Burning
Tesnota
First Man
Transit (Christian Petzold over)
Living the Light — Robby Müller (Claire Pijman over)
De koning en zijn concubine De overlevingskracht van de opera

FAREWELL MY CONCUBINE

Hong Kong, 1993 | Chen Kaige
"In mijn film vertel ik de waarheid en die is erg belangrijk voor het Chinese publiek", zegt Chen Kaige over zijn laatste film. Kaige groeid op tijdens de Culturele Revolutie (1966-1976), een periode waarin kinderen werden aangemoedigd hun ouders te verraden en stadsjongeren naar het platteland werden gestuurd om 'opgevoed' te worden door de boeren. Op hardhandige wijze maakte Kaige kennis met de verschillende kanten van de Chinese realiteit. Farewell my concubine toont die werkelijkheid, tot irritatie van de Chinese autoriteiten.

Toen Farewell my concubine deze zomer in Cannes een Gouden Palm won, kreeg het Chinese publiek dat niet te horen. De prijs werd verzwegen vanwege de uitspraak van Kaige dat er in China "geen 100% artistieke vrijheid bestaat". Toch ging de film op 28 juli in Beijing in première. Een dag later werd hij echter verboden. De waarschijnlijke redenen? Het homosexuele thema en het open einde, dat suggereert dat het huidige bewind niet beter is dan dat wat aan de macht was tijdens de Culturele Revolutie. Alleen in Shanghai was de film nog een week te zien voordat hij ook daar uit de bioscoop verdween.
Voordat de studentenopstand op het plein van de Hemelse Vrede op 4 juni 1989 werd neergeslagen, leek het er even op dat de Chinese cinema zich in alle vrijheid zou kunnen ontwikkelen. De hoop was van korte duur. Blijkbaar zijn de politieke leiders bang om hun macht te verliezen als ze films toelaten die de gruwelen van de Culturele Revolutie tonen of andere taboe-onderwerpen in beeld brengen.

Blote billen
Farewell my concubine vertelt de geschiedenis van twee Peking opera-acteurs. De één, Cheng Dieyl (gespeeld door de in Hong Kong populaire acteur en popzanger Leslie Cheung) vertolkt de vrouwenrol van concubine in de opera. De ander, Duan Xiaolou (Zhang Fengyi), speelt de rol van koning. Duan wordt verliefd op de courtisane Ju Xian (Gong Li) en trouwt met haar. Hij heeft echter niet door dat zijn tegenspeler Cheng ook in de werkelijkheid zijn concubine wil zijn.
Het verhaal begint in 1925 als Cheng als negenjarig jongetje kennismaakt met de harde opera-opleiding, waar Duan al langer deel van uitmaakt. Hij eindigt in 1977 als Cheng en Duan voor de laatste keer de opera 'Farewell my concubine' spelen. Daar tussenin ligt een turbulente tijd: Japanse overheersing, communistische overwinning en Culturele Revolutie.
De gestileerdheid van de opera, waarin iedere beweging dans is en ieder geluid muziek, waar de acteurs zijn opgemaakt als een kunstwerk en gekleed in veelkleurige gewaden, staat in schril contrast met de realiteit daarbuiten. Daar heerst de harde hand van leermeesters die hun leerlingen met een houten stok op de blote billen slaan en hen soms als straf met een bak water op het hoofd in de ijzige vrieskou laten zitten.
Later komen nieuwe problemen met de komst van de communisten. Die veroordelen alles van de oude maatschappij en eisen een 'moderne opera', zonder kleuren en make-up. Al die tijd leeft Cheng in een afgesloten werkelijkheid, de wereld van de opera, waar hij vrouw is en Duan man. Van jongsaf aan is hij, zoals de praktijk is in de Peking opera, getraind in één bepaalde rol, die hij zijn hele leven zal spelen. De in het Chinees zeer muzikaal klinkende zinsnede "van nature ben ik een meisje" leerde hij met pijn en moeite uitspreken. Vanaf het moment dat hij dat vloeiend kon, veranderde hij in zijn gedachten tot vrouw.

Traumatische ervaring
Vijftig jaar geschiedenis in drie uur film, verdeeld over acht historische breekpunten, waaronder de Culturele Revolutie, toen begrippen als persoonlijke indentiteit en individualiteit uit de Chinese samenleving verdwenen. Fanatieke jongeren roepen in Farewell my concubine uit naam van Mao en het volk stompzinnige leuzen. "Elimineer de slechte elementen", schreeuwen de Rode Gardisten, Mao's keurkorps. Verraad wordt door de politieke machthebbers aangemoedigd. Dat gaat zo ver dat Duan zelfs zijn vrouw verraadt: "Ik houd niet van haar". Waarna zij zichzelf ophangt.
Regisseur Chen Kaige noemt de Culturele Revolutie "a great time", omdat de traumatische ervaringen de Chinezen dwong om na te denken over de collectieve waanzin. Farewell my concubine plaatst de overlevingskracht van de opera (ook de communisten spelen 'Farewell my concubine') tegenover de veranderende realiteit. Hard dichtslaande en opengaande deuren, fel oplichtende lampen, opzwepende Chinese muziek en een razende camera voeren de toeschouwer de werkelijkheid binnen. Maar opeens zijn daar kleurige vliegers, mannen in mooie gewaden die sierlijke sprongen maken, het theater dat de realiteit binnendringt. Ook wij worden aan het denken gezet.

Claartje van der Grinten



top
FAREWELL MY CONCUBINE

December 1993 #140

Produktie
Hsu Feng
Regie
Chen Kaige
Scenario
Lilian Lee, Lu Wei
Camera
Gu Changwei
Geluid
Yang Zhanshan
Han Lin
Montage
Pei Xiaonan
Muziek
Zhao Jiping
Met
Leslie Cheung
Zhang Fengyi
Gong Li

Kleur, 170 minuten

Distributie
Concorde Film
Te zien
vanaf 2 december

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


F

F FOR FAKE
LE FABULEUX DESTIN D'AMÉLIE POULAIN
Faccia a faccia
FACE
The Face of an Angel
The Face of Love
FACE/OFF
FACES
Facing Mirrors
FACTORY GIRL
FACTOTUM
THE FACULTY
Fading Gigolo
FADOS
FAIL SAFE
FAILURE TO LAUNCH
FAIR GAME (Andrew Sipes)
FAIR GAME (Doug Liman)
Fair Wind (Fahrtwind)
FAIRUZ — WE HIELDEN ZOVEEL VAN MEKAAR
FAIRY TALE — A TRUE STORY
Faith Connections
FAITHFUL
FAITHLESS
FALCONE
FALKENBERG FAREWELL
THE FALL
FALL TIME
FALLEN
FALLEN ANGELS
A Fallible Girl
FALLING DOWN
DIE FÄLSCHER
FAME
FAMILIA RODANTE
FAMILIE
De familie Slim
FAMILIEGEHEIM
Familieweekend
La famille Bélier
A Family
FAMILY
A Family Affair
The Family Fang
FAMILY FILES
THE FAMILY MAN
A Family Quartet
THE FAN
FANFAN LA TULIPE
FANNY & ALEXANDER
FANTASIA 2000
Fantastic Beasts and Where to Find Them
Fantastic Four (Josh Trank)
FANTASTIC FOUR (Tim Story)
FANTASTIC FOUR: RISE OF THE SILVER SURFER
FANTASTIC MR. FOX
Les fantômes d'Ismaël
FAR AND AWAY
FAR FROM HEAVEN
Far from the Madding Crowd
FAREWELL
FAREWELL MY CONCUBINE
The Farewell Party
A Farewell to Arms
FARGO
FARINELLI, IL CASTRATO
Fashion Chicks
FAST & FURIOUS
FAST & FURIOUS 5
Fast & Furious 6
Fast & Furious 7
Fast & Furious 8
THE FAST AND THE FURIOUS
FAST AND THE FURIOUS 3
FAST FOOD FAST WOMEN
Fata morgana
Fataal (Jesse Bleekemolen over)
FATAL REACTION: BOMBAY
FATAL REACTION: NEW YORK
FATAL REACTION: SINGAPORE
FATELESS
FATHER AND SON (OTETS I SIN)
Father Figures
FATHER OF THE BRIDE PART 2
FATHER'S DAY
FATHERLAND
The Fault in Our Stars
Faust (Aleksander Sokoerov)
FAUST (F.W. Murnau)
FAUST (LECKE FAUST)
FEAR
Fear and Desire
FEAR AND LOATHING IN LAS VEGAS
THE FEAR INSIDE ME
FEARLESS (Peter Weir)
FEARLESS (Ronny Yu)
Fedora
FEEL THE NOISE
FEELING MINNESOTA
FEESTJE!
FELICE...FELICE...
FELICIA'S JOURNEY
Félicité
Félix & Meira
FÉLIX ET LOLA
FELLINI DVD-BOX
FEMALE PERVERSIONS
LA FEMME DE GILLES
FEMME FATALE
LES FEMMES DE 6ÈME ETAGE
LES FEMMES... OU LES ENFANTS D'ABORD
Fences
Ferdinand
FERIEN
FERNGULLY, THE LAST RAINFOREST
FESTEN
FESTIVAL EXPRESS
Feuchtgebiete
Feuten: het feestje
FEVER PITCH
A Few Best Men
A FEW GOOD MEN
FEW OF US
Le fidèle
Fidelio
A Field in England
FIERCE CREATURES
Fietsen naar de maan
De fietser
FIETSMUG & DANSMUG
THE FIFTH ELEMENT
The Fifth Estate
FIFTY DEAD MEN WALKING
Fifty Shades Darker
Fifty Shades of Black
Fifty Shades of Grey
FIGHT CLUB
THE FIGHTER
FIGHTING
Fighting fish
THE FIGHTING TEMPTATIONS
Figlia mia
FIGNER, THE END OF A SILENT CENTURY
LE FIL DE L'HORIZON
Fill the Void
LA FILLE D'ARTAGNAN
La fille de Brest
LA FILLE DE L'AIR
LA FILLE DU RER
La fille inconnu
LA FILLE SUR LE PONT
LES FILLES DU BOTANISTE
A Film About Coffee
FILM IST. A GIRL & A GUN
Film Stars Don't Die in Liverpool
De film van Dylan Haegens
A FILM WITH ME IN IT
FILMPJE!
THE FILMS OF ALEJANDRO JODOROWSKY
THE FILMS OF JEAN ROLLIN
THE FILMS OF KENNETH ANGER VOLUME TWO
LE FILS
Le fils de Jean
Le fils de l'autre
LE FILS DE L'EPICIER
THE FILTH AND THE FURY
FIN AOÛT, DÉBUT SEPTEMBRE
THE FINAL CURTAIN
FINAL DESTINATION
THE FINAL DESTINATION
FINAL DESTINATION 2
FINAL DESTINATION 3
Final Destination 5 3D
FINAL FANTASY VII
FINAL FANTASY: THE SPIRITS WITHIN
Final Portrait
FIND ME GUILTY
Finding Dory
FINDING FORRESTER
FINDING NEMO
Finding Nemo 3D
FINDING NEVERLAND
Finding Your Feet
THE FINE ART OF LOVE
Fine, Thanks (Dakujem, dobre)
The Finest Hours
LA FINESTRA DI FRONTE
Finn
IL FIORE DELLE MILLE E UNA NOTTE
FIORILE
FIRE
FIREFLIES IN THE GARDEN
FIREWALL
THE FIRM (Alan Clarke)
THE FIRM (Sydney Pollack)
FIRST KILL
FIRST KNIGHT
First Man
FIRST MISSION
The First Purge
First Reformed
FIRST STRIKE
THE FIRST WIVES CLUB
THE FISH FALL IN LOVE
FISH TANK
Fissa
Fist Fight
Five Came Back
FIVE MINUTES OF HEAVEN
THE FIVE OBSTRUCTIONS
THE FIVE SENSES
The Five-Year Engagement
FIXING IN THE SHADOW
FL 19,99
FLAGS OF OUR FATHERS
FLAMENCO, FLAMENCO
Flandres
DE FLAT
Flatliners
FLAWLESS
FLED
LA FLEUR DU MAL
UN FLIC
Flight
FLIGHT OF THE PHOENIX
FLIGHTPLAN
THE FLINTSTONES
THE FLINTSTONES IN VIVA ROCK VEGAS
FLIPPER
FLIRT (Hal Hartley)
FLIRT (Jaap van Eyck)
FLIRTING WITH DISASTER
Flits & het magische huis 3D
FLOATING LIFE
THE FLOCK
FLODDER 3
Florence Foster Jenkins
The Florida Project
FLORIS
FLUBBER
FLUSHED AWAY
FLY AWAY HOME
Flypaper
Focus (Glenn Ficarra, John Requa)
FOCUS (Neal Slavin)
FOEKSIA DE MINIHEKS
THE FOG
THE FOG OF WAR
La folie Almayer
FOLIE PRIVÉE
FOLLOWING
FONS RADEMAKERS DVD-BOX
FOOL'S GOLD
Footloose
Footnote
FOR FUN
FOR LOVE OF THE GAME
FOR MY BABY
FOR ROSEANNA
For Those in Peril
THE FORBIDDEN KINGDOM
THE FORBIDDEN QUEST
The Forbidden Room (Previously Unreleased)
FORCE OF EVIL
FORCES OF NATURE
FOREIGN LAND
The Foreigner
The Forest
FOREVER
FOREVER FEVER
FOREVER YOUNG
Forget Me Not
FORGET PARIS
FORGETTING SARAH MARSHALL
The Forgiveness of Blood
FORGOTTEN SILVER
THE FORGOTTEN SPACE
Formula 1
FORREST GUMP
FORTRESS
FORTY GUNS
The Founder
THE FOUNTAIN
THE FOUNTAINHEAD
FOUR BROTHERS
FOUR DAYS IN SEPTEMBER
FOUR EYED MONSTERS
THE FOUR FEATHERS
Four Lions
FOUR ROOMS
FOUR WEDDINGS AND A FUNERAL
FOURBI
THE FOX AND THE CHILD
Foxcatcher
Foxfire
Foxtrot
FRACTURE
FRAGILE
FRAILTY
LA FRANCE
Frances Ha
Francofonia
FRANÇOIS OZON DVD-BOX
Frank (Lenny Abrahamson over)
FRANK CAPRA COLLECTION
FRANK ZAPPA: PHASE II — THE BIG NOTE
Frankenweenie
Franny
FRANS ZWARTJES, THE GREAT CINEMA MAGICIAN
Frantz
Die Frau des Polizisten
FRAUDS
FREAKY FRIDAY
FRED CLAUS
FREDDY THE FROG
FREDDY VS. JASON
Free Birds
Free Fire
Free in Deed
Free Range (Retrospectief Veiko Õunpuu)
Free State of Jones
FREE WILLY
FREE WILLY 2
FREEDOM
FREEDOM WRITERS
Freeheld
DER FREIE WILLE
DIE FREMDE
FRENCH KISS
FREQUENCY
FRESA Y CHOCOLATE
FRESH
FRESH AIR
FRIDA
FRIDAY THE 13TH (2009)
FRIENDS
The Friends of Eddie Coyle
Friends with Benefits
Friends with Kids
Fright Night
THE FRIGHTENERS
DIE FRISEUSE
Frits & Franky
FRITZ LANG COLLECTION
FROM DUSK TILL DAWN
FROM HELL
FROM PARIS WITH LOVE
FROM THE JOURNALS OF JEAN SEBERG
FROST/NIXON
FROWNLAND
Frozen (Chris Buck, Jennifer Lee)
FROZEN (Wang Xiaoshuai)
The Frozen Ground
FROZEN LAND
FROZEN RIVER
Frozen Sing-A-Long
Fruitvale Station
FUCKING ÅMÅL
FUDOH
THE FUGITIVE
DE FÛKE
Fukushima, mon amour
Full Contact
FULL FRONTAL
THE FULL MONTY
FUN WITH DICK AND JANE
THE FUNERAL
FUNNY BONES
FUNNY GAMES U.S.
FUNNY HA HA
FUNNY PEOPLE
Fuocoammare
FUR: AN IMAGINARY PORTRAIT OF DIANE ARBUS
THE FURIES
Fury
The Fury of a Patient Man
The Future
Il futuro