Isle of Dogs
The Cleaners
The Death of Stalin
Jeannette
Lean on Pete
Alice (Sandrine Kiberlain): op zoek naar geluk Werklozen worden anders verliefd

EN AVOIR (OU PAS)

Frankrijk, 1995 | Laetitia Masson
"Hebben of niet hebben", is volgens de Franse regisseur Laetitia Masson het juiste antwoord op de vraag 'zijn of niet zijn'. Werklozen hebben niets en leven daarom in een andere wereld dan de mensen met een baan. Zij worden ook op een andere manier verliefd. Dit is waar het om draait in En avoir (ou pas). Met eerlijkheid en humor maakte Masson een lichtvoetige film over een zwaar onderwerp.

"Ik heb geen goede eigenschappen", vertelt een vrouw in een close-up aan het begin van En avoir (ou pas). De persoonlijke bespiegelingen doen vermoeden dat zij tot een therapeut spreekt, de context is niet direct duidelijk. Daarna passeren een vijftal andere werkloze vrouwen de revue, elk met hun eigen toekomstverwachtingen en arbeidsverleden. Gaandeweg wordt duidelijk dat zij solliciteren naar een functie in een visconservenfabriek.
Zoals gebruikelijk in een tijd van economische recessie resulteert het tekort aan werk in een zware selectieprocedure en moordende concurrentie, zelfs voor het meest stompzinnige baantje. Bovendien kan een werkgever het zich permitteren om in zo'n situatie bovenmatige eisen te stellen. Met deze vervreemdende openingsscène zet Masson gelijk de bitterzoete toon van haar eerste lange speelfilm. Eerder was zij regie-assistente bij Claire Denis.
Alice, die droomt van een zangcarrière, zingt tijdens het sollicitatiegesprek zelfs huilend een liedje. Haar bibberende stem gaat door merg en been en laat ook de werkgever niet onberoerd. Met haar zang maakt ze nog niet half kenbaar wat ze werkelijk kan, zoals later in de film blijkt. Desondanks krijgt ze de baan niet. Zolang je in de twintig bent, heb je alle reden te geloven dat het in de jaren die volgen goed zal komen. Maar zonder geld en opleiding wordt het wel moeilijk, zo ervaart Alice.

Dream dates
De vermoeide giraffe, zoals Alice zichzelf noemt, heeft er genoeg van: ze verlaat vriend, ouders en badplaats om in Lyon een nieuw leven te beginnen. Op zoek naar werk verblijft zij tijdelijk in hotel Ideal, waar ook de depressieve bouwvakker Bruno logeert. Na een verbroken relatie wil hij niet alleen thuis zijn. Terwijl zijn vriend en hoteleigenaar Joseph verhaalt over zijn verschillende veroveringen, klampt Bruno prostituées en winkelende meisjes aan op straat in de hoop op contact. Maar in de hotelbar neemt Alice het allesbepalende initiatief.
Bruno vertegenwoordigt echter alles waar Alice voor vluchtte: iemand die alles wil, maar nooit risico's neemt. Hoewel alle gesprekken stroef verlopen, is volgens filmische wetten van meet af aan duidelijk dat de film om de liefde tussen Alice en Bruno draait. Ze lijken met al hun tegenstellingen dan ook niet direct elkaars 'dream dates'. Een liefdesverhaal met een grauwe bolster en een blanke pit.
Liefde, vriendschap en dromen geven niet alleen hoop, ook zijn zij een bindend element om niet de moed te laten zakken. Alice heeft zangambities, Bruno wil profvoetballer worden ("Verdedigers doen toch helemaal niets?", zegt Alice). Ook al weten ze allebei dat deze wensen niet zullen uitkomen. Niet iedereen heeft de middelen of kansen om zijn dromen te realiseren. Het ideale en het leven van alledag komen zelden overeen. En het is een kunst te accepteren dat niet alle dromen zullen uitkomen. "Dertig seconden per dag is het leven in orde en verdeelt over zeventig jaar is dat toch helemaal niet slecht," redeneert Alice op een bepaald moment in de film.

Versleten hotel
De belichting, naar een idee van cameraman Caroline Champetier, levert een belangrijke bijdrage aan de grijze toon van En avoir (ou pas). Deze bepaalt de tegenstelling tussen Boulogne-sur-Mer en Lyon. In de regenachtige badplaats werd gefilmd bij daglicht waardoor de treurige sfeer natuurlijk oogt. Buitenverlichting met neonreclames en spaarzame lampjes in het versleten hotel benadrukken de nachtelijke stadssfeer van Lyon. Champetier benadrukt met haar camera de verhouding tussen de eenling en de mensen daarom heen. Bijvoorbeeld door de camera strak op één personage te richten om plotseling naar andere cafébezoekers te zwenken. Of door meerdere perspectieven toe te laten, zoals in de openingsscène.
Ondanks het onderwerp is het op zich simpele verhaal nergens zwaar op de hand. Sombere en luchtige scènes wisselen elkaar af, versterkt door de contrasten tussen de personages. Daarnaast is de talentvolle Sandrine Kiberlain, die Alice kordaat speelt, voor een groot deel verantwoordelijk voor de lucht in de film. Ook de andere acteurs spelen goed en lijken oprecht betrokken bij datgene waar de film voor staat. Massons oude leermeester Claire Denis is gecast als de moeder van Alice. Uit alles blijkt dat Masson, zelf achter in de twintig, dicht bij haar onderwerp is gebleven. Juist die betrokkenheid is de grote kracht van En avoir (ou pas).

Kiki Jeanson



top
EN AVOIR (OU PAS)

Juli/augustus 1996 #169

Produktie
Nicolas Daguet
Regie en scenario
Laetitia Masson
Camera
Caroline Champetier
Geluid
Michel Vionnet
Montage
Yann Dedet
Met
Sandrine Kiberlain
Arnaud Giovaninetti
Roschdy Zem
Claire Denis

Kleur, 90 minuten

Distributie
Cinemien
Te zien
vanaf 8 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


E

E.T. — THE EXTRA TERRESTRIAL
THE EAGLE
EAGLE EYE
THE EAGLE HUNTER'S SON
The Eagle Huntress
Early Summer
EARTH
Earth: een onvergetelijke dag
EAST IS EAST
EAST PALACE, WEST PALACE
Eastern Boys (Robin Campillo over)
EASTERN PLAYS
EASTERN PROMISES
EASY RIDERS, RAGING BULLS
EASY VIRTUE
EAT DRINK MAN WOMAN
EAT PRAY LOVE
Eat Sleep Die
L' EAU FROIDE
ECCENTRICITIES OF A BLONDE-HAIRED GIRL
ECHOES OF WAR
HET ECHTE LEVEN
Een echte Vermeer
L' economie du couple
L' écume des jours
ED GEIN
ED WOOD
Eddie the Eagle
Éden (Bruno Safadi)
Eden (Mia Hansen-Løve)
EDEN (Michael Hoffmann)
EDEN LAKE
THE EDGE
THE EDGE OF DARKNESS
The Edge of Seventeen (Previously Unreleased)
Edge of Tomorrow 3D
EDISON
Edmond (Nina Gantz)
EDMOND (Stuart Gordon)
EDTV
THE EDUKATORS
EDVARD MUNCH
EEN ANDER ZIJN GELUK
EEN DROOMREIS DAKAR — TIMBOEKTOE
EEN MANIER OM THUIS TE KOMEN: UMOJA LIVE
EEN REIS DOOR DE LEEGTE SYDNEY — PERTH
EEN STUKJE BLAUW IN DE LUCHT
EENMAAL GESLAGEN, NOOIT MEER BEWOGEN
EENOOG KONING
DE EENZAAMHEID VAN DE PRIEMGETALLEN
DE EETCLUB
EFFIE BRIEST
LES ÉGARÉS
EGGS
Eggshells
EIGHT LEGGED FREAKS
Eine Minute Dunkel (Dreileben)
DER EINSTEIN DES SEX
Eisenstein in Guanajuato
El Bulli — Cooking in Progress
ELDORADO
ELECTION
ELECTION 1 & 2
ELECTRIC SHADOWS
ELECTROMA
Elefante blanco
ELEGY
ELEGY FROM RUSSIA — SKETCHES FOR SLEEP
THE ELEMENT OF CRIME
ELEMENTAIRE DEELTJES
Elena
ELENI
ELEPHANT
Elephant Song
ELF
ELI, ELI, LEMA, SABACHTANI?
Elias: alle ankers vooruit!
ELIXIR D'ANVERS
ELIZABETH: THE GOLDEN AGE
ELIZABETHTOWN
ELLA ENCHANTED
Elle
ELLE S'APPELLE SABINE
Elle s'en va
ELLEN TEN DAMME — AS I WAS WONDERING WHERE THIS MIXED-UP LITTLE LIFE OF MINE WAS LEADING TO
Elles
ELLING
ELLIS IN GLAMOURLAND
Elser
Elvis & Nixon
Elysium
Emil & Ida van de Hazelhoeve
EMMA
De Emoji Film
THE EMPEROR AND THE ASSASSIN
THE EMPEROR'S WIFE
EMPIRE FALLS
THE EMPIRE STRIKES BACK
L' EMPLOI DU TEMPS
EMPLOYEE OF THE MONTH
EMPORTE-MOI
L' EMPREINTE DE L'ANGE
EMPTIES
En amont du fleuve
EN AVOIR (OU PAS)
EN BEERTJE DAN?
EN HET LEVEN GAAT DOOR
EN LA CIUDAD
EN LA CIUDAD SIN LÍMITES
EN PASSANT
EN PLEIN COEUR
EN SOAP
En waar de sterre bleef stille staan
ENCHANTED
Encierro 3D: Bull Running in Pamplona
ENCOUNTERS AT THE END OF THE WORLD
END OF DAYS
The End of Fear (Barbara Visser over)
THE END OF THE AFFAIR
END OF THE CENTURY
THE END OF THE LINE
The End of the Tour
THE END OF VIOLENCE
End of Watch
Endless Love
ENDURING LOVE
Enemy
ENEMY AT THE GATES
ENEMY OF THE STATE
Une enfance
L' ENFANCE NUE
L' ENFANT
L' ENFANT ENDORMI
Les enfants du paradis
DE ENGEL VAN DOEL
ENGELCHEN
THE ENGLISH PATIENT
THE ENGLISHMAN WHO WENT UP A HILL, BUT CAME DOWN A MOUNTAIN
Engrenages
ENIGMA (Michael Apted)
ENIGMA (Paul Ruven)
ENOUGH
Enough Said
ENRON: THE SMARTEST GUYS IN THE ROOM
ENSEMBLE, C'EST TOUT
ENTER THE VOID
Enthouziasm — symfonia Donbassa
Entourage
ENTRE LAS PIERNAS
ENTRE LES MURS
Epic
EPIC MOVIE
EPISODE 3: 'ENJOY POVERTY'
An Episode in the Life of an Iron Picker
The Equalizer
Equals
EQUILIBRIUM
Er ist wieder da
ERAGON
ERASER
ERASERHEAD
Erbarme Dich
De erfenis (Daan's Inheritance)
ERIN BROCKOVICH
ERMO
Ernest & Célestine
ERNST, BOBBIE EN HET GEHEIM VAN DE MONTA ROSSA
ERNST, BOBBY EN DE GESLEPEN ONIX
EROS
EROTIQUE
Escape Plan
Escape Room
THE ESCAPIST
Escobar
EL ESPINAZO DEL DIABLO/THE DEVIL'S BACKBONE
Essential Killing
ESTÔMAGO
Et maintenant on va où?
UN ÉTÉ À LA GOULETTE
L' ÉTÉ INOUBLIABLE
ETERNAL SUNSHINE OF THE SPOTLESS MIND
L' ÉTERNITÉ ET UN JOUR (MIA ECONIOTITA KE MIA MERA)
ÊTRE ET AVOIR
Etwas besseres als den Tod (Dreileben)
EUREKA
EUROTRIP
EVA PERÓN, THE TRUE STORY
EVAN ALMIGHTY
EVE'S BAYOU
EVEN COWGIRLS GET THE BLUES
EVENING
THE EVENING STAR
EVENING'S CIVIL TWILIGHT IN EMPIRES OF TIN
The Event (Sergei Loznitsa)
THE EVENT (Thom Fitzgerald)
EVENT HORIZON
EVER AFTER: A CINDERELLA STORY
Everest
EVERLASTING MOMENTS
EVERY STEWARDESS GOES TO HEAVEN
Everybody Wants Some!!
Everyday
EVERYDAY GOD KISSES US ON THE MOUTH
EVERYONE SAYS I LOVE YOU
EVERYTHING IS ILLUMINATED
Everything Will Be Fine
Everything, Everything
Evet, I Do!
Evil Dead
EVIL WOMAN
EVITA
EVOLUTION
Évolution
EX DRUMMER
Ex Machina (Imagine Film Festival)
Ex Press
EXAM
EXILED
EXILS
EXISTENZ
EXIT (EXI+)
EXIT THROUGH THE GIFT SHOP
EXIT WOUNDS
Exodus: Gods and Kings
THE EXORCIST
EXORCIST: THE BEGINNING
EXORCIST: THE ORIGINAL PREQUEL
EXOTICA
EXPEDITIE BERENKLAUW
EXPEDITIE DOOR DE GOBI-WOESTIJN
EXPEDITIE DOOR NIEUW-GUINEA
EXPEDITIE NAAR DE ZUIDPOOL
THE EXPENDABLES
The Expendables 2
Expendables 3
DAS EXPERIMENT
Experimenter
EXTRAÑO
EXTREME JUSTICE
EXTREME MEASURES
Extremely Loud & Incredibly Close
THE EYE (Danny & Oxide Pang)
THE EYE (David Moreau, Xavier Palud)
THE EYE 2 (Danny & Oxide Pang)
EYE FOR AN EYE
Eye in the Sky
EYE OF THE BEHOLDER
The Eyes of My Mother
EYES WIDE OPEN
EYES WIDE SHUT
Jean Epstein-box