Lady Bird
Zama
Cobain
The Rider
Foxtrot
De stille wind van de zuidpool

THE FORBIDDEN QUEST

Nederland, 1993 | Peter Delpeut
Eindeloze poolvlakten met blauw ijs. Dit landschap vormt de achtergrond voor de avonturen van een expeditie die in 1905 naar de Zuidpool trok. Peter Delpeut vond in de archieven van het Nederlands Filmmuseum 'levende beelden' uit die tijd, de enige getuigen van wat er toen gebeurd is op de vlakten. In The forbidden quest maakt hij met deze beelden zijn eigen verhaal, gezien door de ogen van de scheepstimmerman.

Het is niet de eerste keer dat Delpeut oud materiaal uit het begin van deze eeuw samenbrengt in een nieuwe film. In Lyrisch nitraat uit 1990 ordende hij films uit de periode 1905-1915 onder verschillende noemers, waardoor een nieuwe blik op die oude films ontstond. Zo liet hij onder het kopje 'mise-en-scène' van dichtbij een hand, het hoofd en de armen zien van een vrouw die flauwviel, waardoor je je bewust werd van wat er gebeurd is, hoe het gefilmd is. Hij laat ons opnieuw, op een andere manier, de films van toen beleven.

Waarheid
Dit is ook de inzet van The forbidden quest: het oude materiaal op zo'n manier ordenen dat de kijker kan ervaren wat er toen gebeurde, in plaats van met zijn hedendaagse blik naar die filmpjes te kijken alsof ze slechts curiosa zijn. Delpeut neemt dit keer zijn toevlucht tot een verteller, een Ierse scheepstimmerman, de enige overlevende van een poolexpeditie. Deze beschrijft in 1941 wat er 35 jaar geleden op de Zuidpool gebeurde. Zijn toehoorder is geïnteresseerd, stelt tussendoor vragen, gelooft het echter maar half. Maar er zijn stille getuigen, 'the living pictures', zij zagen het en hebben het bewaard, al die jaren. Pas wanneer de interviewer de films gezien heeft is het ongeloof uit zijn ogen verdwenen. Hij heeft de waarheid aanschouwd.
De vraag is natuurlijk in hoeverre de film werkt. Wordt de toeschouwer werkelijk vervoerd, meegenomen naar de koude poolstreek waar het leven hard is en de overlevingskans klein? Soms lukt het, maar niet altijd. Het verhaal is te complex, wil alles vertellen, hoewel er niet altijd wat te tonen valt. Dan moet je goed luisteren, wil je het kunnen volgen. Wat gebeurt er precies, wat is het belang van het vertelde, wat kunnen we zien? Zo is er het verhaal van de Italiaan die eskimo's om het leven brengt en ze opeet. Maar waar zijn de beelden die dit ondersteunen? Waarom zo'n nevenverhaal dat de aandacht afleidt?
Aan de andere kant zijn er beelden die te veel, te lang vertellen, die uitgebreid laten zien wat in het verhaal van de timmerman maar een klein onderdeel is. De begrafenis van de schipper bijvoorbeeld krijgt in beeld veel aandacht, terwijl het voor het verloop van de rest van de avonturen nauwelijks van belang is. Toevallig was daar, van eerbewijzen aan een overledene in de poolstreek, voldoende beeldmateriaal van. En Delpeut wil dat allemaal graag aan ons laten zien. Die indruk krijg je bij zo'n fragment.

Eén met poolreiziger
Het zou echter niet eerlijk zijn het bij deze negatieve opmerkingen te laten. De poging op zich, het onderbrengen van oud beeldmateriaal in een bepaald kader, zodat het voor de huidige kijker weer interessant kan worden, is zeer lovenswaardig. Bovendien zitten er hele mooie momenten in. Ogenblikken waarop je werkelijk in het verhaal zit, je de kou en de wind van de poolstreek voelt, je even één bent met de poolreiziger. Een van die momenten is wanneer het schip voor het eerst het ijs tegenkomt op zee. Eerst zijn het nog verspreide brokjes, langzaamaan worden het grotere stukken, bergen, en dan komt het moment dat het schip door het ijs moet gaan. Plotseling zie je in het ijs een barst verschijnen, het schip is op dat moment nog sterker dan het ijs. Wat je hoort: stilte, de wind, de stem van de scheepstimmerman die vertelt wat er toen gebeurde. Je wacht op het geluid van het krakende ijs, maar dat komt niet. De films van toen zijn zonder geluid opgenomen, en Delpeut wil die werkelijkheid laten zien. Maar ook hij voegt toe, laat weg, laat wel de geweerschoten horen wanneer er op een ijsbeer wordt geschoten. Geluiden die door de stilte eromheen opvallen.
In The forbidden quest is de stilte af en toe magistraal. Iets wat misschien anders, door het geluid, teniet was gedaan, wordt nu door de stilte in alle hevigheid getoond. De stilte die het onvermijdelijke laat zien: het uiteenvallen van het schip wanneer het langzaam door het ijs wordt weggevreten. En dan zien we ook, in de beelden daarna, hoe er van het filmbeeld zelf haast niets meer over is. Hoe ook de film wordt aangevreten door de tijd. En hoe deze, in tegenstelling tot het schip, nog net op tijd van de ondergang is gered. Het is de verdienste van Peter Delpeut dat hij ons dat in The forbidden quest overtuigend laat zien.

Claartje van der Grinten



top
THE FORBIDDEN QUEST

April 1993 #133

Produktie
Suzanne van Voorst
Regie en scenario
Peter Delpeut
Montage
Menno Boerema
Muziek
Loek Dikker
Met
Joseph O'Connor
Roy Ward (stem)

Kleur en zwart-wit, 75 minuten

Distributie
NFM/IAF
Te zien
vanaf 8 april

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


F

F FOR FAKE
LE FABULEUX DESTIN D'AMÉLIE POULAIN
Faccia a faccia
FACE
The Face of an Angel
The Face of Love
FACE/OFF
FACES
Facing Mirrors
FACTORY GIRL
FACTOTUM
THE FACULTY
Fading Gigolo
FADOS
FAIL SAFE
FAILURE TO LAUNCH
FAIR GAME (Andrew Sipes)
FAIR GAME (Doug Liman)
Fair Wind (Fahrtwind)
FAIRUZ — WE HIELDEN ZOVEEL VAN MEKAAR
FAIRY TALE — A TRUE STORY
Faith Connections
FAITHFUL
FAITHLESS
FALCONE
FALKENBERG FAREWELL
THE FALL
FALL TIME
FALLEN
FALLEN ANGELS
A Fallible Girl
FALLING DOWN
DIE FÄLSCHER
FAME
FAMILIA RODANTE
FAMILIE
De familie Slim
FAMILIEGEHEIM
Familieweekend
La famille Bélier
A Family
FAMILY
A Family Affair
The Family Fang
FAMILY FILES
THE FAMILY MAN
A Family Quartet
THE FAN
FANFAN LA TULIPE
FANNY & ALEXANDER
FANTASIA 2000
Fantastic Beasts and Where to Find Them
Fantastic Four (Josh Trank)
FANTASTIC FOUR (Tim Story)
FANTASTIC FOUR: RISE OF THE SILVER SURFER
FANTASTIC MR. FOX
Les fantômes d'Ismaël
FAR AND AWAY
FAR FROM HEAVEN
Far from the Madding Crowd
FAREWELL
FAREWELL MY CONCUBINE
The Farewell Party
A Farewell to Arms
FARGO
FARINELLI, IL CASTRATO
Fashion Chicks
FAST & FURIOUS
FAST & FURIOUS 5
Fast & Furious 7
Fast & Furious 8
Fast and Furious 6
THE FAST AND THE FURIOUS
FAST AND THE FURIOUS 3
FAST FOOD FAST WOMEN
Fata morgana
Fataal (Jesse Bleekemolen over)
FATAL REACTION: BOMBAY
FATAL REACTION: NEW YORK
FATAL REACTION: SINGAPORE
FATELESS
FATHER AND SON (OTETS I SIN)
Father Figures
FATHER OF THE BRIDE PART 2
FATHER'S DAY
FATHERLAND
The Fault in Our Stars
Faust (Aleksander Sokoerov)
FAUST (F.W. Murnau)
FAUST (LECKE FAUST)
FEAR
Fear and Desire
FEAR AND LOATHING IN LAS VEGAS
THE FEAR INSIDE ME
FEARLESS (Peter Weir)
FEARLESS (Ronny Yu)
Fedora
FEEL THE NOISE
FEELING MINNESOTA
FEESTJE!
FELICE...FELICE...
FELICIA'S JOURNEY
Félicité
Félix & Meira
FÉLIX ET LOLA
FELLINI DVD-BOX
FEMALE PERVERSIONS
LA FEMME DE GILLES
FEMME FATALE
LES FEMMES DE 6ÈME ETAGE
LES FEMMES... OU LES ENFANTS D'ABORD
Fences
Ferdinand
FERIEN
FERNGULLY, THE LAST RAINFOREST
FESTEN
FESTIVAL EXPRESS
Feuchtgebiete
Feuten: het feestje
FEVER PITCH
A Few Best Men
A FEW GOOD MEN
FEW OF US
Le fidèle
Fidelio
A Field in England
FIERCE CREATURES
Fietsen naar de maan
FIETSMUG & DANSMUG
THE FIFTH ELEMENT
The Fifth Estate
FIFTY DEAD MEN WALKING
Fifty Shades Darker
Fifty Shades of Black
Fifty Shades of Grey
FIGHT CLUB
THE FIGHTER
FIGHTING
Fighting fish
THE FIGHTING TEMPTATIONS
FIGNER, THE END OF A SILENT CENTURY
LE FIL DE L'HORIZON
Fill the Void
LA FILLE D'ARTAGNAN
La fille de Brest
LA FILLE DE L'AIR
LA FILLE DU RER
La fille inconnu
LA FILLE SUR LE PONT
LES FILLES DU BOTANISTE
A Film About Coffee
FILM IST. A GIRL & A GUN
Film Stars Don't Die in Liverpool
A FILM WITH ME IN IT
FILMPJE!
THE FILMS OF ALEJANDRO JODOROWSKY
THE FILMS OF JEAN ROLLIN
THE FILMS OF KENNETH ANGER VOLUME TWO
LE FILS
Le fils de Jean
Le fils de l'autre
LE FILS DE L'EPICIER
THE FILTH AND THE FURY
FIN AOÛT, DÉBUT SEPTEMBRE
THE FINAL CURTAIN
THE FINAL DESTINATION
FINAL DESTINATION
FINAL DESTINATION 2
FINAL DESTINATION 3
Final Destination 5 3D
FINAL FANTASY VII
FINAL FANTASY: THE SPIRITS WITHIN
Final Portrait
FIND ME GUILTY
Finding Dory
FINDING FORRESTER
FINDING NEMO
Finding Nemo 3D
FINDING NEVERLAND
Finding Your Feet
THE FINE ART OF LOVE
Fine, Thanks (Dakujem, dobre)
The Finest Hours
LA FINESTRA DI FRONTE
Finn
IL FIORE DELLE MILLE E UNA NOTTE
FIORILE
FIRE
FIREFLIES IN THE GARDEN
FIREWALL
THE FIRM (Alan Clarke)
THE FIRM (Sydney Pollack)
FIRST KILL
FIRST KNIGHT
FIRST MISSION
FIRST STRIKE
THE FIRST WIVES CLUB
THE FISH FALL IN LOVE
FISH TANK
Fissa
Fist Fight
Five Came Back
FIVE MINUTES OF HEAVEN
THE FIVE OBSTRUCTIONS
THE FIVE SENSES
The Five-Year Engagement
FIXING IN THE SHADOW
FL 19,99
FLAGS OF OUR FATHERS
FLAMENCO, FLAMENCO
Flandres
DE FLAT
Flatliners
FLAWLESS
FLED
LA FLEUR DU MAL
UN FLIC
Flight
FLIGHT OF THE PHOENIX
FLIGHTPLAN
THE FLINTSTONES
THE FLINTSTONES IN VIVA ROCK VEGAS
FLIPPER
FLIRT (Hal Hartley)
FLIRT (Jaap van Eyck)
FLIRTING WITH DISASTER
Flits & het magische huis 3D
FLOATING LIFE
THE FLOCK
FLODDER 3
Florence Foster Jenkins
The Florida Project
FLORIS
FLUBBER
FLUSHED AWAY
FLY AWAY HOME
Flypaper
Focus (Glenn Ficarra, John Requa)
FOCUS (Neal Slavin)
FOEKSIA DE MINIHEKS
THE FOG
THE FOG OF WAR
La folie Almayer
FOLIE PRIVÉE
FOLLOWING
FONS RADEMAKERS DVD-BOX
FOOL'S GOLD
Footloose
Footnote
FOR FUN
FOR LOVE OF THE GAME
FOR MY BABY
FOR ROSEANNA
For Those in Peril
THE FORBIDDEN KINGDOM
THE FORBIDDEN QUEST
The Forbidden Room (Previously Unreleased)
FORCE OF EVIL
FORCES OF NATURE
FOREIGN LAND
The Foreigner
The Forest
FOREVER
FOREVER FEVER
FOREVER YOUNG
Forget Me Not
FORGET PARIS
FORGETTING SARAH MARSHALL
The Forgiveness of Blood
FORGOTTEN SILVER
THE FORGOTTEN SPACE
Formula 1
FORREST GUMP
FORTRESS
FORTY GUNS
The Founder
THE FOUNTAIN
THE FOUNTAINHEAD
FOUR BROTHERS
FOUR DAYS IN SEPTEMBER
FOUR EYED MONSTERS
THE FOUR FEATHERS
Four Lions
FOUR ROOMS
FOUR WEDDINGS AND A FUNERAL
FOURBI
THE FOX AND THE CHILD
Foxcatcher
Foxfire
Foxtrot
FRACTURE
FRAGILE
FRAILTY
LA FRANCE
Frances Ha
Francofonia
FRANÇOIS OZON DVD-BOX
Frank (Lenny Abrahamson over)
FRANK CAPRA COLLECTION
FRANK ZAPPA: PHASE II — THE BIG NOTE
Frankenweenie
Franny
FRANS ZWARTJES, THE GREAT CINEMA MAGICIAN
Frantz
Die Frau des Polizisten
FRAUDS
FREAKY FRIDAY
FRED CLAUS
FREDDY THE FROG
FREDDY VS. JASON
Free Birds
Free Fire
Free in Deed
Free Range (Retrospectief Veiko Õunpuu)
Free State of Jones
FREE WILLY
FREE WILLY 2
FREEDOM
FREEDOM WRITERS
Freeheld
DER FREIE WILLE
DIE FREMDE
FRENCH KISS
FREQUENCY
FRESA Y CHOCOLATE
FRESH
FRESH AIR
FRIDA
FRIDAY THE 13TH (2009)
FRIENDS
The Friends of Eddie Coyle
Friends with Benefits
Friends with Kids
Fright Night
THE FRIGHTENERS
DIE FRISEUSE
Frits & Franky
FRITZ LANG COLLECTION
FROM DUSK TILL DAWN
FROM HELL
FROM PARIS WITH LOVE
FROM THE JOURNALS OF JEAN SEBERG
FROST/NIXON
FROWNLAND
Frozen (Chris Buck, Jennifer Lee)
FROZEN (Wang Xiaoshuai)
The Frozen Ground
FROZEN LAND
FROZEN RIVER
Frozen Sing-A-Long
Fruitvale Station
FUCKING ÅMÅL
FUDOH
THE FUGITIVE
DE FÛKE
Fukushima, mon amour
Full Contact
FULL FRONTAL
THE FULL MONTY
FUN WITH DICK AND JANE
THE FUNERAL
FUNNY BONES
FUNNY GAMES U.S.
FUNNY HA HA
FUNNY PEOPLE
Fuocoammare
FUR: AN IMAGINARY PORTRAIT OF DIANE ARBUS
THE FURIES
Fury
The Fury of a Patient Man
The Future
Il futuro