Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
De erfenis van een geniale schaakgek

The Dark Horse (James Napier Robertson over)

Nieuw-Zeeland, 2014 | James Napier Robertson
The Dark Horse won de publieksprijs op het Filmfestival Rotterdam met zijn verhaal over een mentaal instabiele, geniale schaker. Zijn broer is lid van een motorbende, gespeeld door echte bendeleden. James Napier Robertson: "Bij het arbeidsbureau hadden we een vacature opgehangen waarin we zochten naar Maori-mannen — tatoeages en een strafblad strekten tot aanbeveling. Er stonden enorme rijen."

Door Nicole Santé

Het verhaal van The Dark Horse laat zich lezen als een Hollywood-feelgoodfilm: getormenteerd en gemarginaliseerd schaakgenie helpt kansarme jongeren op hun weg naar een nationaal schaaktoernooi en daarmee naar zelfrespect en een beter leven. Happy end. Maar daarmee doe je de film geen recht.
Regisseur James Napier Robertson maakte van deze episode uit het echte leven van Maori-schaker Genesis een rauw en ontroerend drama, dat door indrukwekkend spel en een sterk script nooit geforceerd aandoet. De Nieuw-Zeelandse filmmaker, die voor de première op het Filmfestival Rotterdam naar Nederland kwam, maakte de film dan ook vanuit urgentie: "Ik zag Genesis voor het eerst in een obscure documentaire, en was op slag verliefd op hem als personage. Toen ik hem ontmoette en met hem praatte boven een schaakbord — waarop hij me steeds versloeg — lukte het me hem ervan te overtuigen mee te werken aan deze film."

Geniale gek
The Dark Horse wordt formidabel gedragen door acteur Cliff Curtis (bekend geworden van de Maori-filmhuishit Once Were Warriors) die overtuigt als de mentaal instabiele, van de samenleving vervreemde geniale gek. "Voor de rol moest hij dertig kilo aankomen, en ik wilde dat hij tijdens de gehele productie 'in character' zou blijven. Dat wilde hij eerst absoluut niet, maar uiteindelijk realiseerde hij zich dat dit voor zo'n extreme rol noodzakelijk was. Hij was op de set soms nachtenlang weg — dan zwierf hij op straat rond, als de dakloze schaker die hij speelde." Die aanpak heeft goed gewerkt — Curtis is volledig geloofwaardig; je hart opent zich voor zijn naïeve goedheid, maar slaat net zo makkelijk een slag over wanneer een uitbarsting zich aankondigt.
Hetzelfde naturelle acteren valt op bij de rollen van de bendeleden in de film; de broer van Genesis is lid van een motorbende, een van de tientallen die het kleine Nieuw-Zeeland rijk is. Het natuurlijke spel kan worden toegeschreven aan de moed en het inzicht van de regisseur, die gewezen en huidige bendeleden van rivaliserende gangs in zijn film liet spelen. "Bij het arbeidsbureau hadden we een vacature opgehangen waarin we zochten naar Maori-mannen tussen de dertig en vijftig jaar — tatoeages en een strafblad strekten tot aanbeveling. Er stonden enorme rijen mannen voor de deur, waaronder Wayne Hapi, die de broer speelt. Hij zat al vijftien jaar bij een van de zwaarste bendes, maar wilde eruit stappen omdat hij bang was dat zijn zoon — net als in de film — in zijn voetsporen zou treden. Hapi bleek een getalenteerd en intelligent acteur die ons enorm hielp met alles wat met bendes te maken had."

Beter leven
Hoewel de bendes in de film nadrukkelijk en dreigend aanwezig zijn, wordt hun rol nergens geromantiseerd: de realiteit is — zo vertelt Napier Robertson — dat heel veel Maori-mannen door werkloosheid en discriminatie de weg van de criminaliteit worden ingeduwd. Soms lukt het om die vicieuze cirkel te doorbreken, zoals in het geval van de in de film geportretteerde Eastern Knights Club, de schaakvereniging waar de echte Genesis zich als coach bij aansloot. "De jongeren die in die club met Genesis te maken kregen, hebben bijna zonder uitzondering een beter leven opgebouwd", weet Napier Robertson.
De impact die de sympathieke schaker had, werd duidelijk op zijn begrafenis — Genesis overleed na hartfalen, ongeveer een jaar nadat de regisseur hem voor het eerst had ontmoet. "Ik wist niet zeker of ik door kon gaan met de film. Het was de bedoeling dat hij er deel van zou zijn; dat hij hem zou zien en mooi zou vinden. Maar bij de rouwdienst, waar de zaal letterlijk uitpuilde, kwamen zo veel toespraken en videoboodschappen van mensen wier leven hij had veranderd, dat ik me realiseerde dat ik het wel moest doen. Dit is zijn nalatenschap."

Populariteit
Genesis was ongetwijfeld trots geweest op deze erfenis, die grote maatschappelijke thema's als discriminatie, werkloosheid, geweld en armoede aan de orde stelt, zonder ze er met een moker in te rammen. Maar die ook laat zien waar de menselijke geest toe in staat is, wanneer die wordt gevoed met liefde, hoop en vertrouwen.
In Nieuw-Zeeland heeft de film geleid tot een enorme stijging in populariteit van de schaakverenigingen in het algemeen en die van de Eastern Knights Club in het bijzonder. Maar The Dark Horse is ook opgenomen in het curriculum van het middelbare onderwijs, en wordt gebruikt als educatiemiddel in jeugdgevangenissen. "Ik denk niet dat een film de wereld kan veranderen", zegt Napier Robertson. "Maar het kan in een leven wel verschil maken. Ik heb gehoord dat mensen door het zien van de film een ander beeld hebben gekregen van mentale aandoeningen, of van het gedrag van kansarme kinderen. Blijkbaar ontstaat er iets meer begrip voor elkaar en dat is mooi."


top
The Dark Horse (James Napier Robertson over)

Mei 2015 #376



Productie
Tom Hern
Regie en scenario
James Napier Robertson
Camera
Denson Baker
Montage
Peter Roberts
Annie Collins
Art direction
Kim Sinclair
Muziek
Dana Lund
Met
Cliff Curtis
James Rolleston
Miriama McDowell
Kirk Torrance
Te Ahorangi Retimana-Martin

Kleur, 124 minuten

Distributie
Imagine
Te zien
vanaf 7 mei

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


D

D'Ardennen
D.O.A.P. (DEATH OF A PRESIDENT)
DA MO FANG
THE DA VINCI CODE
DAAR IN DAT LAND (V TOJ STRANJE)
DADDY AND PAPA
DADDY DAY CARE
Daddy's Home
Daddy's Home 2
DAENS
Een dag in 't jaar (Margot Schaap over)
DE DAG VAN DE WANHOOP
DAGEN ZONDER LIEF
Daglicht
THE DAILY NATION
DAINIPPONJIN
DAKOTA
DAL DER ZUCHTEN
DALECARLIANS
DAM STREET
DAMAGE
DAMIAAN
THE DAMNED
Damsels in Distress
DAN IN REAL LIFE
Dance Academy: de film
DANCE FLICK
DANCE ME TO MY SONG
DANCE OF DUST (RAKHS-E-KHAK)
DANCE OF THE VAMPIRES
DANCE OF THE WIND
DANCE WITH ME
Dancer
DANCER IN THE DARK
THE DANCER UPSTAIRS
Dancing Arabs
DANCING DREAMS
DANGER: DIABOLIK
THE DANGEROUS LIVES OF ALTAR BOYS
A Dangerous Method
DANGEROUS MINDS
The Danish Girl
Danny Collins
Dans la maison
DANS LA VIE
DANS VOOR HET LEVEN
DANS, GROZNY DANS (THE DAMNED AND THE SACRED)
LA DANSE — LE BALLET DE L'OPÉRA DE PARIS
Dansen op de vulkaan
La danseuse (Stéphanie Di Giusto en Soko over)
DANTE'S PEAK
Daphne (Peter Mackie Burns over)
DARATT
DAREDEVIL
THE DARJEELING LIMITED
THE DARK
DARK BLUE
DARK CITY
DARK HORSE
The Dark Horse (James Napier Robertson over)
DARK IS RISING
THE DARK KNIGHT
The Dark Knight Rises
Dark Places
Dark Skies
The Dark Tower
DARK WATER (Hideo Nakata)
DARK WATER (Walter Salles)
DARKDRIVE
The Darkest Hour
DARKNESS
DARKNESS IN TALLINN
DARWIN'S NIGHTMARE
DARWINS VERSTEKELING. BEAGLE, IN HET KIELZOG VAN DARWIN
DATE MOVIE
DATE NIGHT
The Daughter
Daughters of Malakeh
Daughters of the Dust
DAVE
DAWN OF THE DEAD (George A. Romero)
DAWN OF THE DEAD (Zack Snyder)
Dawn of the Planet of the Apes
THE DAY AFTER TOMORROW
THE DAY I BECAME A WOMAN
THE DAY I WILL NEVER FORGET
DAY NIGHT DAY NIGHT
DAY OF THE DEAD
THE DAY THE EARTH STOOD STILL
THE DAY THE SUN TURNED COLD
The Day Will Come
DAYBREAK
DAYBREAKERS
DAYLIGHT
THE DAYS
THE DAYTRIPPERS
Dazed and Confused
DE BATTRE MON COEUR S'EST ARRÊTÉ
DE FORCE AVEC D'AUTRES
De rouille et d'os
DE-LOVELY
Dead Body Welcome
THE DEAD GIRL
DEAD LEAVES
DEAD MAN
THE DEAD MAN 2: RETURN OF THE DEAD MAN
Dead Man Down
DEAD MAN WALKING
DEAD MAN'S SHOES
DEAD PRESIDENTS
Deadfall
Deadly Virtues: Love.Honor.Obey
Deadpool
The Deal
Deal
DEALING AND WHEELING IN SMALL ARMS
DEAR FRANKIE
DEAR JOHN
DEAR WENDY
Dear White People
DEAR ZACHARY: A LETTER TO A SON ABOUT HIS FATHER
DEATH AND THE MAIDEN
DEATH AT A FUNERAL
DEATH BECOMES HER
Death Note
DEATH RACE
DEATH SENTENCE
DEATH TO SMOOCHY
Débarquement immédiat
The Debt
THE DEBT COLLECTOR
IL DECAMERON
DECEPTION
DECK THE HALLS
DECONSTRUCTING HARRY
DEEP BLUE
DEEP BLUE SEA
The Deep Blue Sea
THE DEEP END
Deep End (Terugzien)
DEEP IMPACT
DEEP IN THE WOODS
DEEP RISING
Deepwater Horizon
DEFIANCE
DEFINITELY, MAYBE
The Deflowering of Eva van End (Slow Crtiticism: De ontmaagding van Eva van End)
Dégradé
DEINING
DÉJÀ VU
Dekalog
DEKALOOG
DELBARAN
La délicatesse
DÉLITS FLAGRANTS
DELIVER US FROM EVIL (Amy Berg)
DELIVER US FROM EVIL (Ole Bornedal)
Deliver Us From Evil (Scott Derrickson)
THE DELIVERY
The Delivery Guy (Raznoschik)
Delivery Man
DELLAMORTE DELLAMORE
DELTA
DEMAIN DES L'AUBE
Demain tout commence
DEMOLITIAN MAN
Demolition (Jean-Marc Vallée over)
DEMON KNIGHT
Denial
DENISE CALLS UP
DENKEND AAN HOLLAND
DENNIS HOPPER: THE DECISIVE MOMENTS
DENNIS P.
DENNIS THE MENACE
THE DEPARTED
DEPARTMENT 36
DEPARTURES
DERECHO DE FAMILIA aka FAMILY LAW
Le dernier coup de marteau
DES HOMMES ET DES DIEUX
The Descendants
THE DESCENT
Desde allá
DESERT FLOWER
IL DESERTO ROSSO
DESI
El Desierto
DESMOND EN HET MOERASMONSTER
Despair
DESPERADO
DESPERATE MEASURES
DESPERATE REMEDIES
DESPERAUX: DE DAPPERE MUIS
DESPICABLE ME
Despicable me 2
Despicable Me 3/Verschrikkelijke Ikke 3
Después de Lucía
LES DESTINÉES SENTIMENTALES
DESTINY TURNS ON THE RADIO
DESTRICTED
Detachment
Detroit
DETROIT ROCK CITY
DEUCE BIGALOW MALE GIGOLO
DEUCE BIGALOW: AMERICAN GIGOLO
Deux jours, une nuit
DEVIL
The Devil Inside
THE DEVIL WEARS PRADA
DEVIL'S ADVOCATE
The Devil's Double
Devil's Knot
THE DEVIL'S MINER
THE DEVIL'S OWN
THE DEVIL'S REJECTS
DEVILS ON THE DOORSTEP
Dheepan (Jacques Audiard over)
EL DIA DE LA BESTIA
DIABOLIQUE
LA DIABOLIQUES
DIALOGUE AVEC MON JARDINIER
DIALOOGOEFENING NO.1: STAD
DIAMONDS OF THE NIGHT
Diana
Diana Vreeland: The Eye Has to Travel
Diary of a Teenage Girl
DIARY OF A TIMES SQUARE THIEF
DIARY OF THE DEAD
DICK
The Dictator
DID YOU HEAR ABOUT THE MORGANS
DIE ANOTHER DAY
DIE HARD 4.0
DIE HARD WITH A VENGEANCE
Die laatste zomer
DIEF!
Diego Star
DIEP
DIFFERENT CINEMA VOLUME 3
DIFFERENT FOR GIRLS
Difret (Zeresenay Mehari over)
Dikkertje Dap
THE DILEMMA
UN DIMANCHE A KIGALI
Het diner
DINNER FOR SCHMUCKS
DINOSAUR
Dior and I
Diplomatie (Volker Schlöndorff over)
DIRTY DANCING 2
DIRTY DIARIES
Dirty Grandpa
DIRTY MIND
DIRTY PRETTY THINGS
DIS-MOI QUE JE RÊVE
THE DISAPPEARANCE OF ALICE CREED
The Disappearance of Eleanor Rigby
Disappearing Landscape
DISASTER MOVIE
DISCLOSURE
DISCO PIGS
THE DISCOVERY OF HEAVEN
LES DISEURS DE VÉRITÉ
DISGRACE
DISNEY'S TARZAN
DISTANCE
La distancia
THE DISTINGUISHED GENTLEMAN
THE DISTRICT
DISTRICT 9
DISTURBIA
DIVA DOLOROSA
Divergent
The Divergent Series: Allegiant
Divergent Series: Insurgent
The Divide
DIVINE INTERVENTION
DIVINE SECRETS OF THE YA-YA SISTERHOOD
DIVINE TRASH
THE DIVING BELL AND THE BUTTERFLY
Il DIVO
DIVORCING JACK
Django (Étienne Comar)
Django (Sergio Corbucci)
Django Unchained
DO NOT DISTURB (Dick Maas)
Do Not Disturb (Yvan Attal)
The Do-Deca-Pentathlon
DOBERMANN
Doctor Strange
DODGEBALL
DOG SOLDIERS
A Dog's Purpose
DOGMA
DOGTOOTH
DOGTOWN AND Z-BOYS
DOGVILLE
DOGVILLE CONFESSIONS
Dokter Pulder zaait papavers
DOKTOR MABUSE, DER SPIELER
IL DOLCE E L'AMARO
Dolfje Weerwolfje
De dolle tweeling
De dolle tweeling 2
De dolle tweeling 3
DOLLS
DOLORES CLAIBORNE
Dom/The House
DOMESTIC DISTURBANCE
DE DOMINEE
DOMINO
The Domino Effect
DOMWEG GELUKKIG
DON (Arend Steenbergen)
DON (Farhan Akhtar)
Don Jon
DON'S PLUM
Don't Be Afraid of the Dark
Don't Breathe
DON'T COME KNOCKING
DON'T LOOK BACK
DON'T LOOK NOW
DON'T SAY A WORD
DON'T STOP THE SHOW
DONDERBROEK
DONKEY PUNCH
Donkeyote
DONNIE BRASCO
DONNIE DARKO
IL DONO
DOOD EIND
DOOD IN VENETIË
Doodslag
DOOM
THE DOOM GENERATION
DOOMSDAY
DOOR DE WIND GEJAAGD (EL VIENTO SE LLEVO LO QUE)
DOOR IN THE FLOOR
THE DOORS: WHEN YOU'RE STRANGE
Dope
DOPO MEZZANOTTE
LA DOPPIA ORA
Dorsvloer vol confetti
DOS CRIMINES
Dos disparos
DOSSIER K.
The Double (Michael Brandt)
The Double (Richard Ayoade)
DOUBLE JEOPARDY
Double Play (Ernest Dickerson over)
DOUBLE TAKE
DOUBLE TEAM
DOUBLE WHAMMY
DOUBLE YOU STREET
DOUBT
DOUCHES FROIDES
DOUG'S 1E FILM
DOWN
DOWN PERISCOPE
DOWN TO EARTH
DOWN TO YOU
DOWN WITH LOVE
DR. AKAGI
DR. DOLITTLE
DR. DOLITTLE 2
Dr. Seuss' The Lorax
DR. T AND THE WOMAN
DRACULA
DRACULA 2000
Dracula Untold
DRAG ME TO HELL
DRAGON: THE BRUCE LEE STORY
DRAGONBALL: EVOLUTION
DRAGONFLY
DRAGONHEART
Draken & Deuntjes
DRAKENHEUVEL
DRAKENJAGERS
DRAMA/MEX
Dream House
DREAMCATCHER
DREAMER: MIJN DROOMPAARD
THE DREAMERS
DREAMING BY NUMBERS
A DREAMSCAPE, GAMBLING IN AMERICA
Dredd 3D
DREI
DE DRIE BESTE DINGEN IN HET LEVEN
Drie dvd's met films van Maya Deren
DE DRIE MUSKETIERS
DE DRIE ROVERS
Dries
Drift (Benny Vandendriessche)
DRIFT (Michiel van Jaarsveld)
DRIFTING CLOUDS
DRIJFZAND
DRILLBIT TAYLOR
Drinking Buddies
Drive
DRIVE ANGRY 3D
DRIVEN
DRÔLE DE FÉLIX
Droom & daad
DE DROOM VAN DE BEER
DROOMLAND DDR
The Drop
DROP DEAD GORGEOUS
DROP ZONE
DROPOUTS
DROWNING MONA
Drug War
Du forsvinder
Dubbelspel
THE DUCHESS
DUDE, WHERE IS MY CAR?
DUE AMICI
DUE DATE
THE DUEL PROJECT
DUIMELIJNTJE
The Duke of Burgundy (Maria Rohm over)
THE DUKES OF HAZZARD
Dukhtar
DUMB AND DUMBER
Dumb and Dumber To
DUMB AND DUMBERER: WHEN HARRY MET LLOYD
DUMBLAND
Dummie de Mummie
Dummie de Mummie en de Sfinx van Shakaba
Dummie de Mummie en de tombe van Achnetoet
Dummy Jim
DUMPLINGS
Dunderklumpen
DUNGEONS & DRAGONS
Dunkirk
DE DUNNING BROERS
DUNSTON CHECKS IN
DUNYA & DESIE IN MAROKKO
DUPLEX
DUPLICITY
Durak (The Fool)
DUSKA
Dying of the Light
DYING TO GO HOME