The Man Who Killed Don Quixote
Previously Unreleased
Carne y arena
Tiere
Grace Jones: Bloodlight and Bami
Lampedusa: baken en grafzerk in zee

Fuocoammare

Italië/Frankrijk, 2016 | Gianfranco Rosi
Fuocoammare begint als de cameraploegen verdwenen zijn. Op het Italiaanse rotseiland Lampedusa, baken en grafsteen in zee voor honderdduizenden vluchtelingen.

Als je zou moeten beschrijven wat er zo indrukwekkend is aan Fuocammare, dan heb je misschien aan de eerste vijf minuten al genoeg. De nieuwe film van Gianfranco Rosi (van de Gouden Leeuw-winnaar Sacro GRA, 2013, een documentaire over de rondweg om Rome) begint met een sobere tekst over het eiland Lampedusa. Een dorre rots in de zee van twintig vierkante kilometer. 113 kilometer van Tunesië, 205 van Sicilië. Baken en grafzerk. Dat zegt Rosi er niet bij, maar dat weten wij, want als er een eiland veel in het nieuws is geweest dan is het wel Lampedusa, waar de afgelopen twintig jaar 400.000 vluchtelingen zijn aanbeland. Een doorgangsstation of een eindstation. Jaarlijks sterven er volgens de officiële cijfers een paar duizend in zee, meer vluchtelingen dan waar ook ter wereld. Fuocoammare (in Berlijn met een Gouden Beer bekroond) is de film die begint als de journaalploegen die die cijfers hebben verzameld weer weg zijn. Op naar de volgende wereldbrand.
Het eerste beeld is van een jongetje dat in een boom klimt om met zijn zakmes een tak af te zagen om een katapult te maken. Op dat moment kan hij nog iedereen zijn. Een jonge vluchteling die daar ergens op het eiland moet overleven. Een Italiaanse Huckleberry Finn. Dat is de kracht van montage. Je brengt twee beelden, of in dit geval een tekst en een beeld bij elkaar, en samen krijgen ze betekenis.
Zo bouwt Rosi langzaam zijn fundament. De blauwe nacht waarin rechthoekige radars om hun as dansen om de hulpsignalen op te vangen van een schip in nood. De schepen van de kustwacht die het langzaam dag zien worden boven de lege zee. De huiskamerstudio van dj Pippo die met zijn radio-uitzendingen de soundtrack van de film verzorgt (en het partizanenlied draait waar de film zijn tweeduidige titel — Vuur op zee en Focus op de liefde — aan ontleent). De kale rotsen. Als je wilt ontleden wat er in dat exposé gebeurt, dan is het een analyse van het gevoel dat shots kunnen oproepen door hun duur, of door de afstand die de camera heeft ten opzichte van het gefilmde: niet opdringerig, wel betrokken, waardoor je als toeschouwer na verloop van tijd geen buitenstaander of bystander meer kunt zijn. In die zin is Fuocoammare een activistische (activerende) film.
Rosi volgt de jonge Samuele, de bijziende katapultkoning van het eiland, met zijn luie oog en zijn scherpe oog, zowel een stand-in voor de filmmaker, als een metafoor voor de toeschouwer. Hij documenteert het leven van de eilandbewoners, dat een beladen leven is geworden doordat de zee waarin zij vissen en zwemmen en smokkelen, en waarover zij zingen en dromen, een kerkhof is geworden, een slagveld in een strijd waarin zij geen partij zijn. En zo arriveert hij in de spreekkamer van dokter Bartolo Pietro, de enige arts op het eiland, die bij de aankomst van elke boot de vluchtelingen controleert. Via zijn ogen komt hij dan in het opvangkamp aan: bij de in zilveren isolatiedekens gehulde vluchtelingen, vreemde aliens in de nacht; bij hun voetbalwedstrijdjes; bij de getuigenissen van een groep jonge christelijke Nigerianen op de vlucht voor ISIS, die over het gevaar van de vlucht zeggen: "Het is nog riskanter om het risico niet te nemen."
En zo eindigen we dan ook op de boten waarmee ze de overtocht wagen. Reken maar uit. Als er een paar honderd mensen op zo'n boot zitten, die net als op een echt cruiseschip betalen voor een dekplaats of een plekje in het ruim, zo tussen de 1500 en de 800 euro, dan hebben we het hier over big business. Naast de poëtische vervreemding, schuwt Rosi ook dit soort cynisme niet. Cynischer wordt het nog als dokter Pietro uitlegt dat je in het ruim sowieso niet overleeft: als je niet stikt door zuurstofgebrek en de giftige benzinedampen, dan toch wel door de brandwonden van de gelekte olie.
Fuocoammare vertelt over de vluchtelingencrisis door te tonen. Door de toeschouwer het beeld te laten absorberen en door je te laten realiseren: wij zijn als die eilandbewoners, aan wie het ook allemaal zo makkelijk voorbij kan gaan als we ons verliezen in onze eigen gedoetjes. Maar het is ook zo als dokter Pietro zegt: "Het is de plicht van ieder mens om te helpen. Je kunt niet kijken en niet helpen."

Dana Linssen


top
Fuocoammare

Oktober 2016 #391



Gerelateerd

Gianfranco Rosi over Fuocoammare: "Hij zei: Je moet. De wereld moet dit zien"


Productie
Donatella Palermo
Gianfranco Rosi
Regie, scenario en camera
Gianfranco Rosi
Montage
Jacopo Qadri

Kleur, 94 minuten

Distributie
Cinéart
Te zien
vanaf 6 oktober

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


F

F FOR FAKE
LE FABULEUX DESTIN D'AMÉLIE POULAIN
Faccia a faccia
FACE
The Face of an Angel
The Face of Love
FACE/OFF
FACES
Facing Mirrors
FACTORY GIRL
FACTOTUM
THE FACULTY
Fading Gigolo
FADOS
FAIL SAFE
FAILURE TO LAUNCH
FAIR GAME (Andrew Sipes)
FAIR GAME (Doug Liman)
Fair Wind (Fahrtwind)
FAIRUZ — WE HIELDEN ZOVEEL VAN MEKAAR
FAIRY TALE — A TRUE STORY
Faith Connections
FAITHFUL
FAITHLESS
FALCONE
FALKENBERG FAREWELL
THE FALL
FALL TIME
FALLEN
FALLEN ANGELS
A Fallible Girl
FALLING DOWN
DIE FÄLSCHER
FAME
FAMILIA RODANTE
FAMILIE
De familie Slim
FAMILIEGEHEIM
Familieweekend
La famille Bélier
A Family
FAMILY
A Family Affair
The Family Fang
FAMILY FILES
THE FAMILY MAN
A Family Quartet
THE FAN
FANFAN LA TULIPE
FANNY & ALEXANDER
FANTASIA 2000
Fantastic Beasts and Where to Find Them
Fantastic Four (Josh Trank)
FANTASTIC FOUR (Tim Story)
FANTASTIC FOUR: RISE OF THE SILVER SURFER
FANTASTIC MR. FOX
Les fantômes d'Ismaël
FAR AND AWAY
FAR FROM HEAVEN
Far from the Madding Crowd
FAREWELL
FAREWELL MY CONCUBINE
The Farewell Party
A Farewell to Arms
FARGO
FARINELLI, IL CASTRATO
Fashion Chicks
FAST & FURIOUS
FAST & FURIOUS 5
Fast & Furious 7
Fast & Furious 8
Fast and Furious 6
THE FAST AND THE FURIOUS
FAST AND THE FURIOUS 3
FAST FOOD FAST WOMEN
Fata morgana
Fataal (Jesse Bleekemolen over)
FATAL REACTION: BOMBAY
FATAL REACTION: NEW YORK
FATAL REACTION: SINGAPORE
FATELESS
FATHER AND SON (OTETS I SIN)
Father Figures
FATHER OF THE BRIDE PART 2
FATHER'S DAY
FATHERLAND
The Fault in Our Stars
Faust (Aleksander Sokoerov)
FAUST (F.W. Murnau)
FAUST (LECKE FAUST)
FEAR
Fear and Desire
FEAR AND LOATHING IN LAS VEGAS
THE FEAR INSIDE ME
FEARLESS (Peter Weir)
FEARLESS (Ronny Yu)
Fedora
FEEL THE NOISE
FEELING MINNESOTA
FEESTJE!
FELICE...FELICE...
FELICIA'S JOURNEY
Félicité
Félix & Meira
FÉLIX ET LOLA
FELLINI DVD-BOX
FEMALE PERVERSIONS
LA FEMME DE GILLES
FEMME FATALE
LES FEMMES DE 6ÈME ETAGE
LES FEMMES... OU LES ENFANTS D'ABORD
Fences
Ferdinand
FERIEN
FERNGULLY, THE LAST RAINFOREST
FESTEN
FESTIVAL EXPRESS
Feuchtgebiete
Feuten: het feestje
FEVER PITCH
A Few Best Men
A FEW GOOD MEN
FEW OF US
Le fidèle
Fidelio
A Field in England
FIERCE CREATURES
Fietsen naar de maan
De fietser
FIETSMUG & DANSMUG
THE FIFTH ELEMENT
The Fifth Estate
FIFTY DEAD MEN WALKING
Fifty Shades Darker
Fifty Shades of Black
Fifty Shades of Grey
FIGHT CLUB
THE FIGHTER
FIGHTING
Fighting fish
THE FIGHTING TEMPTATIONS
FIGNER, THE END OF A SILENT CENTURY
LE FIL DE L'HORIZON
Fill the Void
LA FILLE D'ARTAGNAN
La fille de Brest
LA FILLE DE L'AIR
LA FILLE DU RER
La fille inconnu
LA FILLE SUR LE PONT
LES FILLES DU BOTANISTE
A Film About Coffee
FILM IST. A GIRL & A GUN
Film Stars Don't Die in Liverpool
A FILM WITH ME IN IT
FILMPJE!
THE FILMS OF ALEJANDRO JODOROWSKY
THE FILMS OF JEAN ROLLIN
THE FILMS OF KENNETH ANGER VOLUME TWO
LE FILS
Le fils de Jean
Le fils de l'autre
LE FILS DE L'EPICIER
THE FILTH AND THE FURY
FIN AOÛT, DÉBUT SEPTEMBRE
THE FINAL CURTAIN
THE FINAL DESTINATION
FINAL DESTINATION
FINAL DESTINATION 2
FINAL DESTINATION 3
Final Destination 5 3D
FINAL FANTASY VII
FINAL FANTASY: THE SPIRITS WITHIN
Final Portrait
FIND ME GUILTY
Finding Dory
FINDING FORRESTER
FINDING NEMO
Finding Nemo 3D
FINDING NEVERLAND
Finding Your Feet
THE FINE ART OF LOVE
Fine, Thanks (Dakujem, dobre)
The Finest Hours
LA FINESTRA DI FRONTE
Finn
IL FIORE DELLE MILLE E UNA NOTTE
FIORILE
FIRE
FIREFLIES IN THE GARDEN
FIREWALL
THE FIRM (Alan Clarke)
THE FIRM (Sydney Pollack)
FIRST KILL
FIRST KNIGHT
FIRST MISSION
The First Purge
First Reformed
FIRST STRIKE
THE FIRST WIVES CLUB
THE FISH FALL IN LOVE
FISH TANK
Fissa
Fist Fight
Five Came Back
FIVE MINUTES OF HEAVEN
THE FIVE OBSTRUCTIONS
THE FIVE SENSES
The Five-Year Engagement
FIXING IN THE SHADOW
FL 19,99
FLAGS OF OUR FATHERS
FLAMENCO, FLAMENCO
Flandres
DE FLAT
Flatliners
FLAWLESS
FLED
LA FLEUR DU MAL
UN FLIC
Flight
FLIGHT OF THE PHOENIX
FLIGHTPLAN
THE FLINTSTONES
THE FLINTSTONES IN VIVA ROCK VEGAS
FLIPPER
FLIRT (Hal Hartley)
FLIRT (Jaap van Eyck)
FLIRTING WITH DISASTER
Flits & het magische huis 3D
FLOATING LIFE
THE FLOCK
FLODDER 3
Florence Foster Jenkins
The Florida Project
FLORIS
FLUBBER
FLUSHED AWAY
FLY AWAY HOME
Flypaper
Focus (Glenn Ficarra, John Requa)
FOCUS (Neal Slavin)
FOEKSIA DE MINIHEKS
THE FOG
THE FOG OF WAR
La folie Almayer
FOLIE PRIVÉE
FOLLOWING
FONS RADEMAKERS DVD-BOX
FOOL'S GOLD
Footloose
Footnote
FOR FUN
FOR LOVE OF THE GAME
FOR MY BABY
FOR ROSEANNA
For Those in Peril
THE FORBIDDEN KINGDOM
THE FORBIDDEN QUEST
The Forbidden Room (Previously Unreleased)
FORCE OF EVIL
FORCES OF NATURE
FOREIGN LAND
The Foreigner
The Forest
FOREVER
FOREVER FEVER
FOREVER YOUNG
Forget Me Not
FORGET PARIS
FORGETTING SARAH MARSHALL
The Forgiveness of Blood
FORGOTTEN SILVER
THE FORGOTTEN SPACE
Formula 1
FORREST GUMP
FORTRESS
FORTY GUNS
The Founder
THE FOUNTAIN
THE FOUNTAINHEAD
FOUR BROTHERS
FOUR DAYS IN SEPTEMBER
FOUR EYED MONSTERS
THE FOUR FEATHERS
Four Lions
FOUR ROOMS
FOUR WEDDINGS AND A FUNERAL
FOURBI
THE FOX AND THE CHILD
Foxcatcher
Foxfire
Foxtrot
FRACTURE
FRAGILE
FRAILTY
LA FRANCE
Frances Ha
Francofonia
FRANÇOIS OZON DVD-BOX
Frank (Lenny Abrahamson over)
FRANK CAPRA COLLECTION
FRANK ZAPPA: PHASE II — THE BIG NOTE
Frankenweenie
Franny
FRANS ZWARTJES, THE GREAT CINEMA MAGICIAN
Frantz
Die Frau des Polizisten
FRAUDS
FREAKY FRIDAY
FRED CLAUS
FREDDY THE FROG
FREDDY VS. JASON
Free Birds
Free Fire
Free in Deed
Free Range (Retrospectief Veiko Õunpuu)
Free State of Jones
FREE WILLY
FREE WILLY 2
FREEDOM
FREEDOM WRITERS
Freeheld
DER FREIE WILLE
DIE FREMDE
FRENCH KISS
FREQUENCY
FRESA Y CHOCOLATE
FRESH
FRESH AIR
FRIDA
FRIDAY THE 13TH (2009)
FRIENDS
The Friends of Eddie Coyle
Friends with Benefits
Friends with Kids
Fright Night
THE FRIGHTENERS
DIE FRISEUSE
Frits & Franky
FRITZ LANG COLLECTION
FROM DUSK TILL DAWN
FROM HELL
FROM PARIS WITH LOVE
FROM THE JOURNALS OF JEAN SEBERG
FROST/NIXON
FROWNLAND
Frozen (Chris Buck, Jennifer Lee)
FROZEN (Wang Xiaoshuai)
The Frozen Ground
FROZEN LAND
FROZEN RIVER
Frozen Sing-A-Long
Fruitvale Station
FUCKING ÅMÅL
FUDOH
THE FUGITIVE
DE FÛKE
Fukushima, mon amour
Full Contact
FULL FRONTAL
THE FULL MONTY
FUN WITH DICK AND JANE
THE FUNERAL
FUNNY BONES
FUNNY GAMES U.S.
FUNNY HA HA
FUNNY PEOPLE
Fuocoammare
FUR: AN IMAGINARY PORTRAIT OF DIANE ARBUS
THE FURIES
Fury
The Fury of a Patient Man
The Future
Il futuro