Burning
Tesnota
First Man
Transit (Christian Petzold over)
Living the Light — Robby Müller (Claire Pijman over)
Eenzame Tofolar in Siberië Zij die dichtbij lijken zijn het verst

FEW OF US

Litouwen/Portugal/Frankrijk/Duitsland, 1996 | Sharunas Bartas
De grote, moderne stad is ideaal om de teloorgang van menselijke relaties tot uitdrukking te brengen. Want kan eenzaamheid en onthechting raker worden neergezet dan juist tussen veel mensen, die overal om je heen zijn maar met wie je niets te maken hebt? Kan gebrek aan menselijke warmte beter worden verbeeld dan tussen de kille grauwheid van vochtig beton? In Few of us draait Sharunas Bartas die invalshoek honderdtachtig graden: zijn nieuwe film speelt zich af op de barre vlakten van Siberië.

Bartas' eerste film, Trys dienos, is gesitueerd in Kaliningrad. Drie dagen lang trekken twee Litouwse jongens op met twee Russische meisjes. Ze slenteren wat rond in een stad in verval: zompige kelders, troosteloze pensionnetjes en treurige cafés. Met hun gemoedstoestand is het al niet beter gesteld. Ze zijn op zoek naar wat menselijke warmte, maar weten nauwelijks wat dat is. Ze denken het te zien achter de verlichte ramen waar mensen plezier schijnen te hebben met elkaar, maar zelf komen ze niet verder dan wat droefgeestige pogingen.
The corridor (Koridorius) gaat nog een stap verder. In een vervallen appartementencomplex aan de rand van Vilnius lijkt geen enkele hoop meer te bestaan, geen enkel onderling contact. Mensen zijn nergens meer naar op zoek, verlangen niets meer. De emoties die in Trys dienos nog op de gezichten waren af te lezen hebben plaats gemaakt voor volstrekte apathie. Lang aangehouden close-ups gunnen ons een blik in zielen waaruit het licht al lang verdwenen is. Wat rest zijn zinloze bezigheden die naar niets verwijzen dan naar zichzelf.
Met Few of us lijkt Bartas zijn stelling te onderbouwen dat het 'verhaal' dat hij vertelt in zijn films zich overal zou kunnen afspelen. Want het verhaal is hetzelfde, alleen de omgeving is anders. Geen stad dit keer, maar een gehucht ergens in Siberië. Het biedt onderkomen aan de Tofolars, een nomadenstam. Ooit een gemeenschap met een bloeiende cultuur, nu een uitgeblust volk dat binnen een paar decennia geheel verdwenen zal zijn.

Eenzaam bestaan
De film begint met luchtopnamen vanuit een helicopter. In het toestel zit een jonge vrouw (Katerina Golubeva). Waar ze vandaan komt weten we niet, wat haar doel is ook niet. Haar bestemming is een kleine nederzetting waar ze een onbepaalde tijd doorbrengt. De bewoners van het dorp benaderen haar niet anders dan hun eigen buren; ze dulden haar aanwezigheid, maar van enige interesse of van wezenlijk contact is geen sprake. Golubeva op haar beurt geeft blijk van eenzelfde passiviteit en onverschilligheid als de Tofolars.
De titel van de film is gebaseerd op een citaat van de Russische schrijver Ribnikov: "We zijn maar met weinigen, met zo weinigen, maar het ergste is dat we van elkaar gescheiden zijn." De veroordeling tot het eenzame bestaan in het hoge noorden schept geen enkele band tussen het handjevol dorpsbewoners. De moeilijke omstandigheden waarin ze moeten overleven evenmin. De saamhorigheid tussen mensen is maar schijn; zij die het dichtstbij lijken, zijn vaak het verst van ons verwijderd.
Dat Bartas in zijn films steeds dit zelfde verhaal vertelt, de onmogelijkheid aantoont van wezenlijk menselijk contact, hoeft geen bezwaar te zijn. Waar ik, na deze derde film, wel bezwaar tegen heb is dat hij dat doet met steeds dezelfde middelen. De close ups van lege blikken, de apathie, het volledig in zichzelf gekeerde. De opflikkering van leven, van gevoel dat uitgedoofd leek, tijdens een vreugdeloos feestje. De wezenloze lichamelijke toenaderingen, alcohol en sigaretten als de enige zaken die het leven draaglijk maken. The corridor betekende ten opzichte van Trys dienos nog een verdieping, een intensivering door een extremer gebruik van die middelen. Al het andere, het overbodige was weggelaten. Daardoor ontstond een heel andere, zelfs wat surrealistische sfeer. Maar bij Few of us komt het me intussen allemaal wat erg bekend voor.

Stervend volk
Dat neemt niet weg dat het gebruik van die middelen ook in deze film weer geheel op zijn plaats valt. De lusteloze onverschilligheid van de personages contrasteert én harmonieert op wonderlijke wijze met het ongerepte natuurschoon van Siberië, dat prachtig en vreselijk tegelijk is. In tegenstelling tot de karakters is het vrij en onaangetast, maar het tempo van het leven in het dorp lijkt zich gevoegd te hebben naar de wetten van de natuur. Statische, lange shots ademen de rust en sereniteit uit van het landschap. Ze maken de kleine veranderingen en bewegingen daarin tot de grootse gebeurtenissen die ze zijn. Veranderingen van kleur en van licht met het verstrijken van de tijd, beweging van water dat tegen de oever rimpelt, van verwaaiende nevel.
Ook de personages worden met het grootste geduld geobserveerd. Minuten lang kijken we in het gegroefde gelaat van een oude man, we zien hoe hij een sigaret rookt, een stuk brood afsnijdt. Ook in het leven van deze mensen worden kleine handelingen gebeurtenissen van formaat. Op een bijna documentaire wijze, gecombineerd met duidelijk geënsceneerde taferelen, brengt Bartas het leven van deze mensen in beeld. Ook 'kleine' geluiden worden nadrukkelijk onder de aandacht gebracht: de regen op keien, de wind door het gras, krakende takken, verre kinderstemmen, voetstappen in de soppige grond, de ademhaling van de oude man. Bartas heeft een geweldig oog voor detail en beeldcompositie. Zijn timing, het ritme van zijn beeldenreeks, is perfect.
Few of us is een portret van een langzaam stervend volk. Het is mij eigenlijk niet duidelijk waarom Bartas Katerina Golubeva in die wildernis gedropt heeft. De confrontatie met de dorpsbewoners levert weinig op dat niet tot uitdrukking zou kunnen komen binnen de eigen gemeenschap. Haar aanwezigheid en een aantal duidelijk geconstrueerde scènes verlenen de film de suggestie van een verhaallijn die het eigenlijk niet nodig heeft. De dramatiek van het kleine en allereenvoudigste weet Bartas al meer dan voldoende op te roepen.

Petra van der Ree



top
FEW OF US

September 1997 #181

Produktie
Paulo Branco
Regie, scenario en camera
Sharunas Bartas
Geluid
Vladimir Golovnitski
Montage
Mingaile Murmulaitiene
Muziek
Victor Copytsko
Met
Katerina Golubeva
Pjotr Kishteev
Sergei
Tulayev

Kleur, 100 minuten

Distributie
NFM Distributie
Te zien
vanaf 18 september

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


F

F FOR FAKE
LE FABULEUX DESTIN D'AMÉLIE POULAIN
Faccia a faccia
FACE
The Face of an Angel
The Face of Love
FACE/OFF
FACES
Facing Mirrors
FACTORY GIRL
FACTOTUM
THE FACULTY
Fading Gigolo
FADOS
Fahrenheit 11-9
FAIL SAFE
FAILURE TO LAUNCH
FAIR GAME (Andrew Sipes)
FAIR GAME (Doug Liman)
Fair Wind (Fahrtwind)
FAIRUZ — WE HIELDEN ZOVEEL VAN MEKAAR
FAIRY TALE — A TRUE STORY
Faith Connections
FAITHFUL
FAITHLESS
FALCONE
FALKENBERG FAREWELL
THE FALL
FALL TIME
FALLEN
FALLEN ANGELS
A Fallible Girl
FALLING DOWN
DIE FÄLSCHER
FAME
FAMILIA RODANTE
FAMILIE
De familie Slim
FAMILIEGEHEIM
Familieweekend
La famille Bélier
A Family
FAMILY
A Family Affair
The Family Fang
FAMILY FILES
THE FAMILY MAN
A Family Quartet
THE FAN
FANFAN LA TULIPE
FANNY & ALEXANDER
FANTASIA 2000
Fantastic Beasts and Where to Find Them
Fantastic Four (Josh Trank)
FANTASTIC FOUR (Tim Story)
FANTASTIC FOUR: RISE OF THE SILVER SURFER
FANTASTIC MR. FOX
Les fantômes d'Ismaël
FAR AND AWAY
FAR FROM HEAVEN
Far from the Madding Crowd
FAREWELL
FAREWELL MY CONCUBINE
The Farewell Party
A Farewell to Arms
FARGO
FARINELLI, IL CASTRATO
Fashion Chicks
FAST & FURIOUS
FAST & FURIOUS 5
Fast & Furious 6
Fast & Furious 7
Fast & Furious 8
THE FAST AND THE FURIOUS
FAST AND THE FURIOUS 3
FAST FOOD FAST WOMEN
Fata morgana
Fataal (Jesse Bleekemolen over)
FATAL REACTION: BOMBAY
FATAL REACTION: NEW YORK
FATAL REACTION: SINGAPORE
FATELESS
FATHER AND SON (OTETS I SIN)
Father Figures
FATHER OF THE BRIDE PART 2
FATHER'S DAY
FATHERLAND
The Fault in Our Stars
Faust (Aleksander Sokoerov)
FAUST (F.W. Murnau)
FAUST (LECKE FAUST)
FEAR
Fear and Desire
FEAR AND LOATHING IN LAS VEGAS
THE FEAR INSIDE ME
FEARLESS (Peter Weir)
FEARLESS (Ronny Yu)
Fedora
FEEL THE NOISE
FEELING MINNESOTA
FEESTJE!
FELICE...FELICE...
FELICIA'S JOURNEY
Félicité
Félix & Meira
FÉLIX ET LOLA
FELLINI DVD-BOX
FEMALE PERVERSIONS
LA FEMME DE GILLES
FEMME FATALE
LES FEMMES DE 6ÈME ETAGE
LES FEMMES... OU LES ENFANTS D'ABORD
Fences
Ferdinand
FERIEN
FERNGULLY, THE LAST RAINFOREST
FESTEN
FESTIVAL EXPRESS
Feuchtgebiete
Feuten: het feestje
FEVER PITCH
A Few Best Men
A FEW GOOD MEN
FEW OF US
Le fidèle
Fidelio
A Field in England
FIERCE CREATURES
Fietsen naar de maan
De fietser
FIETSMUG & DANSMUG
THE FIFTH ELEMENT
The Fifth Estate
FIFTY DEAD MEN WALKING
Fifty Shades Darker
Fifty Shades of Black
Fifty Shades of Grey
FIGHT CLUB
THE FIGHTER
FIGHTING
Fighting fish
THE FIGHTING TEMPTATIONS
Figlia mia
FIGNER, THE END OF A SILENT CENTURY
LE FIL DE L'HORIZON
Fill the Void
LA FILLE D'ARTAGNAN
La fille de Brest
LA FILLE DE L'AIR
LA FILLE DU RER
La fille inconnu
LA FILLE SUR LE PONT
LES FILLES DU BOTANISTE
A Film About Coffee
FILM IST. A GIRL & A GUN
Film Stars Don't Die in Liverpool
De film van Dylan Haegens
A FILM WITH ME IN IT
FILMPJE!
THE FILMS OF ALEJANDRO JODOROWSKY
THE FILMS OF JEAN ROLLIN
THE FILMS OF KENNETH ANGER VOLUME TWO
LE FILS
Le fils de Jean
Le fils de l'autre
LE FILS DE L'EPICIER
THE FILTH AND THE FURY
FIN AOÛT, DÉBUT SEPTEMBRE
THE FINAL CURTAIN
FINAL DESTINATION
THE FINAL DESTINATION
FINAL DESTINATION 2
FINAL DESTINATION 3
Final Destination 5 3D
FINAL FANTASY VII
FINAL FANTASY: THE SPIRITS WITHIN
Final Portrait
FIND ME GUILTY
Finding Dory
FINDING FORRESTER
FINDING NEMO
Finding Nemo 3D
FINDING NEVERLAND
Finding Your Feet
THE FINE ART OF LOVE
Fine, Thanks (Dakujem, dobre)
The Finest Hours
LA FINESTRA DI FRONTE
Finn
IL FIORE DELLE MILLE E UNA NOTTE
FIORILE
FIRE
FIREFLIES IN THE GARDEN
FIREWALL
THE FIRM (Alan Clarke)
THE FIRM (Sydney Pollack)
FIRST KILL
FIRST KNIGHT
First Man
FIRST MISSION
The First Purge
First Reformed
FIRST STRIKE
THE FIRST WIVES CLUB
THE FISH FALL IN LOVE
FISH TANK
Fissa
Fist Fight
Five Came Back
FIVE MINUTES OF HEAVEN
THE FIVE OBSTRUCTIONS
THE FIVE SENSES
The Five-Year Engagement
FIXING IN THE SHADOW
FL 19,99
FLAGS OF OUR FATHERS
FLAMENCO, FLAMENCO
Flandres
DE FLAT
Flatliners
FLAWLESS
FLED
LA FLEUR DU MAL
UN FLIC
Flight
FLIGHT OF THE PHOENIX
FLIGHTPLAN
THE FLINTSTONES
THE FLINTSTONES IN VIVA ROCK VEGAS
FLIPPER
FLIRT (Hal Hartley)
FLIRT (Jaap van Eyck)
FLIRTING WITH DISASTER
Flits & het magische huis 3D
FLOATING LIFE
THE FLOCK
FLODDER 3
Florence Foster Jenkins
The Florida Project
FLORIS
FLUBBER
FLUSHED AWAY
FLY AWAY HOME
Flypaper
Focus (Glenn Ficarra, John Requa)
FOCUS (Neal Slavin)
FOEKSIA DE MINIHEKS
THE FOG
THE FOG OF WAR
La folie Almayer
FOLIE PRIVÉE
FOLLOWING
FONS RADEMAKERS DVD-BOX
FOOL'S GOLD
Footloose
Footnote
FOR FUN
FOR LOVE OF THE GAME
FOR MY BABY
FOR ROSEANNA
For Those in Peril
THE FORBIDDEN KINGDOM
THE FORBIDDEN QUEST
The Forbidden Room (Previously Unreleased)
FORCE OF EVIL
FORCES OF NATURE
FOREIGN LAND
The Foreigner
The Forest
FOREVER
FOREVER FEVER
FOREVER YOUNG
Forget Me Not
FORGET PARIS
FORGETTING SARAH MARSHALL
The Forgiveness of Blood
FORGOTTEN SILVER
THE FORGOTTEN SPACE
Formula 1
FORREST GUMP
FORTRESS
FORTY GUNS
The Founder
THE FOUNTAIN
THE FOUNTAINHEAD
FOUR BROTHERS
FOUR DAYS IN SEPTEMBER
FOUR EYED MONSTERS
THE FOUR FEATHERS
Four Lions
FOUR ROOMS
FOUR WEDDINGS AND A FUNERAL
FOURBI
THE FOX AND THE CHILD
Foxcatcher
Foxfire
Foxtrot
FRACTURE
FRAGILE
FRAILTY
LA FRANCE
Frances Ha
Francofonia
FRANÇOIS OZON DVD-BOX
Frank (Lenny Abrahamson over)
FRANK CAPRA COLLECTION
FRANK ZAPPA: PHASE II — THE BIG NOTE
Frankenweenie
Franny
FRANS ZWARTJES, THE GREAT CINEMA MAGICIAN
Frantz
Die Frau des Polizisten
FRAUDS
FREAKY FRIDAY
FRED CLAUS
FREDDY THE FROG
FREDDY VS. JASON
Free Birds
Free Fire
Free in Deed
Free Range (Retrospectief Veiko Õunpuu)
Free State of Jones
FREE WILLY
FREE WILLY 2
FREEDOM
FREEDOM WRITERS
Freeheld
DER FREIE WILLE
DIE FREMDE
FRENCH KISS
FREQUENCY
FRESA Y CHOCOLATE
FRESH
FRESH AIR
FRIDA
FRIDAY THE 13TH (2009)
FRIENDS
The Friends of Eddie Coyle
Friends with Benefits
Friends with Kids
Fright Night
THE FRIGHTENERS
DIE FRISEUSE
Frits & Franky
FRITZ LANG COLLECTION
FROM DUSK TILL DAWN
FROM HELL
FROM PARIS WITH LOVE
FROM THE JOURNALS OF JEAN SEBERG
FROST/NIXON
FROWNLAND
Frozen (Chris Buck, Jennifer Lee)
FROZEN (Wang Xiaoshuai)
The Frozen Ground
FROZEN LAND
FROZEN RIVER
Frozen Sing-A-Long
Fruitvale Station
FUCKING ÅMÅL
FUDOH
THE FUGITIVE
DE FÛKE
Fukushima, mon amour
Full Contact
FULL FRONTAL
THE FULL MONTY
FUN WITH DICK AND JANE
THE FUNERAL
FUNNY BONES
FUNNY GAMES U.S.
FUNNY HA HA
FUNNY PEOPLE
Fuocoammare
FUR: AN IMAGINARY PORTRAIT OF DIANE ARBUS
THE FURIES
Fury
The Fury of a Patient Man
The Future
Il futuro