Kedi (Ceyda Torun over)
Aquarius
The Beguiled
Una mujer fantástica
Jaap van Heusden over In Blue
Bakstenen maken in de leemgroeven Bakstenen, graan en onweer

DANCE OF DUST (RAKHS-E-KHAK)

Iran, 1992/1998 | Abolfazl Jalili
Na De stilte en Children of heaven gaat er in korte tijd opnieuw een Iraanse film in première. Met Dance of dust maakte Abolfazl Jalili echter geen idyllische portret van schattige kinderen, maar een hermetische impressie van het harde leven in een Iranese leemgroeve.

Dat de hoofdrollen in Dance of dust door kinderen worden gespeeld, zal geen filmliefhebber verbazen. Praktisch alle Iraanse films die ons land bereiken gaan immers over kinderen, of het nu het werk van Baahram Beizai (Bashu), Mohsen Makhmalbaf (De stilte), zijn dochter Samira Makhmalbaf (De appel), Abbas Kiarostami (Waar staat het huis van mijn vriend?) of Majid Majidi (Children of heaven) betreft. Het schijnt dat filmmakers zo de vele censuurcommissies in hun land gunstig proberen te stemmen. Films over de onschuldige kinderziel kunnen nu eenmaal geen subversieve inhoud hebben. In het geval van Dance of dust heeft dat overigens niet mogen baten. Hoewel de film al in 1992 was voltooid, hebben de censors de vertoning zes jaar lang verboden, naar het schijnt omdat regisseur Abolfazl Jalili openlijk kinderarbeid in beeld brengt. Het is ook nooit goed. Dance of dust is de eerste film die van de Iranese autodidact Jalili in Nederland is uitgebracht; wel besteedde het Filmfestival Rotterdam dit jaar een retrospectief aan zijn werk.

Babyvoeding
Zijn film wijkt sterk af van de zogenaamde 'kinderfilms' die voornoemde regisseurs maakten. De onbezorgde Iraanse kinderwereld die we kennen uit bijvoorbeeld Waar staat het huis van mijn vriend? of Children of heaven is mijlenver verwijderd van de dorre vlakte waar de elfjarige jongen Llia en het meisje Limua uit Dance of dust wonen. Hun leven in de kleine dorpsgemeenschap is hard en eentonig. Maanden achtereen werken de seizoensarbeiders in een leemgroeve om bakstenen te maken.
Jalili heeft dit zware bestaan in een experimenteel-documentaire vorm gegoten. In Dance of dust wordt geen woord gesproken, ook een verhaal ontbreekt vrijwel geheel. We zien zeer nauwkeurig hoe de bakstenen gefabriceerd worden en hoe het graan gemalen wordt. En telkens weer proberen de arbeiders met opgeheven handen regen op wekken. Want pas als het regenseizoen begonnen is, zit hun werk er op, en vertrekken de arbeiders weer.
Af en toe vallen enkele westerse luxe-producten op: een blikje babyvoeding of een paar plastic schoonmaakhandschoenen. Het zijn echte Fremdkörper in deze zeer inheemse gemeenschap. Jalili heeft oog voor zulke details; de beelden zijn zeer nauwkeurig gecomponeerd. Omdat de film zwijgend is, spelen geluiden een belangrijke rol, die Jalili subtiel in de soundtrack heeft verwerkt. Zo horen we het hart van een zwangere vrouw bonzen, en klinkt er een paar keer uit de onheilspellende wolkenmassa gerommel op. De arbeiders kijken verwachtingsvol naar de hemel: kondigt dat geluid de regen aan die een einde maakt aan het werk? Nee, er vliegt gewoon een vliegtuig over, zodat de hoop van de arbeiders ijdel bleek.

Amulet
Toch blijft de zeggingskracht van Dance of dust te beperkt. De zweem van een verhaal die Jalili door deze ingehouden impressie van het zware arbeidersleven heeft gevlochten, is wel erg minimaal. Llia en Limua, die allebei hard moeten meewerken in de leemgroeve, sluiten vriendschap, die — zoals alles eigenlijk in de film — zeer impliciet getoond wordt. Geen enkele keer zijn ze samen in beeld; hun contact blijft beperkt tot een steelse blik of een vage glimlach. Waarschijnlijk kunnen ze ook niet met elkaar praten, omdat ze een ander dialect spreken. Enkele voorwerpen lijken de band tussen hen te smeden. Limua maakt een afdruk van haar hand in een baksteen, die correspondeert met de handvormige amulet die Llia begraaft als Limua ziek wordt.
Veel van het drama in Dance of dust blijft onderhuids dankzij de strenge vorm die Jalili zich heeft opgelegd. Maar juist de momenten dat hij van zijn rigide filmstijl afwijkt, doen storend aan. Ze komen soms pathetisch over, omdat hij er bijzondere nadruk op legt. Een paar slowmotion-scènes of de maten van Beethovens negende symfonie in deze verder muziekloze film, roepen vooral veel vraagtekens op.
Jalili prikkelt met zijn beelden de verbeeldingskracht van zijn publiek. De toeschouwer kan zich mee laten slepen door de impressie van deze verloren kinderen in een grauwbruine leemgroeve. Maar hij kan er ook onverschillig naar kijken als een kip naar het onweer.

Pieter Bots



top
DANCE OF DUST (RAKHS-E-KHAK)

December 1999 #206

Productie
Mohammed Mejdi Dadgu
Regie, scenario en montage
Abolfazl Jalili
Camera
Atta Hayati
Muziek
Nezamoodin Kia'ie
Met
Mahmood Khosravi
Limua Rahi

Kleur, 73 minuten

Distributie
Filmmuseum
Te zien
vanaf 9 december

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


D

D'Ardennen
D.O.A.P. (DEATH OF A PRESIDENT)
DA MO FANG
THE DA VINCI CODE
DAAR IN DAT LAND (V TOJ STRANJE)
DADDY AND PAPA
DADDY DAY CARE
Daddy's Home
DAENS
Een dag in 't jaar (Margot Schaap over)
DE DAG VAN DE WANHOOP
DAGEN ZONDER LIEF
Daglicht
THE DAILY NATION
DAINIPPONJIN
DAKOTA
DAL DER ZUCHTEN
DALECARLIANS
DAM STREET
DAMAGE
DAMIAAN
THE DAMNED
Damsels in Distress
DAN IN REAL LIFE
Dance Academy: de film
DANCE FLICK
DANCE ME TO MY SONG
DANCE OF DUST (RAKHS-E-KHAK)
DANCE OF THE VAMPIRES
DANCE OF THE WIND
DANCE WITH ME
Dancer
DANCER IN THE DARK
THE DANCER UPSTAIRS
Dancing Arabs
DANCING DREAMS
DANGER: DIABOLIK
THE DANGEROUS LIVES OF ALTAR BOYS
A Dangerous Method
DANGEROUS MINDS
The Danish Girl
Danny Collins
Dans la maison
DANS LA VIE
DANS VOOR HET LEVEN
DANS, GROZNY DANS (THE DAMNED AND THE SACRED)
LA DANSE — LE BALLET DE L'OPÉRA DE PARIS
Dansen op de vulkaan
La danseuse
La danseuse (Stéphanie Di Giusto en Soko over)
DANTE'S PEAK
DARATT
DAREDEVIL
THE DARJEELING LIMITED
THE DARK
DARK BLUE
DARK CITY
DARK HORSE
The Dark Horse (James Napier Robertson over)
DARK IS RISING
THE DARK KNIGHT
The Dark Knight Rises
Dark Places
Dark Skies
The Dark Tower
DARK WATER
DARK WATER
DARKDRIVE
The Darkest Hour
DARKNESS
DARKNESS IN TALLINN
DARWIN'S NIGHTMARE
DARWINS VERSTEKELING. BEAGLE, IN HET KIELZOG VAN DARWIN
DATE MOVIE
DATE NIGHT
The Daughter
Daughters of Malakeh
Daughters of the Dust
DAVE
DAWN OF THE DEAD
DAWN OF THE DEAD
Dawn of the Planet of the Apes
THE DAY AFTER TOMORROW
THE DAY I BECAME A WOMAN
THE DAY I WILL NEVER FORGET
DAY NIGHT DAY NIGHT
DAY OF THE DEAD
THE DAY THE EARTH STOOD STILL
THE DAY THE SUN TURNED COLD
The Day Will Come
DAYBREAK
DAYBREAKERS
DAYLIGHT
THE DAYS
THE DAYTRIPPERS
Dazed and Confused
DE BATTRE MON COEUR S'EST ARRÊTÉ
DE FORCE AVEC D'AUTRES
De rouille et d'os
DE-LOVELY
Dead Body Welcome
THE DEAD GIRL
DEAD LEAVES
DEAD MAN
THE DEAD MAN 2: RETURN OF THE DEAD MAN
Dead Man Down
DEAD MAN WALKING
DEAD MAN'S SHOES
DEAD PRESIDENTS
Deadfall
Deadly Virtues: Love.Honor.Obey
Deadpool
The Deal
Deal
DEALING AND WHEELING IN SMALL ARMS
DEAR FRANKIE
DEAR JOHN
DEAR WENDY
Dear White People
DEAR ZACHARY: A LETTER TO A SON ABOUT HIS FATHER
DEATH AND THE MAIDEN
DEATH AT A FUNERAL
DEATH BECOMES HER
Death Note
DEATH RACE
DEATH SENTENCE
DEATH TO SMOOCHY
Débarquement immédiat
The Debt
THE DEBT COLLECTOR
IL DECAMERON
DECEPTION
DECK THE HALLS
DECONSTRUCTING HARRY
DEEP BLUE
DEEP BLUE SEA
The Deep Blue Sea
THE DEEP END
Deep End (Terugzien)
DEEP IMPACT
DEEP IN THE WOODS
DEEP RISING
Deepwater Horizon
DEFIANCE
DEFINITELY, MAYBE
The Deflowering of Eva van End (Slow Crtiticism: De ontmaagding van Eva van End)
Dégradé
DEINING
DÉJÀ VU
Dekalog
DEKALOOG
DELBARAN
La délicatesse
DÉLITS FLAGRANTS
Deliver Us From Evil
DELIVER US FROM EVIL
DELIVER US FROM EVIL
THE DELIVERY
The Delivery Guy (Raznoschik)
Delivery Man
DELLAMORTE DELLAMORE
DELTA
DEMAIN DES L'AUBE
Demain tout commence
DEMOLITIAN MAN
Demolition (Jean-Marc Vallée over)
DEMON KNIGHT
Denial
DENISE CALLS UP
DENKEND AAN HOLLAND
DENNIS HOPPER: THE DECISIVE MOMENTS
DENNIS P.
DENNIS THE MENACE
THE DEPARTED
DEPARTMENT 36
DEPARTURES
DERECHO DE FAMILIA aka FAMILY LAW
Le dernier coup de marteau
DES HOMMES ET DES DIEUX
The Descendants
THE DESCENT
Desde allá
DESERT FLOWER
IL DESERTO ROSSO
DESI
El Desierto
DESMOND EN HET MOERASMONSTER
Despair
DESPERADO
DESPERATE MEASURES
DESPERATE REMEDIES
DESPERAUX: DE DAPPERE MUIS
DESPICABLE ME
Despicable me 2
Despicable Me 3/Verschrikkelijke Ikke 3
Después de Lucía
LES DESTINÉES SENTIMENTALES
DESTINY TURNS ON THE RADIO
DESTRICTED
Detachment
DETROIT ROCK CITY
DEUCE BIGALOW MALE GIGOLO
DEUCE BIGALOW: AMERICAN GIGOLO
Deux jours, une nuit
DEVIL
The Devil Inside
THE DEVIL WEARS PRADA
DEVIL'S ADVOCATE
The Devil's Double
Devil's Knot
THE DEVIL'S MINER
THE DEVIL'S OWN
THE DEVIL'S REJECTS
DEVILS ON THE DOORSTEP
Dheepan (Jacques Audiard over)
EL DIA DE LA BESTIA
DIABOLIQUE
LA DIABOLIQUES
DIALOGUE AVEC MON JARDINIER
DIALOOGOEFENING NO.1: STAD
DIAMONDS OF THE NIGHT
Diana
Diana Vreeland: The Eye Has to Travel
Diary of a Teenage Girl
DIARY OF A TIMES SQUARE THIEF
DIARY OF THE DEAD
DICK
The Dictator
DID YOU HEAR ABOUT THE MORGANS
DIE ANOTHER DAY
DIE HARD 4.0
DIE HARD WITH A VENGEANCE
Die laatste zomer
DIEF!
Diego Star
DIEP
DIFFERENT CINEMA VOLUME 3
DIFFERENT FOR GIRLS
Difret (Zeresenay Mehari over)
Dikkertje Dap
THE DILEMMA
UN DIMANCHE A KIGALI
Het diner
DINNER FOR SCHMUCKS
DINOSAUR
Dior and I
Diplomatie (Volker Schlöndorff over)
DIRTY DANCING 2
DIRTY DIARIES
Dirty Grandpa
DIRTY MIND
DIRTY PRETTY THINGS
DIS-MOI QUE JE RÊVE
THE DISAPPEARANCE OF ALICE CREED
The Disappearance of Eleanor Rigby
Disappearing Landscape
DISASTER MOVIE
DISCLOSURE
DISCO PIGS
THE DISCOVERY OF HEAVEN
LES DISEURS DE VÉRITÉ
DISGRACE
DISNEY'S TARZAN
DISTANCE
La distancia
THE DISTINGUISHED GENTLEMAN
THE DISTRICT
DISTRICT 9
DISTURBIA
DIVA DOLOROSA
Divergent
The Divergent Series: Allegiant
Divergent Series: Insurgent
The Divide
DIVINE INTERVENTION
DIVINE SECRETS OF THE YA-YA SISTERHOOD
DIVINE TRASH
THE DIVING BELL AND THE BUTTERFLY
Il DIVO
DIVORCING JACK
Django
Django
Django Unchained
DO NOT DISTURB
Do Not Disturb
The Do-Deca-Pentathlon
DOBERMANN
Doctor Strange
DODGEBALL
DOG SOLDIERS
A Dog's Purpose
DOGMA
DOGTOOTH
DOGTOWN AND Z-BOYS
DOGVILLE
DOGVILLE CONFESSIONS
Dokter Pulder zaait papavers
DOKTOR MABUSE, DER SPIELER
IL DOLCE E L'AMARO
Dolfje Weerwolfje
De dolle tweeling
De dolle tweeling 2
De dolle tweeling 3
DOLLS
DOLORES CLAIBORNE
Dom/The House
DOMESTIC DISTURBANCE
DE DOMINEE
DOMINO
The Domino Effect
DOMWEG GELUKKIG
DON
DON
Don Jon
DON'S PLUM
Don't Be Afraid of the Dark
Don't Breathe
DON'T COME KNOCKING
DON'T LOOK BACK
DON'T LOOK NOW
DON'T SAY A WORD
DON'T STOP THE SHOW
DONDERBROEK
DONKEY PUNCH
Donkeyote
DONNIE BRASCO
DONNIE DARKO
IL DONO
DOOD EIND
DOOD IN VENETIË
Doodslag
DOOM
THE DOOM GENERATION
DOOMSDAY
DOOR DE WIND GEJAAGD (EL VIENTO SE LLEVO LO QUE)
DOOR IN THE FLOOR
THE DOORS: WHEN YOU'RE STRANGE
Dope
DOPO MEZZANOTTE
LA DOPPIA ORA
Dorsvloer vol confetti
DOS CRIMINES
Dos disparos
DOSSIER K.
The Double
The Double
DOUBLE JEOPARDY
Double Play (Ernest Dickerson over)
DOUBLE TAKE
DOUBLE TEAM
DOUBLE WHAMMY
DOUBLE YOU STREET
DOUBT
DOUCHES FROIDES
DOUG'S 1E FILM
DOWN
DOWN PERISCOPE
DOWN TO EARTH
DOWN TO YOU
DOWN WITH LOVE
DR. AKAGI
DR. DOLITTLE
DR. DOLITTLE 2
Dr. Seuss' The Lorax
DR. T AND THE WOMAN
DRACULA (1931)
DRACULA 2000
Dracula Untold
DRAG ME TO HELL
DRAGON: THE BRUCE LEE STORY
DRAGONBALL: EVOLUTION
DRAGONFLY
DRAGONHEART
DRAKENHEUVEL
DRAKENJAGERS
DRAMA/MEX
Dream House
DREAMCATCHER
DREAMER: MIJN DROOMPAARD
THE DREAMERS
DREAMING BY NUMBERS
A DREAMSCAPE, GAMBLING IN AMERICA
Dredd 3D
DREI
DE DRIE BESTE DINGEN IN HET LEVEN
Drie dvd's met films van Maya Deren
DE DRIE MUSKETIERS
DE DRIE ROVERS
Dries
DRIFT
Drift
DRIFTING CLOUDS
DRIJFZAND
DRILLBIT TAYLOR
Drinking Buddies
Drive
DRIVE ANGRY 3D
DRIVEN
DRÔLE DE FÉLIX
Droom & daad
DE DROOM VAN DE BEER
DROOMLAND DDR
The Drop
DROP DEAD GORGEOUS
DROP ZONE
DROPOUTS
DROWNING MONA
Drug War
Dubbelspel
THE DUCHESS
DUDE, WHERE IS MY CAR?
DUE AMICI
DUE DATE
THE DUEL PROJECT
DUIMELIJNTJE
The Duke of Burgundy (Maria Rohm over)
THE DUKES OF HAZZARD
Dukhtar
DUMB AND DUMBER
Dumb and Dumber To
DUMB AND DUMBERER: WHEN HARRY MET LLOYD
DUMBLAND
Dummie de Mummie
Dummie de Mummie en de Sfinx van Shakaba
Dummy Jim
DUMPLINGS
Dunderklumpen
DUNGEONS & DRAGONS
Dunkirk
DE DUNNING BROERS
DUNSTON CHECKS IN
DUNYA & DESIE IN MAROKKO
DUPLEX
DUPLICITY
Durak (The Fool)
DUSKA
Dying of the Light
DYING TO GO HOME