Rester vertical
Raw
Get Out
Quality Time
The Other Side of Hope
Adolf Hitler als knuffelbeer

Er ist wieder da

Duitsland, 2015 | David Wnendt
In de Duitse Hitlerkomedie en satire Er ist wieder da mogen we lachen om Hitler als hij na zeventig jaar weer in Duitsland opduikt.

Mogen we lachen om Hitler? Zeventig jaar na de oorlog vinden de Duitsers dat het mag. Anderen vonden dat al eerder. Mel Brooks ging al in 1967 in The Producers vrolijk aan de haal met de dictator door hem in een musical (Springtime for Hitler) op te voeren ("Make a great big smile/Everyone Sieg Heil!"). De leukste Hitlerparodie is van Monty Python uit 1970. In de sketch Hitler in England woont John Cleese na de oorlog als Hitler in een bed & breakfast in een Engels stadje, waar hij aan de lokale verkiezingen meedoet ("I'm not a racist").
Sinds een paar jaar kunnen ook de Duitsers om Hitler lachen. Dat ze het meteen massaal doen, wijst op het grote verlangen om het taboe te doorbreken. Het begon drie jaar geleden met de lichtvoetige satirische roman Er is wieder da van Timur Vermes. Daarin wordt Hitler zeventig jaar na zijn dood wakker in Berlijn, waar hij wordt aangezien voor een dwaas die Hitler perfect kan imiteren. Het leidt tot kluchtige fish out of the water-perikelen, zoals Hitlers verbazing over een Turkse kledingstomerij in Berlijn. Is het Osmaanse Rijk doorgedrongen tot Duitsland? Als de media Hitler ontdekken, wordt hij een tv-ster. Bewonderaars zien in hem een knuffelbeer en een leuke gek, met wie ze graag selfies maken. Vermes wilde laten zien dat een Hitlerfiguur ook in onze tijd kan opstaan, vooral als de media een handje helpen door extremisten salonfähig te maken.
Er ist wieder da was een bestseller en nu is er de film van regisseur David Wnendt die eerder met de verfilming van Charlotte Roches roman Feuchtgebiete de controverse zocht. De Duitsers gaan er massaal voor naar de bioscoop (na vier weken bijna twee miljoen bezoekers), wat ook nu weer veel zegt over de behoefte om te kunnen lachen om Hitler. Om dat te kunnen bij deze film is gevoel voor kluchtigheid wel een voorwaarde, want de komedie staat in de traditie van de Duitse dijenkletser. Wie dat accepteert, ziet een film die een akelige waarheid inwrijft. Wanneer Hitler na de ontdekking dat hij 'the real thing' is, ervan wordt beschuldigd dat hij een monster is, vraagt hij of dat dan ook geldt voor alle Duitsers die hem aan de macht hielpen. Waren dat ook allemaal monsters? Waarom kreeg hij zoveel steun? In dat historische licht zijn de gesprekjes van Hitler met gewone Duitsers verontrustend. Duidelijk afgekeken van Sacha Baron Cohen, die als Borat de troebele opvattingen van ogenschijnlijk keurige Amerikanen blootlegde, gaan Duitsers op straat en in de kroeg tegen de imitatie-Hitler tekeer over de teloorgang van hun land. Natuurlijk ligt de schuld bij de buitenlanders. Op de aftiteling van de film zien we Marie Le Pen en Geert Wilders langskomen. Subtiel is Er ist wieder da niet, maar de waarschuwing is duidelijk.

Jos van der Burg


top
Er ist wieder da

December 2015 #382



Productie
Lars Dittrich
Christoph Müller
Regie en scenario
David Wnendt
Camera
Hanno Lentz
Muziek
Enis Rotthoff
Met
Oliver Massuci
Fabian Busch
Katja Riemann
Christoph Maria Herbst

Kleur, 116 minuten

Distributie
Dutch Film Works
Te zien
vanaf 28 november

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


E

E.T. — THE EXTRA TERRESTRIAL
THE EAGLE
EAGLE EYE
THE EAGLE HUNTER'S SON
Early Summer
EARTH
EAST IS EAST
EAST PALACE, WEST PALACE
Eastern Boys (Robin Campillo over)
EASTERN PLAYS
EASTERN PROMISES
EASY RIDERS, RAGING BULLS
EASY VIRTUE
EAT DRINK MAN WOMAN
EAT PRAY LOVE
Eat Sleep Die
L' EAU FROIDE
ECCENTRICITIES OF A BLONDE-HAIRED GIRL
ECHOES OF WAR
HET ECHTE LEVEN
Een echte Vermeer
L' economie du couple
L' écume des jours
ED GEIN
ED WOOD
Eddie the Eagle
Éden
Eden
EDEN
EDEN LAKE
THE EDGE
THE EDGE OF DARKNESS
Edge of Tomorrow 3D
EDISON
Edmond
EDMOND
EDTV
THE EDUKATORS
EDVARD MUNCH
EEN ANDER ZIJN GELUK
EEN DROOMREIS DAKAR — TIMBOEKTOE
EEN MANIER OM THUIS TE KOMEN: UMOJA LIVE
EEN REIS DOOR DE LEEGTE SYDNEY — PERTH
EEN STUKJE BLAUW IN DE LUCHT
EENMAAL GESLAGEN, NOOIT MEER BEWOGEN
EENOOG KONING
DE EENZAAMHEID VAN DE PRIEMGETALLEN
DE EETCLUB
EFFIE BRIEST
LES ÉGARÉS
EGGS
Eggshells
EIGHT LEGGED FREAKS
Eine Minute Dunkel (Dreileben)
DER EINSTEIN DES SEX
Eisenstein in Guanajuato
El Bulli — Cooking in Progress
ELDORADO
ELECTION
ELECTION 1 & 2
ELECTRIC SHADOWS
ELECTROMA
Elefante blanco
ELEGY
ELEGY FROM RUSSIA — SKETCHES FOR SLEEP
THE ELEMENT OF CRIME
ELEMENTAIRE DEELTJES
Elena
ELENI
ELEPHANT
Elephant Song
ELF
ELI, ELI, LEMA, SABACHTANI?
ELIXIR D'ANVERS
ELIZABETH: THE GOLDEN AGE
ELIZABETHTOWN
ELLA ENCHANTED
Elle
ELLE S'APPELLE SABINE
Elle s'en va
ELLEN TEN DAMME — AS I WAS WONDERING WHERE THIS MIXED-UP LITTLE LIFE OF MINE WAS LEADING TO
Elles
ELLING
ELLIS IN GLAMOURLAND
Elser
Elysium
Emil & Ida van de Hazelhoeve
EMMA
THE EMPEROR AND THE ASSASSIN
THE EMPEROR'S WIFE
EMPIRE FALLS
THE EMPIRE STRIKES BACK
L' EMPLOI DU TEMPS
EMPLOYEE OF THE MONTH
EMPORTE-MOI
L' EMPREINTE DE L'ANGE
EMPTIES
EN AVOIR (OU PAS)
EN BEERTJE DAN?
EN HET LEVEN GAAT DOOR
EN LA CIUDAD
EN LA CIUDAD SIN LÍMITES
EN PASSANT
EN PLEIN COEUR
EN SOAP
En waar de sterre bleef stille staan
ENCHANTED
Encierro 3D: Bull Running in Pamplona
ENCOUNTERS AT THE END OF THE WORLD
END OF DAYS
THE END OF THE AFFAIR
END OF THE CENTURY
THE END OF THE LINE
The End of the Tour
THE END OF VIOLENCE
End of Watch
Endless Love
ENDURING LOVE
Enemy
ENEMY AT THE GATES
ENEMY OF THE STATE
Une enfance
L' ENFANCE NUE
L' ENFANT
L' ENFANT ENDORMI
Les enfants du paradis
DE ENGEL VAN DOEL
ENGELCHEN
THE ENGLISH PATIENT
THE ENGLISHMAN WHO WENT UP A HILL, BUT CAME DOWN A MOUNTAIN
Engrenages
ENIGMA
ENIGMA
ENOUGH
Enough Said
ENRON: THE SMARTEST GUYS IN THE ROOM
ENSEMBLE, C'EST TOUT
ENTER THE VOID
Enthouziasm — symfonia Donbassa
Entourage
ENTRE LAS PIERNAS
ENTRE LES MURS
Epic
EPIC MOVIE
EPISODE 3: 'ENJOY POVERTY'
An Episode in the Life of an Iron Picker
The Equalizer
Equals
EQUILIBRIUM
Er ist wieder da
ERAGON
ERASER
ERASERHEAD
Erbarme Dich
De erfenis
De erfenis (Daan's Inheritance)
ERIN BROCKOVICH
ERMO
Ernest & Célestine
ERNST, BOBBIE EN HET GEHEIM VAN DE MONTA ROSSA
ERNST, BOBBY EN DE GESLEPEN ONIX
EROS
EROTIQUE
Escape Plan
THE ESCAPIST
EL ESPINAZO DEL DIABLO/THE DEVIL'S BACKBONE
Essential Killing
ESTÔMAGO
Et maintenant on va où?
UN ÉTÉ À LA GOULETTE
L' ÉTÉ INOUBLIABLE
ETERNAL SUNSHINE OF THE SPOTLESS MIND
L' ÉTERNITÉ ET UN JOUR (MIA ECONIOTITA KE MIA MERA)
ÊTRE ET AVOIR
Etwas besseres als den Tod (Dreileben)
EUREKA
EUROTRIP
EVA PERÓN, THE TRUE STORY
EVAN ALMIGHTY
EVE'S BAYOU
EVEN COWGIRLS GET THE BLUES
EVENING
THE EVENING STAR
EVENING'S CIVIL TWILIGHT IN EMPIRES OF TIN
THE EVENT
The Event
EVENT HORIZON
EVER AFTER: A CINDERELLA STORY
Everest
EVERLASTING MOMENTS
EVERY STEWARDESS GOES TO HEAVEN
Everybody Wants Some!!
Everyday
EVERYDAY GOD KISSES US ON THE MOUTH
EVERYONE SAYS I LOVE YOU
EVERYTHING IS ILLUMINATED
Everything Will Be Fine
Evet, I Do!
Evil Dead
EVIL WOMAN
EVITA
EVOLUTION
Évolution
EX DRUMMER
Ex Machina (Imagine Film Festival)
Ex Press
EXAM
EXILED
EXILS
EXISTENZ
EXIT (EXI+)
EXIT THROUGH THE GIFT SHOP
EXIT WOUNDS
Exodus: Gods and Kings
THE EXORCIST
EXORCIST: THE BEGINNING
EXORCIST: THE ORIGINAL PREQUEL
EXOTICA
EXPEDITIE BERENKLAUW
EXPEDITIE DOOR DE GOBI-WOESTIJN
EXPEDITIE DOOR NIEUW-GUINEA
EXPEDITIE NAAR DE ZUIDPOOL
THE EXPENDABLES
The Expendables 2
Expendables 3
DAS EXPERIMENT
Experimenter
EXTRAÑO
EXTREME JUSTICE
EXTREME MEASURES
Extremely Loud & Incredibly Close
THE EYE
THE EYE
THE EYE 2
EYE FOR AN EYE
Eye in the Sky
EYE OF THE BEHOLDER
EYES WIDE OPEN
EYES WIDE SHUT
Jean Epstein-box