Isle of Dogs
The Cleaners
The Death of Stalin
Jeannette
Lean on Pete
De plotselinge heiligverklaring van een genrefilmer

EXILED

Hong Kong, 2006 | Johnnie To
Een paar jaar geleden moest je zijn films nog zelf uit Hong Kong importeren, nu heeft de internationale filmelite de veelpotige genrefilmer Johnnie To omarmd als volbloed sterauteur. Terecht?

Zouden al die filmintellectuelen — critici, programmeurs, kopers — soms moe worden van al die bloedserieuze artfilms zonder plot, murw gebeukt door eindeloze longtakes en ondoorgrondelijke karakters? En zouden ze zich daarom en masse op een genrefilmer storten? Vanwege voortrollende plots, de suspense en sensatie van overdonderende setpieces, personages die zeggen wat ze bedoelen — vanwege pure opwinding dus?
Het is de enige verklaring die ik kan verzinnen voor de plotselinge heiligverklaring van Johnnie To, Hong Kong-veteraan en genrevreter pur sang. Hij draaide in competitie in Cannes (2005, election) en Venetië (2006, exiled) en Cahiers du Cinema plaatste hem op een vele pagina's tellend voetstuk. En begin dit jaar werd hij in Rotterdam tot Filmmaker in Focus gebombardeerd. Hoe kan het dat iemand die al 20 jaar lang miljoenen Hong Kong-dollars heeft verdiend met strakke politie- en gangsterfilms, melige komedies en zwierige martial arts opeens door Westerse filmintellectuelen omarmd wordt als Auteur, Innovator, 's Werelds Grootste Actiefilmer?

Innovatief
Dit zaakje stinkt, denk ik dan direct als liefhebber van actie- en genrefilms. Wat zien deze gewichtige filmkijkers opeens in een genre waar ze altijd op neerkeken? Waarom vindt het IFFR hem nou zo'n grote jongen? In de catalogus staan veel ronkende woorden: innovatief, inventief, gedeconstrueerde narratief! Waar zit 'm dat innovatieve in? Dat grootse? Hoe bereikt hij zijn cool? En dat To op dit moment De Grootste Regisseur in Hong Kong is, zoals is te lezen, valt ook te betwijfelen; Stephen Chow, die van kung fu hustle, lijkt die titel meer waardig.
Genoeg gezeurd, want dankzij de hype is er eindelijk weer eens een Hong Kong-film op het grote doek te bewonderen! HK cinema is in Nederland toch vooral een dvd-fenomeen, met als recente uitzonderingen infernal affairs en genoemde CGI knokkomedie kung fu hustle. Nu is er dan exiled (fong juk): een ironische, geestige en bij vlagen (gierend over the top) knallende gangsterfilm die verder gaat waar To's the mission (1999) ophield. In die film, over een groep bodyguards die een maffiabaas moet beschermen, wisselde To landerige scènes vol wachtende, etende en bier drinkende zware jongens af met majestueus opgebouwd, verstild gestileerde actie. Alles draait om de Yi — de erecode die gangsters meer waard is dan hun eigen leven, afkomstig uit de traditie van wushia (zwaardvechtfilms). Een man is trouw aan zijn maten, ook al kost 'm dat gegarandeerd de kop.

Whisky
exiled begint op een zonovergoten pleintje in een keurige woonwijk. Vanuit een auto observeren zwijgende mannen een appartement. Dan arriveert een tweede auto. Handlangers? De vijand? Er gebeurt niets. Dan gaan ze naar binnen, naar een collega die uit de business wil stappen omdat hij net vader is geworden. Maar iedere filmkijker weet dat de maffia niet aan vervroegde uittreding doet. Daarom hebben twee mannen de opdracht hem te doden: opdracht is opdracht. De twee anderen zijn er om hem te beschermen: een maat blijft een maat. Wat volgt is een krankzinnige shootout, waarbij zorgvuldig mikkend het doel steeds op een haar na wordt gemist — een uitgestelde executie. En uiteindelijk wint eer het van professie, en gezamenlijk besluiten de zware jongens de kersverse vader te beschermen. Niet voor het laatst komen de flessen whisky te voorschijn. Vervolgens duiken ze onder op gokeiland Macau; ze hangen wat rond, beramen een overval op een goudtransport, slenteren door gras, riet en bosland. Het is wachten op de onvermijdelijke, en onvermijdelijk dodelijke finale. To laat de actie steeds morsdood vallen, met kabbelende scènes waarin niets gebeurt; dit geeft exiled een heerlijk lome, laconieke sfeer. Niet voor niets is de locatie Macau, de voormalige Portugese kolonie. De klassieke koloniale architectuur en het groene landschap dwingen tot een relaxt tempo, zoals de grote stad het voortrazende ritme van To's strakke thriller ptu bepaalde.

Sergio Leone
De mild-ironische ondertoon van the mission wordt in exiled een dikke vette knipoog. Johnnie To, die sinds 1986 zoveel succesvolle gangster- en politiefilms heeft gemaakt, lijkt niet langer geïnteresseerd in een zoveelste film over vriendschap en loyaliteit, maar gebruikt die elementen om lekker te experimenteren. exiled is de Hong Kong-actiefilm die Sergio Leone zou hebben gemaakt: Tergend lang uitgestelde shootouts, eenzame gunslingers in een widescreen panorama; op de soundtrack klinkt zelfs een Mexicaanse gitaar.
Gelukkig vergeet meneer To door al dat geëxperimenteer niet dat hij ook een gangsterfilm maakt, en zijn publiek dus actie wil. Dat krijgen we: hij schotelt ons een shootout voor die we nog nooit hebben gezien. 'Slow-motion' en 'over the top' zijn eufemismen voor het groteske, uitgesponnen en extreem vertraagde kogelballet dat hij choreografeert op basis van de afrekening in een hotellobby. Of dat voldoende is om iemand tot superster te bombaren weet ik niet, maar meer dan genoeg om een bioscoopkaartje te kopen.

Rik Herder



top
EXILED

Mei 2007 #288

Productie
John Chong
Johnnie To
Regie
Johnnie To
Scenario
Kam-Yuen Szeto
Tin-Shing Yip
Camera
Siu-keung Cheng
Montage
David M. Richardson
Art direction
Tony Yu
Muziek
Dave Klotz
Guy Zerafa
Met
Anthony Wong
Francis Ng
Simon Yam

Kleur, 110 minuten

Distributie
A-Film
Te zien
vanaf 31 mei

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


E

E.T. — THE EXTRA TERRESTRIAL
THE EAGLE
EAGLE EYE
THE EAGLE HUNTER'S SON
The Eagle Huntress
Early Summer
EARTH
Earth: een onvergetelijke dag
EAST IS EAST
EAST PALACE, WEST PALACE
Eastern Boys (Robin Campillo over)
EASTERN PLAYS
EASTERN PROMISES
EASY RIDERS, RAGING BULLS
EASY VIRTUE
EAT DRINK MAN WOMAN
EAT PRAY LOVE
Eat Sleep Die
L' EAU FROIDE
ECCENTRICITIES OF A BLONDE-HAIRED GIRL
ECHOES OF WAR
HET ECHTE LEVEN
Een echte Vermeer
L' economie du couple
L' écume des jours
ED GEIN
ED WOOD
Eddie the Eagle
Éden (Bruno Safadi)
Eden (Mia Hansen-Løve)
EDEN (Michael Hoffmann)
EDEN LAKE
THE EDGE
THE EDGE OF DARKNESS
The Edge of Seventeen (Previously Unreleased)
Edge of Tomorrow 3D
EDISON
Edmond (Nina Gantz)
EDMOND (Stuart Gordon)
EDTV
THE EDUKATORS
EDVARD MUNCH
EEN ANDER ZIJN GELUK
EEN DROOMREIS DAKAR — TIMBOEKTOE
EEN MANIER OM THUIS TE KOMEN: UMOJA LIVE
EEN REIS DOOR DE LEEGTE SYDNEY — PERTH
EEN STUKJE BLAUW IN DE LUCHT
EENMAAL GESLAGEN, NOOIT MEER BEWOGEN
EENOOG KONING
DE EENZAAMHEID VAN DE PRIEMGETALLEN
DE EETCLUB
EFFIE BRIEST
LES ÉGARÉS
EGGS
Eggshells
EIGHT LEGGED FREAKS
Eine Minute Dunkel (Dreileben)
DER EINSTEIN DES SEX
Eisenstein in Guanajuato
El Bulli — Cooking in Progress
ELDORADO
ELECTION
ELECTION 1 & 2
ELECTRIC SHADOWS
ELECTROMA
Elefante blanco
ELEGY
ELEGY FROM RUSSIA — SKETCHES FOR SLEEP
THE ELEMENT OF CRIME
ELEMENTAIRE DEELTJES
Elena
ELENI
ELEPHANT
Elephant Song
ELF
ELI, ELI, LEMA, SABACHTANI?
Elias: alle ankers vooruit!
ELIXIR D'ANVERS
ELIZABETH: THE GOLDEN AGE
ELIZABETHTOWN
ELLA ENCHANTED
Elle
ELLE S'APPELLE SABINE
Elle s'en va
ELLEN TEN DAMME — AS I WAS WONDERING WHERE THIS MIXED-UP LITTLE LIFE OF MINE WAS LEADING TO
Elles
ELLING
ELLIS IN GLAMOURLAND
Elser
Elvis & Nixon
Elysium
Emil & Ida van de Hazelhoeve
EMMA
De Emoji Film
THE EMPEROR AND THE ASSASSIN
THE EMPEROR'S WIFE
EMPIRE FALLS
THE EMPIRE STRIKES BACK
L' EMPLOI DU TEMPS
EMPLOYEE OF THE MONTH
EMPORTE-MOI
L' EMPREINTE DE L'ANGE
EMPTIES
En amont du fleuve
EN AVOIR (OU PAS)
EN BEERTJE DAN?
EN HET LEVEN GAAT DOOR
EN LA CIUDAD
EN LA CIUDAD SIN LÍMITES
EN PASSANT
EN PLEIN COEUR
EN SOAP
En waar de sterre bleef stille staan
ENCHANTED
Encierro 3D: Bull Running in Pamplona
ENCOUNTERS AT THE END OF THE WORLD
END OF DAYS
The End of Fear (Barbara Visser over)
THE END OF THE AFFAIR
END OF THE CENTURY
THE END OF THE LINE
The End of the Tour
THE END OF VIOLENCE
End of Watch
Endless Love
ENDURING LOVE
Enemy
ENEMY AT THE GATES
ENEMY OF THE STATE
Une enfance
L' ENFANCE NUE
L' ENFANT
L' ENFANT ENDORMI
Les enfants du paradis
DE ENGEL VAN DOEL
ENGELCHEN
THE ENGLISH PATIENT
THE ENGLISHMAN WHO WENT UP A HILL, BUT CAME DOWN A MOUNTAIN
Engrenages
ENIGMA (Michael Apted)
ENIGMA (Paul Ruven)
ENOUGH
Enough Said
ENRON: THE SMARTEST GUYS IN THE ROOM
ENSEMBLE, C'EST TOUT
ENTER THE VOID
Enthouziasm — symfonia Donbassa
Entourage
ENTRE LAS PIERNAS
ENTRE LES MURS
Epic
EPIC MOVIE
EPISODE 3: 'ENJOY POVERTY'
An Episode in the Life of an Iron Picker
The Equalizer
Equals
EQUILIBRIUM
Er ist wieder da
ERAGON
ERASER
ERASERHEAD
Erbarme Dich
De erfenis (Daan's Inheritance)
ERIN BROCKOVICH
ERMO
Ernest & Célestine
ERNST, BOBBIE EN HET GEHEIM VAN DE MONTA ROSSA
ERNST, BOBBY EN DE GESLEPEN ONIX
EROS
EROTIQUE
Escape Plan
Escape Room
THE ESCAPIST
Escobar
EL ESPINAZO DEL DIABLO/THE DEVIL'S BACKBONE
Essential Killing
ESTÔMAGO
Et maintenant on va où?
UN ÉTÉ À LA GOULETTE
L' ÉTÉ INOUBLIABLE
ETERNAL SUNSHINE OF THE SPOTLESS MIND
L' ÉTERNITÉ ET UN JOUR (MIA ECONIOTITA KE MIA MERA)
ÊTRE ET AVOIR
Etwas besseres als den Tod (Dreileben)
EUREKA
EUROTRIP
EVA PERÓN, THE TRUE STORY
EVAN ALMIGHTY
EVE'S BAYOU
EVEN COWGIRLS GET THE BLUES
EVENING
THE EVENING STAR
EVENING'S CIVIL TWILIGHT IN EMPIRES OF TIN
The Event (Sergei Loznitsa)
THE EVENT (Thom Fitzgerald)
EVENT HORIZON
EVER AFTER: A CINDERELLA STORY
Everest
EVERLASTING MOMENTS
EVERY STEWARDESS GOES TO HEAVEN
Everybody Wants Some!!
Everyday
EVERYDAY GOD KISSES US ON THE MOUTH
EVERYONE SAYS I LOVE YOU
EVERYTHING IS ILLUMINATED
Everything Will Be Fine
Everything, Everything
Evet, I Do!
Evil Dead
EVIL WOMAN
EVITA
EVOLUTION
Évolution
EX DRUMMER
Ex Machina (Imagine Film Festival)
Ex Press
EXAM
EXILED
EXILS
EXISTENZ
EXIT (EXI+)
EXIT THROUGH THE GIFT SHOP
EXIT WOUNDS
Exodus: Gods and Kings
THE EXORCIST
EXORCIST: THE BEGINNING
EXORCIST: THE ORIGINAL PREQUEL
EXOTICA
EXPEDITIE BERENKLAUW
EXPEDITIE DOOR DE GOBI-WOESTIJN
EXPEDITIE DOOR NIEUW-GUINEA
EXPEDITIE NAAR DE ZUIDPOOL
THE EXPENDABLES
The Expendables 2
Expendables 3
DAS EXPERIMENT
Experimenter
EXTRAÑO
EXTREME JUSTICE
EXTREME MEASURES
Extremely Loud & Incredibly Close
THE EYE (Danny & Oxide Pang)
THE EYE (David Moreau, Xavier Palud)
THE EYE 2 (Danny & Oxide Pang)
EYE FOR AN EYE
Eye in the Sky
EYE OF THE BEHOLDER
The Eyes of My Mother
EYES WIDE OPEN
EYES WIDE SHUT
Jean Epstein-box