÇOIS OZON DVD-BOX
Frank (Lenny Abrahamson over)
FRANK CAPRA COLLECTION
FRANK ZAPPA: PHASE II — THE BIG NOTE
Frankenweenie
Franny
FRANS ZWARTJES, THE GREAT CINEMA MAGICIAN
Frantz
Die Frau des Polizisten
FRAUDS
FREAKY FRIDAY
FRED CLAUS
FREDDY THE FROG
FREDDY VS. JASON
Free Birds
Free Fire
Free in Deed
Free Range (Retrospectief Veiko Õunpuu)
Free State of Jones
FREE WILLY
FREE WILLY 2
FREEDOM
FREEDOM WRITERS
Freeheld
DER FREIE WILLE
DIE FREMDE
FRENCH KISS
FREQUENCY
FRESA Y CHOCOLATE
FRESH
FRESH AIR
FRIDA
FRIDAY THE 13TH (2009)
FRIENDS
The Friends of Eddie Coyle
Friends with Benefits
Friends with Kids
Fright Night
THE FRIGHTENERS
DIE FRISEUSE
Frits & Franky
FRITZ LANG COLLECTION
FROM DUSK TILL DAWN
FROM HELL
FROM PARIS WITH LOVE
FROM THE JOURNALS OF JEAN SEBERG
FROST/NIXON
FROWNLAND
Frozen (Chris Buck, Jennifer Lee)
FROZEN (Wang Xiaoshuai)
The Frozen Ground
FROZEN LAND
FROZEN RIVER
Frozen Sing-A-Long
Fruitvale Station
FUCKING ÅMÅL
FUDOH
THE FUGITIVE
DE FÛKE
Fukushima, mon amour
Full Contact
FULL FRONTAL
THE FULL MONTY
FUN WITH DICK AND JANE
THE FUNERAL
FUNNY BONES
FUNNY GAMES U.S.
FUNNY HA HA
FUNNY PEOPLE
Fuocoammare
FUR: AN IMAGINARY PORTRAIT OF DIANE ARBUS
THE FURIES
Fury
The Fury of a Patient Man
The Future
Il futuro