Good Time
Blade Runner 2049
mother!
Detroit
Manifesto (Julian Rosefeldt over)
De meisjes van Salem, met in het midden Winona Ryder als Abigail, zien spoken Liefde maakt meer kapot dan je lief is

THE CRUCIBLE

Verenigde Staten, 1996 | Nicholas Hytner
In 1953 schreef Arthur Miller zijn toneelstuk The crucible, gebaseerd op een heksenjacht die plaats vond in het koloniale Massachusetts. Hoewel het stuk gesitueerd is in de late zeventiende eeuw, was de verwijzing naar de op dat moment op volle toeren draaiende communistenjacht onder leiding van senator McCarthy overduidelijk. Nu, bijna een halve eeuw later, is The crucible verfilmd. De makers zagen zich voor de opgave gesteld om het beroemde stuk inhoud te geven los van de beladen historische context.

De openingsscène van The crucible belooft veel. In een woud verzamelt zich een groep meisjes om zich over te geven aan een voodoo-ritueel. Terwijl het filmorkest donkere, onheilspellende tonen laat klinken, laten de meisjes zich opzwepen door de Afrikaanse gezangen van een slavin. Het extatische dansen bereikt een hoogtepunt als Abigail Williams (Winona Ryder) zich ontkleedt en zich besmeurt met het bloed van een dood beest. Juist op dit moment worden de meisjes betrapt.
Het incident is het startschot voor hysterische taferelen in het puriteinse dorpje Salem. Om straf te ontlopen vertellen de meisjes, daartoe aangespoord door Abigail, dat alles het werk is van de duivel en dat Salem vol zit met heksen. Gealarmeerd door deze verhalen komen rechters naar het dorp om de zaak te onderzoeken. Vele dorpelingen worden beschuldigd van hekserij. Om aan de strop te ontkomen moeten de aangeklaagden bekennen dat ze zich inderdaad met de duivel hebben ingelaten.
Een van de weinigen die weigert mee te doen aan de algehele gekte is de trotse landbouwer John Proctor — bijzonder trots landbouwerig gespeeld door Daniel Day-Lewis. Abigail koestert een hevige passie voor Proctor en wil hun vroegere relatie weer opvatten, maar hij wijst haar avances resoluut af. Abigails liefde slaat om in een blinde haat, en door haar toedoen ziet uiteindelijk ook John zich geplaatst voor het dilemma van de beschuldigden, de keus tussen het verlies van het leven of de waardigheid.

Boel ellende
De hysterie mag dan toeslaan in Salem, op het witte doek is de grootste opwinding voorbij zodra de meisjes zijn uitgedanst. De gebeurtenissen volgen elkaar in een plezierig tempo op, dat wel. Maar van meet af aan liggen alle kaarten open op tafel. Het is al gauw duidelijk dat Abigail willens en wetens een boel ellende aansticht, en dat ze dat doet omdat ze John Proctor voor zich wil terugwinnen. Daarom ook is het niet verwonderlijk dat Abigails haat zich eerst richt op Proctors vrouw Elizabeth, en uiteindelijk op Proctor zelf. Het drama beweegt zich zonder al te veel omhaal naar het onvermijdelijke einde.
Ook verder biedt de film weinig verrassingen. Nicholas Hytner, die vorig jaar als filmregisseur debuteerde met het succesvolle The madness of King George, bewijst dat hij het genre van het kostuumdrama voorbeeldig beheerst — geen wonder voor een regisseur die zijn sporen verdiende in het Britse repertoiretoneel. Ook bewijst Winona Ryder dat ze uitstekend uit de voeten kan met een fysiek zware rol als die van de wild om zich heen maaiende Abigail — we zagen het al aankomen. Daniel Day-Lewis tenslotte hoeft zich eigenlijk allang niet meer te bewijzen, maar doet dat toch. The crucible draagt voortdurend bewijzen aan voor zaken die we allang wisten, of op zijn minst al ernstig vermoedden. Hierdoor, en door het rechtlijnige dramatische verloop is de film net zo verrassend als de recente 'onthulling' dat de Zwitsers Nazi-goud hebben gesmokkeld in de oorlog.

Waar het The crucible aan ontbreekt is een prikkelende visie op het fenomeen massahysterie. Hoe werkt toch dat mechanisme, dat in Amerika kon leiden tot heksenjachten en McCarthyisme, en in ons eigen land tot bijvoorbeeld een zedenschandaal als in Oude Pekela? Miller, die zijn stuk zelf bewerkte tot filmscript, presenteert de massahysterie als een logisch gevolg van de machinaties van één kwaadwillend individu. In zijn optiek lijkt de duivel inderdaad te zijn gearriveerd in Salem, en wel in de persoon van Abigail. De motivaties van al die anderen die zich door haar laten meeslepen worden goeddeels buiten beschouwing gelaten. Dat is jammer, want de meest intrigerende vraag die massahysterie oproept is, waarom mensen die daar geen aantoonbaar voordeel bij lijken te hebben plotseling toch deelnemen aan de meest extreme gedragingen.
Dat de filmmakers voorbijgaan aan de achtergronden waartegen The crucible ooit tot stand kwam, en niet verwijzen naar de tijden van McCarthy valt heel goed te billijken — de communistenjacht maakt inmiddels evenzeer deel uit van de geschiedenis als de gebeurtenissen in Salem. Maar van de verfilming van een ooit zo spraakmakend drama mag je wel verwachten dat het enig licht doet schijnen op de actualiteit — aanknopingspunten genoeg, zou je zeggen. In plaats daarvan beperkt deze The crucible zich tot de constatering dat Liefde meer kapot maakt dan je lief is.

Fritz de Jong



top
THE CRUCIBLE

Februari 1997 #175

Produktie
Robert A. Miller
David V. Pickner
Regie
Nicholas Hytner
Scenario
Arthur Miller
Camera
Andrew Dunn
Montage
Tariq Anwar
Muziek
George Fenton
Met
Daniel Day-Lewis
Winona Ryder
Paul Scofield
Joan Allen

Kleur, 120 minuten

Distributie
Columbia TriStar
Te zien
vanaf 20 februari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


C

C'EST ARRIVÉ PRÈS DE CHEZ VOUS
C'EST DÉJÀ L'ÉTÉ
C'EST PAS MOI, JE LE JURE!
C'EST QUOI LA VIE?
C.R.A.Z.Y.
ÇA COMMENCE AUJOURD'HUI
CABIN FEVER
The Cabin in the Woods
CABLE GUY
CACHÉ
CACHORRO
CADILLAC GIRLS
Caesar Must Die
Cafard
Café de Flore
CAFE DE LOS MAESTROS
CAFÉ FLESH
Café Society
IL CAIMANO
Câini
CAIRO TIME
A CAIXA
CALENDAR
CALENDAR GIRLS
CALIFORNIA DREAMIN' (ENDLESS)
CALIMUCHO
Call Girl
CALLE 54
EL CALLEJON DE LOS MILAGROS
CALLING E.T.
CALVAIRE
Calvary (Previously Unreleased)
Camille Claudel 1915
The Campaign
CAN'T U HEAR ME SINGIN'
CANADIEN BACON
CANDY (Christian Marquand)
CANDY (Neil Armfield)
EL CANT DELS OCELLS
LA CANTANTE DE TANGO
The Canyons
CAOS CALMO
CAÓTICA ANA
CAPITÃES DE ABRIL
Il capitale umano
CAPITALISM, A LOVE STORY
CAPOTE
Capsule (Imagine)
CAPTAIN ABU RAED
Captain America: Civil War
Captain America: The First Avenger 3D
Captain America: The Winter Soldier 3D
CAPTAIN CORELLI'S MANDOLIN
Captain Fantastic
Captain Phillips
Capture the Flag (Race naar de maan)
CAPTURING THE FRIEDMANS
CARAMEL
CARAVAGGIO
CAREER GIRLS
Cargo (Ben Howling, Yolanda Ramke)
CARGO (Clive Gordon)
CARGO 200
CARLA'S LIST
CARLA'S SONG
CARLITO'S WAY
CARMEN MEETS BORAT
CARMEN VAN HET NOORDEN
Carnage
Carnival
CARNIVÀLE
Carnotstraat 17
CARO DIARIO
Carol
Carrie
CARRIERS
CARRINGTON
CARS
Cars 2 (NL)
Cars 3
Cartas da guerra (Ivo Ferreira over)
CASA DE LAVA
CASA DE LOS BABYS
CASABLANCA
CASANEGRA
CASANOVA
CASE 39
CASHBACK
CASINO
CASINO ROYALE
CASPER
Casper & Emma
Casper & Emma de bergen in
Casper en Emma op safari
CASSANDRA'S DREAM
Casse-tête chinois
CASSHERN
CAST AWAY
casting a glance
CASTINGX
THE CASTLE
THE CAT IN THE HAT
THE CAT RETURNS
Catch 44
CATCH A FIRE
CATCH ME IF YOU CAN
CATERINA VA IN CITTÀ
CATFISH
CATS & DOGS: DE WRAAK VAN KITTY GALORE
CATWOMAN
CAVALE
Cave of Forgotten Dreams
The cave of the yellow dog (Byambasuren Davaa over)
CECIL B. DEMENTED
CELEBRITY
DE CELESTIJNSE BELOFTE
CELIA
THE CELL
CELL 211
CELLULAR
THE CELLULOID CLOSET
CELOS
THE CEMENT GARDEN
Cemetery of Splendour
LES CENT ET UNE NUITS
CENTER STAGE
CENTRAL DO BRASIL
Central Intelligence
CENTURION
LA CÉRÉMONIE
Certain Women (Previously Unreleased)
CÉSAR ET ROSALIE
Cézanne et moi
CHACUN CHERCHE SON CHAT
CHACUN SON CINÉMA
CHAIN REACTION
CHALET GIRL
CHALK
CHAMANKA
THE CHAMBER
LA CHAMBRE DES OFFICIERS
LA CHAMBRE VERTE
La Chana
CHANDNI CHOWK TO CHINA
The Change-up
CHANGELING
CHANGING LANES
CHAOS (Coline Serreau)
CHAOS (Tony Giglio)
Chapiteau Show
CHAPLIN
Chappie
CHARACHAR
CHARADE
CHARLES CHAPLIN DVD-BOX
CHARLIE AND THE CHOCOLATE FACTORY
CHARLIE ST. CLOUD
CHARLIE WILSON'S WAR
CHARLIE'S ANGELS (2000)
CHARLIE'S ANGELS: FULL THROTTLE
Charlie's Country
CHARLOTTE GRAY
CHARLOTTE'S WEB
THE CHASE
THE CHASER
CHASERS
CHASING AMY
CHASING LIBERTY
Chasing Mavericks
CHASING SLEEP
LA CHASSE AUX PAPILLONS
THE CHATÊAU
CHE PART 1 EN 2
CHE?
CHEAP LUDES
CHEAPER BY THE DOZEN
CHEAPER BY THE DOZEN 2
Check It
Cheerful Weather for the Wedding
Chef
LE CHÊNE
Cherchez Hortense
CHÉRI
The Chernobyl Diaries
CHERRY BLOSSOMS — HANAMI
CHERRY FALLS
Les chevaliers blancs
Les chevaux de Dieu
CHEVOLUTION
Chez nous (Lucas Belvaux over)
Chez nous (Tim Oliehoek)
Chi-Raq
LE CHIAVI DI CASA
CHICAGO
CHICKEN LITTLE
CHICKEN RUN
CHICKIES, BABIES AND WANNABEES
CHIKAMATSU MONOGATARI
Child 44
Child of God
Child's Pose
CHILDREN OF HEAVEN
THE CHILDREN OF HUANG SHI
CHILDREN OF MEN
CHILDREN OF NATURE
CHILL FACTOR
Het Chimpansee Complex
Chimpanzee
CHINA BLUE
CHINA STRIKE FORCE
China's Van Goghs
CHINATOWN
Chinatown (gerestaureerd)
CHINESE BOX
A CHINESE GHOST STORY: THE TSUI HARK ANIMATION
Chips
CHLOE
CHOCOLAT
CHOCOLATE
The Choice
CHOPPER
LES CHORISTES
Chorus
A CHRISTMAS CAROL
Chronic
Chronicle
CHRONICLE OF A DISAPPEARANCE
THE CHRONICLES OF NARNIA — THE LION, THE WITCH AND THE WARDROBE
THE CHRONICLES OF NARNIA: THE VOYAGE OF THE DAWN TREADER
CHRONICLES OF RIDDICK
CHUNGKING EXPRESS
CHUNHYANG
CHUTNEY POPCORN
EL CID, DE LEGENDE
CIDADE BAIXA
CIDADE DE DEUS (CITY OF GOD)
CIDADE DOS HOMENS
THE CIDER HOUSE RULES
Le Ciel Flamand
EL CIELO GIRA
EL CIELO, LA TIERRA Y LA LLUVIA
LA CIÉNAGA
Cigán/The Garden
Cinderella
CINDERELLA MAN
A CINDERELLA STORY
CINÉMA INVISIBLE
CINEMA, ASPIRINES AND VULTURES
La cinquième saison
THE CIRCLE (Jafar Panahi)
The Circle (James Ponsoldt)
CIRCLE OF FRIENDS
Circumstance
CIRCUS
CIRKELIENTJE
Cirkus Columbia
CIRQUE DU FREAK: THE VAMPIRE'S ASSISTANT
CITIZEN KANE
CITIZEN RUTH
Citizenfour
CITY BY THE SEA
CITY HALL
CITY OF ANGELS
CITY OF EMBER
CITY OF GHOSTS (Matt Dillon)
City of Ghosts (Matthew Heineman)
CITY OF INDUSTRY
CITY OF JOY
THE CITY OF LOST CHILDREN
City of Violence
El ciudadano ilustre
A civil action
THE CLAIM
CLAIRE DOLAN
El Clan
Clash
CLASH OF THE TITANS 3D
CLAUDE CHABROL COLLECTIE
CLAUS, OP HANDEN GEDRAGEN
CLEAN
CLEAN, SHAVEN
CLEAR AND PRESENT DANGER
THE CLEARING
CLERKS II: PASSION OF THE CLERKS
CLICK
THE CLIENT
CLIFFHANGER
Cloaca
CLOCKERS
CLOCKSTOPPERS
Cloclo
CLOSE TO HOME
CLOSER
CLOSING THE RING
Cloud Atlas
Clouds of Sils Maria
CLOVERFIELD
El Club (Pablo Larraín over)
Club Sándwich
De club van Sinterklaas & de pietenschool
De club van Sinterklaas & de verdwenen schoentjes
De club van Sinterklaas & geblaf op de pakjesboot
De club van Sinterklaas & het geheim van de speelgoeddokter
De Club van Sinterklaas & het pratende paard
CLUB ZEUS
CLUELESS
COACH CARTER
COBB
COCKFIGHTER
COCO AVANT CHANEL
COCO CHANEL & IGOR STRAVINSKY
CODE 46
Code Blue
CODE INCONNU
Code M
COFFEE AND CIGARETTES
Cold Breezes
COLD COMFORT FARM
COLD FEVER
The Cold Light of Day (Mabrouk El Mechri)
THE COLD LIGHT OF DAY (Rudolf van den Berg)
COLD SOULS
COLLATERAL
Collateral Beauty
COLLATERAL DAMAGE
LE COLLIER PERDU DE LA COLOMBE
Colombiana
COLOR OF NIGHT
COLPO DI LUNA
COMANDANTE
COMBAT SHOCK
Les combattants
A COMÉDIA DE DEUS
COMEDIAN HARMONISTS
Coming Home
Comme un chef
Comme un homme
COMME UNE IMAGE
LA COMMUNE
COMO AGUA PARA CHOCOLATE
THE COMPANY
COMPANY MAN
The Company Men
Company Orheim
The Company You Keep
COMPASSIONATE SEX
Complete Unknown
The Complex
Compostella
Computer Chess
LA COMUNIDAD
CON AIR
Conan The Barbarian 3D
LE CONCERT
THE CONCIERGE
Concussion
CONDUCTING MAHLER
CONFESSION, FROM THE COMMANDER'S DIARY
Le confessioni
CONFESSIONS OF A DANGEROUS MIND
CONFESSIONS OF A SHOPAHOLIC
CONFESSIONS OF A TEENAGE DRAMA QUEEN
CONFIDENCE
CONFIDENCES TROP INTIMES
CONFITUUR
Il conformista (Thuiskijken)
CONGO
CONGORAMA
The Congress
The Conjuring
The Conjuring 2
CONNY & CARLA
La conquête
LE CONSEGUENZE DELL'AMORE
CONSENTING ADULTS
CONSPIRACY THEORIE
The Conspirator
CONSPIRATORS OF PLEASURE
THE CONSTANT GARDENER
CONSTANTINE
CONTACT
Contagion
CONTAINER
CONTE D'AUTOMNE
CONTE D'ÉTÉ
CONTE D'HIVER
UN CONTE DE NOËL
THE CONTENDER
Contraband
CONTRACORRIENTE
CONTRE TOI
CONTROL
LES CONVOYEURS ATTENDENT
COOKIE'S FORTUNE
COOL
COOL & CRAZY
Cool Girls
COOL RUNNINGS
THE COOLER
COP LAND
COPACABANA
COPIE CONFORME
COPS VS. THUGS (KENKEI TAI SOSHIKI BORYOKU)
COPYCAT
COPYING BEETHOVEN
CORAJE
CORALINE EN DE GEHEIME DEUR
CORDERO DE DIOS (LAMB OF GOD)
THE CORE
Corman's World: Exploits of a Hollywood Rebel
Corn Island
Cornelis
CORPSE BRIDE
THE CORRIDOR
CORRINA, CORRINA
THE CORRUPTOR
Corta
CORTO MALTESE: LA COUR SECRÈTE DES ARCANES
COSAVOGLIODIPIÙ
Cosmopolis
COSTA BRAVA
COSTA!
A COUCH IN NEW YORK
The Counselor
THE COUNT OF MONTE CRISTO
Countdown to Zero
COUNTERPARTS (GEGENÜBER)
THE COUNTRY TEACHER
LE COUPERET
UN COUPLE EPATANT
COUPLES RETREAT
COURAGE UNDER FIRE
COURTING COURTNEY
COUSIN BETTE
THE COVE
COWBOY BEBOP: THE MOVIE
THE COWBOY WAY
Les cowboys
Cowboys & Aliens
COWBOYS IN KOSOVO
CQ
Crab Trap
CRADLE 2 THE GRAVE
THE CRAFT
CRANK
CRASH (David Cronenberg)
CRASH (Paul Haggis)
THE CRAZIES
Crazy (Workshop Filmkritiek)
CRAZY HEART
CRAZY IN ALABAMA
Crazy, Stupid, Love
CRAZY/BEAUTIFUL
CREATION
Creative Control
Creed
CREEP
CREMASTER MARATHON
CREPUSCULE
CRIME D'AMOUR
EL CRIMEN DEL PADRE AMARO
CRIMEN FERPECTO
CRIMES OF THE FUTURE
Criminal
Criminal Activities
CRIMSON GOLD
Crimson Peak
CRIMSON RIVERS 2
CRIMSON TIDE
LA CRISE
CRITICAL DECISION
CROCODILE DUNDEE IN LOS ANGELES
Les croix de bois
CRÓNICA DE UNA FUGA
CRONICAS
CRONOS
The Croods
CROOKLYN
CROSS FATE
THE CROSSING
THE CROSSING GUARD
CROSSING OVER
CROSSING THE BRIDGE: THE SOUND OF ISTANBUL
CROSSROADS
CROUCHING TIGER, HIDDEN DRAGON
THE CROW
THE CROW: CITY OF ANGELS
THE CRUCIBLE
The Crucifixion
CRUEL INTENTIONS
Crulic: The Path to Beyond
CRUMB
CRUSH
THE CRUSH
CRUSH PROOF
LA CRUZ
CRYING FREEMAN
THE CRYING GAME
CUBA FELIZ
Cuban Fury
THE CUP
CURDLED
THE CURE
CURE & PULSE
Cure for Pain
A Cure for Wellness
CURFEW
THE CURIOUS CASE OF BENJAMIN BUTTON
CURSE OF THE GOLDEN FLOWER
THE CURSE OF THE JADE SCORPION
CURSED
EL CUSTODIO
CUTTHROAT ISLAND
THE CUTTING EDGE
CYCLO
CYPHER
CYRUS