The Man Who Killed Don Quixote
Previously Unreleased
Carne y arena
Tiere
Grace Jones: Bloodlight and Bami
Afspreken in dezelfde droom Klankschap in de schemer

FATHER AND SON (OTETS I SIN)

Rusland/Duitsland/Italië/Nederland, 2003 | Aleksander Sokoerov
Onaards en onbeschrijfelijk is de nieuwe film van Aleksander Sokoerov, Father and son. Fluitketels, misthoorns en radioruis scheppen een wereld waar de tijd stilstaat.

Aleksander Sokoerovs Father and son is een film waarbij je herhaaldelijk de neiging voelt om alleen maar te luisteren, zo mooi en bijzonder klinkt hij. De vaak fluisterend uitgesproken dialoog mengt zich met de muziek (voornamelijk piano- en strijkmijmeringen van Tsjaikovsky, maar voor het eerst bij Sokoerov ook popmuziek), omgevingsgeluiden (passerende trams, echo's van stemmen en voetstappen, de fluitketel op het gasfornuis) en hoorbare stilte (misthoorns, de ruis op de radio's). Zo ontstaat een troebel klankschap, dat het appartement van Aleksei en zijn vader de dimensies van een droomwereld geeft: een wereld waarin de tijd stil staat of in elk geval langzamer lijkt te gaan.
De gewonnen tijd gebruiken de personages pratend, peinzend, stoeiend, omhelzend en ook dromend om te ontdekken hoe ze zich precies tot elkaar verhouden — hoever hun liefde voor elkaar reikt, hoe verwant hun zielen zijn, of ze ook zonder elkaar kunnen, enzovoort. En omdat ze alle tijd nodig hebben die ze kunnen krijgen, laten ze de radio's aanstaan — één in de woonkamer, één naast Aleksei's bed — en dan ook nog tussen twee stations in. Je ziet het de vader denken terwijl zijn vinger boven de knoppen aarzelt: zet die radio uit of draai de ruis weg, en het leven van alledag heeft je zo weer te pakken. Dan verhuis jij met je werk naar een andere stad, en gaat je zoon het leger in. Dus blijft de radio aan.
De muzikale ruis helpt, zelfs wanneer de twee in hun gedeelde eenzaamheid gestoord worden door hun naar aandacht en familieliefde hunkerende buurjongen, of door de zoon van de man met wie Aleksei's vader in het leger zat, en die na een intern schandaal spoorloos verdwenen is. Met de muziek blijven alle gedachten en hun eeuwigheid binnen handbereik, ook de herinnering aan de (gestorven?) moeder en echtgenote — in de film enkel aanwezig op een oude foto, in een uiterst korte flashback en, volgens de vader, in het gezicht van de zoon. Hoort de muziek soms bij háár, en kan de radio daarom niet uit?

Spiegel
Zo onaards als de film klinkt, zo oogt hij ook. Dat het aan zee gelegen appartement en de naamloze stad aan de andere kant van de deur eerder een geestelijke dan een fysieke ruimte vormen, benadrukt Sokoerov met het op lichtbruin gefixeerde kleurgebruik, de schemerachtige belichting (alsof de avond maar niet wil vallen) en de expressionistische fotografie.
Father and son is het middendeel van een nog niet voltooide trilogie over familiebanden. Een directe verwijzing naar voorloper Mother and son (1996) is het gebruik van lenzen die het beeld uitrekken, scheef zetten en van alle reliëf beroven: alsof je van opzij en met half gesloten ogen in een spiegel kijkt. In Mother and son drukte deze vervreemdende techniek de jongen en de stervende, tot een hoopje verschrompelde moeder nog dichter tegen elkaar aan, terwijl de omgeving — een glooiend bos- en heidelandschap — zich soms troostend naar hen toeboog. Dat warme, versmeltende effect blijft hier achterwege, omdat Sokoerov de lenzen mondjesmaat gebruikt en misschien ook omdat een stad niet troosten kan: de gebouwen lijken te kantelen, de straat wordt een afgrond.

Potje voetbal
Dat past bij een film die ook de kloof tussen mensen blootlegt en niet alleen de punten waarop ze elkaar werkelijk toenaderen. Zoals de jongen uit Moeder en zoon zijn moeder naar huis draagt, zo wordt Aleksei door zijn hoogstens twintig jaar oudere vader op de schouders getild; masculien in hun intimiteit zijn ook het potje voetbal op het dak, en de krachtige omarming waarmee de vader Aleksei uit een nachtmerrie wekt. Maar daartegenover staan de momenten aan het begin en einde van de film waarop zij proberen af te spreken in dezelfde droom — een kunst die de personages van Moeder en zoon veel beter beheersen. De ene keer ziet Aleksei zijn vader aanvankelijk niet staan aan het eind van het pad, de andere keer droomt híj van bos en heide en zijn vader van stad en sneeuw. Dan helpt het niets dat ze op hun bed steeds meer in dezelfde houding gaan liggen, zoals Sokoerov in een voor zijn doen rappe montage laat zien.
Nog sneller en betekenisvoller wordt er gesneden in wat misschien wel de mooiste scène is, in elk geval de meest onbeschrijflijke, en die zich afspeelt tussen Aleksei en zijn vriendin. Het meisje bezoekt hem op de militaire school om een punt achter hun relatie te zetten. Terwijl ze haar zegje doet staat zij aan de ene kant van het raam, hij aan de andere, en om oogcontact te vermijden of te bemoeilijken beweegt ze voortdurend heen en weer. Aleksei volgt haar in die beweging, en Sokoerov monteert daarbij in hoog tempo close-ups van hun priemende blikken aan elkaar. Telkens gaat één van de ogen schuil achter het venster: eerst van beide het linker- of rechteroog, wanneer het gesprek nog lief en onbezorgd is, en dan, zodra de twee zich van elkaar beginnen te verwijderen, haar linker- en zijn rechteroog en andersom. Hetzelfde is niet langer hetzelfde. Mocht deze beschrijving tekort schieten, dan is dat het grootst mogelijke compliment aan Sokoerov: zijn stijl is inmiddels zo persoonlijk én universeel geworden, dat het eigenlijk vrij weinig zin heeft om over zijn films te schrijven of lezen. Je moet ze zíen — in elk geval de eerste keer.

Kevin Toma



top
FATHER AND SON (OTETS I SIN)

Oktober 2004 #259

Productie
Thomas Kufus
Regie
Aleksander Sokoerov
Scenario
Segej Potepalov
Camera
Aleksander Boerov
Montage
Sergej Ivanov
Art direction
Natalja Kotsjergina
Muziek
Andrej Single (naar thema's van Tsjaikovsky)
Met
Andrei Sjtsjetinin
Aleksei Nejmisjev
Aleksander Razbaj

Kleur, 84 minuten

Distributie
Filmmuseum
Te zien
vanaf 21 oktober

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


F

F FOR FAKE
LE FABULEUX DESTIN D'AMÉLIE POULAIN
Faccia a faccia
FACE
The Face of an Angel
The Face of Love
FACE/OFF
FACES
Facing Mirrors
FACTORY GIRL
FACTOTUM
THE FACULTY
Fading Gigolo
FADOS
FAIL SAFE
FAILURE TO LAUNCH
FAIR GAME (Andrew Sipes)
FAIR GAME (Doug Liman)
Fair Wind (Fahrtwind)
FAIRUZ — WE HIELDEN ZOVEEL VAN MEKAAR
FAIRY TALE — A TRUE STORY
Faith Connections
FAITHFUL
FAITHLESS
FALCONE
FALKENBERG FAREWELL
THE FALL
FALL TIME
FALLEN
FALLEN ANGELS
A Fallible Girl
FALLING DOWN
DIE FÄLSCHER
FAME
FAMILIA RODANTE
FAMILIE
De familie Slim
FAMILIEGEHEIM
Familieweekend
La famille Bélier
A Family
FAMILY
A Family Affair
The Family Fang
FAMILY FILES
THE FAMILY MAN
A Family Quartet
THE FAN
FANFAN LA TULIPE
FANNY & ALEXANDER
FANTASIA 2000
Fantastic Beasts and Where to Find Them
Fantastic Four (Josh Trank)
FANTASTIC FOUR (Tim Story)
FANTASTIC FOUR: RISE OF THE SILVER SURFER
FANTASTIC MR. FOX
Les fantômes d'Ismaël
FAR AND AWAY
FAR FROM HEAVEN
Far from the Madding Crowd
FAREWELL
FAREWELL MY CONCUBINE
The Farewell Party
A Farewell to Arms
FARGO
FARINELLI, IL CASTRATO
Fashion Chicks
FAST & FURIOUS
FAST & FURIOUS 5
Fast & Furious 7
Fast & Furious 8
Fast and Furious 6
THE FAST AND THE FURIOUS
FAST AND THE FURIOUS 3
FAST FOOD FAST WOMEN
Fata morgana
Fataal (Jesse Bleekemolen over)
FATAL REACTION: BOMBAY
FATAL REACTION: NEW YORK
FATAL REACTION: SINGAPORE
FATELESS
FATHER AND SON (OTETS I SIN)
Father Figures
FATHER OF THE BRIDE PART 2
FATHER'S DAY
FATHERLAND
The Fault in Our Stars
Faust (Aleksander Sokoerov)
FAUST (F.W. Murnau)
FAUST (LECKE FAUST)
FEAR
Fear and Desire
FEAR AND LOATHING IN LAS VEGAS
THE FEAR INSIDE ME
FEARLESS (Peter Weir)
FEARLESS (Ronny Yu)
Fedora
FEEL THE NOISE
FEELING MINNESOTA
FEESTJE!
FELICE...FELICE...
FELICIA'S JOURNEY
Félicité
Félix & Meira
FÉLIX ET LOLA
FELLINI DVD-BOX
FEMALE PERVERSIONS
LA FEMME DE GILLES
FEMME FATALE
LES FEMMES DE 6ÈME ETAGE
LES FEMMES... OU LES ENFANTS D'ABORD
Fences
Ferdinand
FERIEN
FERNGULLY, THE LAST RAINFOREST
FESTEN
FESTIVAL EXPRESS
Feuchtgebiete
Feuten: het feestje
FEVER PITCH
A Few Best Men
A FEW GOOD MEN
FEW OF US
Le fidèle
Fidelio
A Field in England
FIERCE CREATURES
Fietsen naar de maan
De fietser
FIETSMUG & DANSMUG
THE FIFTH ELEMENT
The Fifth Estate
FIFTY DEAD MEN WALKING
Fifty Shades Darker
Fifty Shades of Black
Fifty Shades of Grey
FIGHT CLUB
THE FIGHTER
FIGHTING
Fighting fish
THE FIGHTING TEMPTATIONS
FIGNER, THE END OF A SILENT CENTURY
LE FIL DE L'HORIZON
Fill the Void
LA FILLE D'ARTAGNAN
La fille de Brest
LA FILLE DE L'AIR
LA FILLE DU RER
La fille inconnu
LA FILLE SUR LE PONT
LES FILLES DU BOTANISTE
A Film About Coffee
FILM IST. A GIRL & A GUN
Film Stars Don't Die in Liverpool
A FILM WITH ME IN IT
FILMPJE!
THE FILMS OF ALEJANDRO JODOROWSKY
THE FILMS OF JEAN ROLLIN
THE FILMS OF KENNETH ANGER VOLUME TWO
LE FILS
Le fils de Jean
Le fils de l'autre
LE FILS DE L'EPICIER
THE FILTH AND THE FURY
FIN AOÛT, DÉBUT SEPTEMBRE
THE FINAL CURTAIN
THE FINAL DESTINATION
FINAL DESTINATION
FINAL DESTINATION 2
FINAL DESTINATION 3
Final Destination 5 3D
FINAL FANTASY VII
FINAL FANTASY: THE SPIRITS WITHIN
Final Portrait
FIND ME GUILTY
Finding Dory
FINDING FORRESTER
FINDING NEMO
Finding Nemo 3D
FINDING NEVERLAND
Finding Your Feet
THE FINE ART OF LOVE
Fine, Thanks (Dakujem, dobre)
The Finest Hours
LA FINESTRA DI FRONTE
Finn
IL FIORE DELLE MILLE E UNA NOTTE
FIORILE
FIRE
FIREFLIES IN THE GARDEN
FIREWALL
THE FIRM (Alan Clarke)
THE FIRM (Sydney Pollack)
FIRST KILL
FIRST KNIGHT
FIRST MISSION
The First Purge
First Reformed
FIRST STRIKE
THE FIRST WIVES CLUB
THE FISH FALL IN LOVE
FISH TANK
Fissa
Fist Fight
Five Came Back
FIVE MINUTES OF HEAVEN
THE FIVE OBSTRUCTIONS
THE FIVE SENSES
The Five-Year Engagement
FIXING IN THE SHADOW
FL 19,99
FLAGS OF OUR FATHERS
FLAMENCO, FLAMENCO
Flandres
DE FLAT
Flatliners
FLAWLESS
FLED
LA FLEUR DU MAL
UN FLIC
Flight
FLIGHT OF THE PHOENIX
FLIGHTPLAN
THE FLINTSTONES
THE FLINTSTONES IN VIVA ROCK VEGAS
FLIPPER
FLIRT (Hal Hartley)
FLIRT (Jaap van Eyck)
FLIRTING WITH DISASTER
Flits & het magische huis 3D
FLOATING LIFE
THE FLOCK
FLODDER 3
Florence Foster Jenkins
The Florida Project
FLORIS
FLUBBER
FLUSHED AWAY
FLY AWAY HOME
Flypaper
Focus (Glenn Ficarra, John Requa)
FOCUS (Neal Slavin)
FOEKSIA DE MINIHEKS
THE FOG
THE FOG OF WAR
La folie Almayer
FOLIE PRIVÉE
FOLLOWING
FONS RADEMAKERS DVD-BOX
FOOL'S GOLD
Footloose
Footnote
FOR FUN
FOR LOVE OF THE GAME
FOR MY BABY
FOR ROSEANNA
For Those in Peril
THE FORBIDDEN KINGDOM
THE FORBIDDEN QUEST
The Forbidden Room (Previously Unreleased)
FORCE OF EVIL
FORCES OF NATURE
FOREIGN LAND
The Foreigner
The Forest
FOREVER
FOREVER FEVER
FOREVER YOUNG
Forget Me Not
FORGET PARIS
FORGETTING SARAH MARSHALL
The Forgiveness of Blood
FORGOTTEN SILVER
THE FORGOTTEN SPACE
Formula 1
FORREST GUMP
FORTRESS
FORTY GUNS
The Founder
THE FOUNTAIN
THE FOUNTAINHEAD
FOUR BROTHERS
FOUR DAYS IN SEPTEMBER
FOUR EYED MONSTERS
THE FOUR FEATHERS
Four Lions
FOUR ROOMS
FOUR WEDDINGS AND A FUNERAL
FOURBI
THE FOX AND THE CHILD
Foxcatcher
Foxfire
Foxtrot
FRACTURE
FRAGILE
FRAILTY
LA FRANCE
Frances Ha
Francofonia
FRANÇOIS OZON DVD-BOX
Frank (Lenny Abrahamson over)
FRANK CAPRA COLLECTION
FRANK ZAPPA: PHASE II — THE BIG NOTE
Frankenweenie
Franny
FRANS ZWARTJES, THE GREAT CINEMA MAGICIAN
Frantz
Die Frau des Polizisten
FRAUDS
FREAKY FRIDAY
FRED CLAUS
FREDDY THE FROG
FREDDY VS. JASON
Free Birds
Free Fire
Free in Deed
Free Range (Retrospectief Veiko Õunpuu)
Free State of Jones
FREE WILLY
FREE WILLY 2
FREEDOM
FREEDOM WRITERS
Freeheld
DER FREIE WILLE
DIE FREMDE
FRENCH KISS
FREQUENCY
FRESA Y CHOCOLATE
FRESH
FRESH AIR
FRIDA
FRIDAY THE 13TH (2009)
FRIENDS
The Friends of Eddie Coyle
Friends with Benefits
Friends with Kids
Fright Night
THE FRIGHTENERS
DIE FRISEUSE
Frits & Franky
FRITZ LANG COLLECTION
FROM DUSK TILL DAWN
FROM HELL
FROM PARIS WITH LOVE
FROM THE JOURNALS OF JEAN SEBERG
FROST/NIXON
FROWNLAND
Frozen (Chris Buck, Jennifer Lee)
FROZEN (Wang Xiaoshuai)
The Frozen Ground
FROZEN LAND
FROZEN RIVER
Frozen Sing-A-Long
Fruitvale Station
FUCKING ÅMÅL
FUDOH
THE FUGITIVE
DE FÛKE
Fukushima, mon amour
Full Contact
FULL FRONTAL
THE FULL MONTY
FUN WITH DICK AND JANE
THE FUNERAL
FUNNY BONES
FUNNY GAMES U.S.
FUNNY HA HA
FUNNY PEOPLE
Fuocoammare
FUR: AN IMAGINARY PORTRAIT OF DIANE ARBUS
THE FURIES
Fury
The Fury of a Patient Man
The Future
Il futuro