Lady Bird
Zama
Cobain
The Rider
Foxtrot
Raoul Duke (Johnny Depp) en Dr. Gonzo (Benicio Del Toro) op weg naar Las Vegas in hun convertible The Great Red Shark Terry Gilliam: Oorlogsverslaggever in Las Vegas

FEAR AND LOATHING IN LAS VEGAS

Verenigde Staten, 1998 | Terry Gilliam
Terry Gilliam is gespecialiseerd in de waanzin. Een verfilming van een boek van Gonzo-journalist Hunter S. Thompson lijkt hem dan ook op 't lijf geschreven. Fear and loathing in Las Vegas doet verslag van een psychedelische trip in de stad van Stardust en The Strip, het zenuwcentrum van de American Dream, waar Thompson voorgoed korte metten mee heeft gemaakt. Terry Gilliam: "Het ergste is dat iedereen echt denkt dat hij in een redelijke, controleerbare wereld leeft, terwijl dat geenszins het geval is."

Hunter S. Thompson was geen journalist zoals de regels voorschrijven, want objectiviteit en neutraliteit waren aan hem niet besteed. Hij maakte deel uit van het verhaal dat hij schreef, en noemde zijn werkwijze Gonzo Journalism. Met een kofferbak vol mescaline, ether en cocaïne ging hij begin jaren zeventig op pad om een motorrace in de woestijn te verslaan, wat resulteerde in het cult-boek Fear and loathing in Las Vegas. A savage journey to the heart of the American dream. Ook trok hij in bij de Hell's Angels om hun leven minutieus te beschrijven in het boek Hell's Angels: A strange and terrible saga of the outlaw motor cycle gangs. Hij moest op de koop toenemen dat hij door de motorbende in elkaar werd geslagen.
Zijn proza is vlijmscherp, smeuïg geschreven en erg grappig. De eerste, beroemd geworden zin van Fear and loathing ('angst en walging') luidt: 'We were somewhere around Barstow on the edge of the desert when the drugs began to take hold.' De excentrieke gebruikers zijn journalist Raoul Duke (het alter ego van Thompson) en 'advocaat' Dr. Gonzo, die hem vooral adviseert aangaande drugszaken. Nadat ze een lifter hebben opgepikt en hem ten gevolge van hun hallucinaties flink aan het schrikken hebben gemaakt, vraagt Duke zich af: 'What will he think then? This same lonely desert was the last known home of the Manson family. Will he make that grim connection when my attorney starts screaming about bats and huge manta rays coming down on the car?' Vele malen zal Thompson in het boek nog verbanden leggen tussen typische Americana, de uitwassen en waanzin, om op die manier de Amerikaanse droom hardhandig aan diggelen te slaan.

Waanzin
De verfilming door Terry Gilliam volgt trouw Thompsons uitzinnige beschrijvingen van de psychedelische effecten en de verborgen gekte in Amerika. De leukste scène is die waarin Duke en Gonzo toevalligerwijs belanden op een anti-drugsconventie van narcotica-agenten, wiens hypocrisie genadeloos wordt tentoongespreid.
Duke en Gonzo worden gespeeld door Johnny Depp en Benicio Del Toro, die hun personages als stripfiguren hebben neergezet. Depp spreekt met geknepen keel, lurkt aan een lange sigarettenpijp en loopt waggelend door Las Vegas. De vele scènes waarin ze enorme hoeveelheden drugs verstouwen verliezen echter op den duur hun kracht, en hun gekte blijft afstandelijk, wat mede veroorzaakt wordt door de voice-over waarin passages uit het boek worden voorgelezen. Terry Gilliam: "Ik wilde Thompsons vertelstijl op een directe manier verfilmen en niet bewerken, want de dialogen van Thompson zijn zo uniek dat je ze niet kunt nadoen. Als ik ze probeerde te veranderen, eindigde ik altijd weer bij een letterlijk citaat uit het boek."
De personages uit Gilliams films, van The Baron von Münchhausen tot 12 monkeys, balanceren meestal op het randje van de waanzin. "Ik bestudeer de waanzin al jaren. Of beter gezegd: de lijn tussen waanzin en gezond verstand, tussen verbeelding en werkelijkheid. Als je je op die grens begeeft moet je beide kanten van dat landschap laten zien. Als iedereen de ene kant uitloopt, loop ik de tegenovergestelde richting uit, gewoon om te kijken wat er gebeurt, en om de balans weer wat bij te stellen. En het geldt ook omgekeerd. Als alles mogelijk zou zijn, als je je alleen maar richt op de fantasie, verliest het tegelijkertijd zijn waarde. Ik maak geen films waarin alleen het extreme, het fantastische een rol speelt, want het draait juist om de strijd tussen fantasie en realisme. Zo staan aan het eind van Time bandits de dwergen op het punt om te vertrekken naar de hemel of ik weet niet waar, als het opperwezen roept dat ze hier op aarde moeten blijven om de strijd voort te zetten. Ze mogen niet gemakkelijk vluchten in een fantasiewereld.
"Ik merk dat bijna niemand echt wil kijken naar de wereld van de waanzin. Mensen worden steeds voorzichtiger en willen over alles controle uitoefenen. Ze zoeken dan ook vooral naar voorspelbare herhalingsoefeningen. En iedereen vindt dat best. De overheid en bedrijven zijn trots op hun hardwerkende consumenten, terwijl iedereen in werkelijkheid angstig is, bang om zijn baan te verliezen en niet meer in staat dat GAP t-shirt te kopen. Zo ontmoette ik laatst een journalist die niet mocht opschrijven wat hij dacht, omdat hij anders op straat werd gezet. 'Nou en', riep ik, 'schrijf toch waar je echt in gelooft!' Het ergste is nog dat iedereen echt denkt dat hij in een redelijke, controleerbare wereld leeft, terwijl dat geenszins het geval is."

Cynisme
Gilliam kreeg zijn eerste grote teleurstelling in de mensheid te verwerken aan het eind van de jaren zestig, toen de 'drug crazed sixties' plaatsmaakten voor cynisme. "Fear and loathing gaat vooral over de depressie die begin jaren zeventig neerdaalde op de vrijbuiters, omdat de pret voorbij bleek te gaan. Zelf verliet ik Amerika in 1967, omdat ik toen al niet kon aanzien dat de flower power in iets naars dreigde te veranderen. Ik geloofde eerst dat alles geweldig zou zijn, dat mensen nieuwe dingen zouden ontdekken en zich serieus met politieke veranderingen zouden bezighouden. Maar ik zag om me heen dat de flower power een sociaal geaccepteerde leefwijze werd, waarbij mensen zich aansloten die niet meer voor zichzelf dachten. Ik haat het wanneer alle neuzen dezelfde kant op staan. Als iedereen hetzelfde doet knijp ik er tussen uit. Diezelfde generatie is nu van middelbare leeftijd en aan de macht. Je zou denken dat hun vroegere ideeën over het experiment en de openheid in de jaren negentig zouden floreren, maar tegenwoordig zie je juist een hang naar veiligheid, waarbij iedereen wil behouden wat hij bezit."

Oorlogsverslaggever
De ultieme nachtmerrie moet voor Gilliam Las Vegas zijn, de stad die in Thompsons boek 'the main nerve of the American dream' wordt genoemd. "Amerika 'disneyficeert' en wordt steeds infantieler. In Las Vegas is heel Manhattan in een miniatuur gepropt, met een achtbaan er doorheen. Dat is wel zo nep dat het lachwekkend wordt. Ze zijn nu bezig Parijs en Venetië na te bouwen, zodat je veilig dichtbij huis kunt 'reizen'. Maar het probleem is dat geen stad zo onveilig is als Las Vegas. Achter al die heldere lichten en prachtige spelletjes schuilt een wereld waarin je alles verliest. Iedereen denkt dat hij gaat winnen, maar de stad kan alleen bestaan doordat haar bezoekers alles verliezen. Amerikanen liegen wel vaker tegen zichzelf, en Las Vegas is de grootste leugen."
In Fear and loathing wordt het leugenachtige Las Vegas op een bepaald moment in verband gebracht met de Vietnam-oorlog. Raoul Duke besluit zich na allerlei drugsinnames maar eens langzaamaan te gaan wijden aan zijn reisdoel: het verslaan van de woestijnrace. Hij baant zich een weg door de enorme stofwolken, raakt totaal de draad kwijt, en kan nog net de start en finishlijn ontwaren. Hij springt achterop een jeep waar enge mannen in militaire uitrusting de boel opjutten, zodat de hele scène verdacht veel op een oorlogsfilm lijkt. "Duke is op dat moment inderdaad veranderd in een oorlogsverslaggever, die geen race verslaat, maar midden in Apocalypse now verzeild is geraakt."

Puriteins fascisme
De film is niet al te best ontvangen na zijn première in Cannes vorig jaar. Maar ook aan deze negatieve kritiek kan Gilliam een draai geven. Op de poster staat trots 'Love it. Hate it.' in de hoop dat de controverse het publiek aanspoort in ieder geval te gaan kijken. "Sommige mensen vonden de film echt afschuwelijk, terwijl anderen hem na de tweede keer geweldig vonden. Wat ik verontrustend vond is dat een aantal top-critici, waaronder die van Time en Newsweek, de film helemaal niet hebben besproken wegens ruimtegebrek. Waarschijnlijk durfden ze de film geen positieve recensie te geven, uit angst om als een voorstander van drugs te worden gezien. Ik vind dat een van de ergste dingen, mensen die net doen alsof iets niet bestaat.
"Kinderen van rond de vijftien jaar blijken vooral enthousiast te zijn over de film. Kinderen van nu zijn sowieso interessant, omdat ze moeten vechten tegen de vervlakking. Zij hebben veel energie, maar stoppen dat vooral in oppervlakkige dingen. Ze lopen een beetje verloren rond. In mijn tijd had je een duidelijk doel en vijand. De strijd voor burgerrechten was goed, de Vietnam-oorlog was fout, Nixon was een crimineel. Nu moeten mensen op alle vlakken met de middelmaat meedoen. De hoofdoorzaak zie ik gelegen in de politieke correctheid, het puriteinse fascisme van vandaag. Je kunt op die manier niet ademen; ik stik in zo'n bedrukte omgeving. Mijn antwoord daarop is wat mijn film roept: Fuck it!"

Mariska Graveland



top
FEAR AND LOATHING IN LAS VEGAS

Maart 1999 #198

Productie
Laila Nabulsi
Patrick Cassavetti
Stephen Nemeth
Regie
Terry Gilliam
Scenario
Terry Gilliam
Tony Grisoni
Tod Davies
Alex Cox, gebaseerd op het gelijknamige boek van Hunter S. Thompson
Camera
Nicola Pecorini
Montage
Lesley Walker
Art direction
Alex McDowell
Muziek
Ray Cooper
Met
Johnny Depp
Benicio Del Toro
Cameron Diaz
Gary Busey
Christina Ricci
Ellen Barkin

Kleur, 120 minuten

Distributie
RCV Film Distribution
Te zien
vanaf 4 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


F

F FOR FAKE
LE FABULEUX DESTIN D'AMÉLIE POULAIN
Faccia a faccia
FACE
The Face of an Angel
The Face of Love
FACE/OFF
FACES
Facing Mirrors
FACTORY GIRL
FACTOTUM
THE FACULTY
Fading Gigolo
FADOS
FAIL SAFE
FAILURE TO LAUNCH
FAIR GAME (Andrew Sipes)
FAIR GAME (Doug Liman)
Fair Wind (Fahrtwind)
FAIRUZ — WE HIELDEN ZOVEEL VAN MEKAAR
FAIRY TALE — A TRUE STORY
Faith Connections
FAITHFUL
FAITHLESS
FALCONE
FALKENBERG FAREWELL
THE FALL
FALL TIME
FALLEN
FALLEN ANGELS
A Fallible Girl
FALLING DOWN
DIE FÄLSCHER
FAME
FAMILIA RODANTE
FAMILIE
De familie Slim
FAMILIEGEHEIM
Familieweekend
La famille Bélier
A Family
FAMILY
A Family Affair
The Family Fang
FAMILY FILES
THE FAMILY MAN
A Family Quartet
THE FAN
FANFAN LA TULIPE
FANNY & ALEXANDER
FANTASIA 2000
Fantastic Beasts and Where to Find Them
Fantastic Four (Josh Trank)
FANTASTIC FOUR (Tim Story)
FANTASTIC FOUR: RISE OF THE SILVER SURFER
FANTASTIC MR. FOX
Les fantômes d'Ismaël
FAR AND AWAY
FAR FROM HEAVEN
Far from the Madding Crowd
FAREWELL
FAREWELL MY CONCUBINE
The Farewell Party
A Farewell to Arms
FARGO
FARINELLI, IL CASTRATO
Fashion Chicks
FAST & FURIOUS
FAST & FURIOUS 5
Fast & Furious 7
Fast & Furious 8
Fast and Furious 6
THE FAST AND THE FURIOUS
FAST AND THE FURIOUS 3
FAST FOOD FAST WOMEN
Fata morgana
Fataal (Jesse Bleekemolen over)
FATAL REACTION: BOMBAY
FATAL REACTION: NEW YORK
FATAL REACTION: SINGAPORE
FATELESS
FATHER AND SON (OTETS I SIN)
Father Figures
FATHER OF THE BRIDE PART 2
FATHER'S DAY
FATHERLAND
The Fault in Our Stars
Faust (Aleksander Sokoerov)
FAUST (F.W. Murnau)
FAUST (LECKE FAUST)
FEAR
Fear and Desire
FEAR AND LOATHING IN LAS VEGAS
THE FEAR INSIDE ME
FEARLESS (Peter Weir)
FEARLESS (Ronny Yu)
Fedora
FEEL THE NOISE
FEELING MINNESOTA
FEESTJE!
FELICE...FELICE...
FELICIA'S JOURNEY
Félicité
Félix & Meira
FÉLIX ET LOLA
FELLINI DVD-BOX
FEMALE PERVERSIONS
LA FEMME DE GILLES
FEMME FATALE
LES FEMMES DE 6ÈME ETAGE
LES FEMMES... OU LES ENFANTS D'ABORD
Fences
Ferdinand
FERIEN
FERNGULLY, THE LAST RAINFOREST
FESTEN
FESTIVAL EXPRESS
Feuchtgebiete
Feuten: het feestje
FEVER PITCH
A Few Best Men
A FEW GOOD MEN
FEW OF US
Le fidèle
Fidelio
A Field in England
FIERCE CREATURES
Fietsen naar de maan
FIETSMUG & DANSMUG
THE FIFTH ELEMENT
The Fifth Estate
FIFTY DEAD MEN WALKING
Fifty Shades Darker
Fifty Shades of Black
Fifty Shades of Grey
FIGHT CLUB
THE FIGHTER
FIGHTING
Fighting fish
THE FIGHTING TEMPTATIONS
FIGNER, THE END OF A SILENT CENTURY
LE FIL DE L'HORIZON
Fill the Void
LA FILLE D'ARTAGNAN
La fille de Brest
LA FILLE DE L'AIR
LA FILLE DU RER
La fille inconnu
LA FILLE SUR LE PONT
LES FILLES DU BOTANISTE
A Film About Coffee
FILM IST. A GIRL & A GUN
Film Stars Don't Die in Liverpool
A FILM WITH ME IN IT
FILMPJE!
THE FILMS OF ALEJANDRO JODOROWSKY
THE FILMS OF JEAN ROLLIN
THE FILMS OF KENNETH ANGER VOLUME TWO
LE FILS
Le fils de Jean
Le fils de l'autre
LE FILS DE L'EPICIER
THE FILTH AND THE FURY
FIN AOÛT, DÉBUT SEPTEMBRE
THE FINAL CURTAIN
THE FINAL DESTINATION
FINAL DESTINATION
FINAL DESTINATION 2
FINAL DESTINATION 3
Final Destination 5 3D
FINAL FANTASY VII
FINAL FANTASY: THE SPIRITS WITHIN
Final Portrait
FIND ME GUILTY
Finding Dory
FINDING FORRESTER
FINDING NEMO
Finding Nemo 3D
FINDING NEVERLAND
Finding Your Feet
THE FINE ART OF LOVE
Fine, Thanks (Dakujem, dobre)
The Finest Hours
LA FINESTRA DI FRONTE
Finn
IL FIORE DELLE MILLE E UNA NOTTE
FIORILE
FIRE
FIREFLIES IN THE GARDEN
FIREWALL
THE FIRM (Alan Clarke)
THE FIRM (Sydney Pollack)
FIRST KILL
FIRST KNIGHT
FIRST MISSION
FIRST STRIKE
THE FIRST WIVES CLUB
THE FISH FALL IN LOVE
FISH TANK
Fissa
Fist Fight
Five Came Back
FIVE MINUTES OF HEAVEN
THE FIVE OBSTRUCTIONS
THE FIVE SENSES
The Five-Year Engagement
FIXING IN THE SHADOW
FL 19,99
FLAGS OF OUR FATHERS
FLAMENCO, FLAMENCO
Flandres
DE FLAT
Flatliners
FLAWLESS
FLED
LA FLEUR DU MAL
UN FLIC
Flight
FLIGHT OF THE PHOENIX
FLIGHTPLAN
THE FLINTSTONES
THE FLINTSTONES IN VIVA ROCK VEGAS
FLIPPER
FLIRT (Hal Hartley)
FLIRT (Jaap van Eyck)
FLIRTING WITH DISASTER
Flits & het magische huis 3D
FLOATING LIFE
THE FLOCK
FLODDER 3
Florence Foster Jenkins
The Florida Project
FLORIS
FLUBBER
FLUSHED AWAY
FLY AWAY HOME
Flypaper
Focus (Glenn Ficarra, John Requa)
FOCUS (Neal Slavin)
FOEKSIA DE MINIHEKS
THE FOG
THE FOG OF WAR
La folie Almayer
FOLIE PRIVÉE
FOLLOWING
FONS RADEMAKERS DVD-BOX
FOOL'S GOLD
Footloose
Footnote
FOR FUN
FOR LOVE OF THE GAME
FOR MY BABY
FOR ROSEANNA
For Those in Peril
THE FORBIDDEN KINGDOM
THE FORBIDDEN QUEST
The Forbidden Room (Previously Unreleased)
FORCE OF EVIL
FORCES OF NATURE
FOREIGN LAND
The Foreigner
The Forest
FOREVER
FOREVER FEVER
FOREVER YOUNG
Forget Me Not
FORGET PARIS
FORGETTING SARAH MARSHALL
The Forgiveness of Blood
FORGOTTEN SILVER
THE FORGOTTEN SPACE
Formula 1
FORREST GUMP
FORTRESS
FORTY GUNS
The Founder
THE FOUNTAIN
THE FOUNTAINHEAD
FOUR BROTHERS
FOUR DAYS IN SEPTEMBER
FOUR EYED MONSTERS
THE FOUR FEATHERS
Four Lions
FOUR ROOMS
FOUR WEDDINGS AND A FUNERAL
FOURBI
THE FOX AND THE CHILD
Foxcatcher
Foxfire
Foxtrot
FRACTURE
FRAGILE
FRAILTY
LA FRANCE
Frances Ha
Francofonia
FRANÇOIS OZON DVD-BOX
Frank (Lenny Abrahamson over)
FRANK CAPRA COLLECTION
FRANK ZAPPA: PHASE II — THE BIG NOTE
Frankenweenie
Franny
FRANS ZWARTJES, THE GREAT CINEMA MAGICIAN
Frantz
Die Frau des Polizisten
FRAUDS
FREAKY FRIDAY
FRED CLAUS
FREDDY THE FROG
FREDDY VS. JASON
Free Birds
Free Fire
Free in Deed
Free Range (Retrospectief Veiko Õunpuu)
Free State of Jones
FREE WILLY
FREE WILLY 2
FREEDOM
FREEDOM WRITERS
Freeheld
DER FREIE WILLE
DIE FREMDE
FRENCH KISS
FREQUENCY
FRESA Y CHOCOLATE
FRESH
FRESH AIR
FRIDA
FRIDAY THE 13TH (2009)
FRIENDS
The Friends of Eddie Coyle
Friends with Benefits
Friends with Kids
Fright Night
THE FRIGHTENERS
DIE FRISEUSE
Frits & Franky
FRITZ LANG COLLECTION
FROM DUSK TILL DAWN
FROM HELL
FROM PARIS WITH LOVE
FROM THE JOURNALS OF JEAN SEBERG
FROST/NIXON
FROWNLAND
Frozen (Chris Buck, Jennifer Lee)
FROZEN (Wang Xiaoshuai)
The Frozen Ground
FROZEN LAND
FROZEN RIVER
Frozen Sing-A-Long
Fruitvale Station
FUCKING ÅMÅL
FUDOH
THE FUGITIVE
DE FÛKE
Fukushima, mon amour
Full Contact
FULL FRONTAL
THE FULL MONTY
FUN WITH DICK AND JANE
THE FUNERAL
FUNNY BONES
FUNNY GAMES U.S.
FUNNY HA HA
FUNNY PEOPLE
Fuocoammare
FUR: AN IMAGINARY PORTRAIT OF DIANE ARBUS
THE FURIES
Fury
The Fury of a Patient Man
The Future
Il futuro