La mort de Louis XIV
Nocturama (Previously Unreleased)
Certain Women (Previously Unreleased)
L'amant double
Dunkirk
Peter Greene overtuigt als schizofreen Vluchten kan niet meer

CLEAN, SHAVEN

Verenigde Staten, 1993 | Lodge Kerrigan
'Een schizofreen is nooit alleen', zo luidt een zegswijze. Lolbroeken proberen ermee op wc-muren te scoren, maar voor de schizofrene medemens valt er weinig te lachen. In zijn indrukwekkende debuutfilm Clean, shaven maakt de Amerikaanse regisseur Lodge Kerrigan de geestesziekte op pijnlijke wijze invoelbaar. Leuk is anders.

Ze zijn aandoenlijk of hilarisch. Mensen die geestelijk niet in orde zijn worden in speelfilms zelden integer in beeld gebracht. Als filmmakers daar al een poging toe doen staat niet het personage met de afwijking maar de verhouding met de omgeving centraal. Een manisch depressieve Richard Gere krijgt een relatie met zijn psychiater in Mr. Jones, de aaibaar autistische Dustin Hoffman kan het in Rainman eindelijk goed met broertje Tom Cruise vinden. De wetten van de speelfilm gebieden dat het publiek zich moet kunnen identificeren met een 'normaal' personage, want anders komt er niemand naar de bioscoop. Tenzij het een volstrekt blanco personage als Forrest Gump betreft. Bij voorkeur vertolkt door Tom Hanks. Het afgelopen jaar werden we in Dumb and dumber weer eens vergast op de schlemiel als komisch nummer. Bij voorkeur vertolkt door Jim Carrey. Wie naar Hollywood luistert weet: zo'n autist is reuze gezellig en met een debiel kun je lachen.
Slechts een handjevol filmmakers brak met de wetten en concentreerde zich uitsluitend op het ziektebeeld. Zo toonde Roman Polanski het complete geestelijke verval van een jonge vrouw in Repulsion, verdiepte John McNaughton zich in de geestestoestand van een totaal verknipte seriemoordenaar in Henry: portrait of a serial killer en maakt Lodge Kerrigan de kijker deelgenoot van de wereld van een schizofreen in Clean, shaven. Het zijn drie films waarin geen enkele concessie is gedaan aan de gemoedsrust van de kijker, loodzwaar en even pijnlijk als indrukwekkend.

Geluiden
In zijn debuutfilm draait Kerrigan geen seconde om de hete brij heen. Ogen de beelden van wuivend riet en een golvende zee nog uitermate rustgevend, de geluidsband is dat allerminst. Radioruis, onduidelijke teksten en vervreemdende geluiden zijn samengevoegd tot een auditieve gruwelcollage. Het klanktapijt bevindt zich onder alle scènes waarin de schizofrene Peter Winter gevolgd wordt. Het is een uitermate effectieve manier om de toeschouwer in Peters wereld te trekken. De getergde man hoort voortdurend geluiden, wie zijn ogen sluit bevindt zich nog steeds in Winters nachtmerrie.
In een van de eerste scènes zit de man in een geparkeerde auto. Het zou een understatement zijn om hem als gespannen te omschrijven. Met een doffe knal stuitert een bal tegen de voorruit, de man schrikt. Er kijkt een meisje door de ruit. De man stapt uit. We horen een kind schreeuwen, maar zien slechts het interieur van de auto. De man stapt weer in en rijdt weg. Op de achtergrond staat iemand nonchalant tegen een muur geleund. Ofschoon de geluidsband een delict suggereert is er niets te zien dat de suggestie hard maakt.
Winter hoort niet alleen geluiden, hij lijdt ook aan achtervolgingswaan. Om zijn gekte te beteugelen plakt hij de spiegels van zijn auto met kranten af. Zijn paranoïa blijkt niet geheel ongegrond, want een detective verdenkt hem ervan bij een motel een meisje te hebben vermoord. Peter toont dan ook opvallend veel belangstelling voor jonge meisjes, maar dat kan ook te maken hebben met zijn wens zijn dochtertje te willen zien.

Gevaarlijk
Lodge Kerrigan bespeelt zijn publiek in Clean, shaven op meesterlijke wijze. Een ingewikkelde verhaallijn kent de film niet, in zijn scenario heeft de regisseur alle overbodige franje vermeden. Het subplotje over de detective die verbeten jaagt op een kindermoordenaar lijkt in eerste instantie alle vooroordelen over geesteszieken te bevestigen, maar het dient een hoger doel. Zoals in de scène met het meisje en de bal draait de hele film om de vraag of de schizofrene Peter Winter gevaarlijk is of niet. Daarbij laat Kerrigan geen middel onbenut. Zo bevat de film enkele uitermate schokkende beelden, die bij de vertoning op het Filmfestival Rotterdam begin dit jaar een exodus van onthutste kijkers tot gevolg hadden.
Dat het zien van Clean, shaven zo'n intense ervaring is komt mede door het werkelijk fantastische spel van acteur Peter Greene. Door middel van zijn nerveuze mimiek, gespannen blik, trillende handen en onzekere stem weet hij in elk beeldje een voelbare spanning op te roepen. Wie bedenkt dat de opnamen van deze low-budget film een periode van twee jaar besloegen kan niet anders concluderen dan dat Greene een geweldige acteur is. Na een klein rolletje in Pulp fiction, waarin hij als Zed gangsterbaas Marcellus Wallace verkracht, dook hij onlangs op in het Steven Seagall actie-vehikel Under siege 2. Het is te hopen dat zijn kwaliteiten in de toekomst beter benut worden. Wat er verder ook met Greene en Kerrigan gebeurt, hun samenwerking heeft in ieder geval een ijzersterke film opgeleverd. Maar u bent gewaarschuwd: leuk is anders.

Bart van der Put



top
CLEAN, SHAVEN

Oktober 1995 #160

Produktie, regie en scenario
Lodge Kerrigan
Camera
Teodoro Maniaci
Geluid
Tony Martinez
Montage
Jay Rabinowitz
Muziek
Hahn Rowe
Met
Peter Greene
Robert Albert
Megan Owen
Jennifer MacDonald

Kleur, 80 minuten

Distributie
IMPAKT (tijdelijke import)

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


C

C'EST ARRIVÉ PRÈS DE CHEZ VOUS
C'EST DÉJÀ L'ÉTÉ
C'EST PAS MOI, JE LE JURE!
C'EST QUOI LA VIE?
C.R.A.Z.Y.
ÇA COMMENCE AUJOURD'HUI
CABIN FEVER
The Cabin in the Woods
CABLE GUY
CACHÉ
CACHORRO
CADILLAC GIRLS
Caesar Must Die
Cafard
Café de Flore
CAFE DE LOS MAESTROS
CAFÉ FLESH
Café Society
IL CAIMANO
Câini
CAIRO TIME
A CAIXA
CALENDAR
CALENDAR GIRLS
CALIFORNIA DREAMIN' (ENDLESS)
CALIMUCHO
Call Girl
CALLE 54
EL CALLEJON DE LOS MILAGROS
CALLING E.T.
CALVAIRE
Calvary (Previously Unreleased)
Camille Claudel 1915
The Campaign
CAN'T U HEAR ME SINGIN'
CANADIEN BACON
CANDY
CANDY
EL CANT DELS OCELLS
LA CANTANTE DE TANGO
The Canyons
CAOS CALMO
CAÓTICA ANA
CAPITÃES DE ABRIL
Il capitale umano
CAPITALISM, A LOVE STORY
CAPOTE
Capsule (Imagine)
CAPTAIN ABU RAED
Captain America: Civil War
Captain America: The First Avenger 3D
Captain America: The Winter Soldier 3D
CAPTAIN CORELLI'S MANDOLIN
Captain Fantastic
Captain Phillips
Capture the Flag (Race naar de maan)
CAPTURING THE FRIEDMANS
CARAMEL
CARAVAGGIO
CAREER GIRLS
CARGO
CARGO 200
CARLA'S LIST
CARLA'S SONG
CARLITO'S WAY
CARMEN MEETS BORAT
CARMEN VAN HET NOORDEN
Carnage
Carnival
CARNIVÀLE
Carnotstraat 17
CARO DIARIO
Carol
Carrie
CARRIERS
CARRINGTON
CARS
Cars 2 (NL)
Cars 3
Cartas da guerra (Ivo Ferreira over)
CASA DE LAVA
CASA DE LOS BABYS
CASABLANCA
CASANEGRA
CASANOVA
CASE 39
CASHBACK
CASINO
CASINO ROYALE
CASPER
Casper & Emma
Casper & Emma de bergen in
Casper en Emma op safari
CASSANDRA'S DREAM
Casse-tête chinois
CASSHERN
CAST AWAY
casting a glance
CASTINGX
THE CASTLE
THE CAT IN THE HAT
THE CAT RETURNS
Catch 44
CATCH A FIRE
CATCH ME IF YOU CAN
CATERINA VA IN CITTÀ
CATFISH
CATS & DOGS: DE WRAAK VAN KITTY GALORE
CATWOMAN
CAVALE
Cave of Forgotten Dreams
The cave of the yellow dog (Byambasuren Davaa over)
CECIL B. DEMENTED
CELEBRITY
DE CELESTIJNSE BELOFTE
CELIA
THE CELL
CELL 211
CELLULAR
THE CELLULOID CLOSET
CELOS
THE CEMENT GARDEN
Cemetery of Splendour
LES CENT ET UNE NUITS
CENTER STAGE
CENTRAL DO BRASIL
Central Intelligence
CENTURION
LA CÉRÉMONIE
Certain Women (Previously Unreleased)
CÉSAR ET ROSALIE
Cézanne et moi
CHACUN CHERCHE SON CHAT
CHACUN SON CINÉMA
CHAIN REACTION
CHALET GIRL
CHALK
CHAMANKA
THE CHAMBER
LA CHAMBRE DES OFFICIERS
LA CHAMBRE VERTE
La Chana
CHANDNI CHOWK TO CHINA
The Change-up
CHANGELING
CHANGING LANES
CHAOS
CHAOS
Chapiteau Show
CHAPLIN
Chappie
CHARACHAR
CHARADE
CHARLES CHAPLIN DVD-BOX
CHARLIE AND THE CHOCOLATE FACTORY
CHARLIE ST. CLOUD
CHARLIE WILSON'S WAR
CHARLIE'S ANGELS (2000)
CHARLIE'S ANGELS: FULL THROTTLE
Charlie's Country
CHARLOTTE GRAY
CHARLOTTE'S WEB
THE CHASE
THE CHASER
CHASERS
CHASING AMY
CHASING LIBERTY
Chasing Mavericks
CHASING SLEEP
LA CHASSE AUX PAPILLONS
THE CHATÊAU
CHE PART 1 EN 2
CHE?
CHEAP LUDES
CHEAPER BY THE DOZEN
CHEAPER BY THE DOZEN 2
Cheerful Weather for the Wedding
Chef
LE CHÊNE
Cherchez Hortense
CHÉRI
The Chernobyl Diaries
CHERRY BLOSSOMS — HANAMI
CHERRY FALLS
Les chevaliers blancs
Les chevaux de Dieu
CHEVOLUTION
Chez nous
Chez nous (Lucas Belvaux over)
Chi-Raq
LE CHIAVI DI CASA
CHICAGO
CHICKEN LITTLE
CHICKEN RUN
CHICKIES, BABIES AND WANNABEES
CHIKAMATSU MONOGATARI
Child 44
Child of God
Child's Pose
CHILDREN OF HEAVEN
THE CHILDREN OF HUANG SHI
CHILDREN OF MEN
CHILDREN OF NATURE
CHILL FACTOR
Het Chimpansee Complex
Chimpanzee
CHINA BLUE
CHINA STRIKE FORCE
China's Van Goghs
CHINATOWN
Chinatown (gerestaureerd)
CHINESE BOX
A CHINESE GHOST STORY: THE TSUI HARK ANIMATION
Chips
CHLOE
CHOCOLAT
CHOCOLATE
The Choice
CHOPPER
LES CHORISTES
Chorus
A CHRISTMAS CAROL
Chronic
Chronicle
CHRONICLE OF A DISAPPEARANCE
THE CHRONICLES OF NARNIA — THE LION, THE WITCH AND THE WARDROBE
THE CHRONICLES OF NARNIA: THE VOYAGE OF THE DAWN TREADER
CHRONICLES OF RIDDICK
CHUNGKING EXPRESS
CHUNHYANG
CHUTNEY POPCORN
EL CID, DE LEGENDE
CIDADE BAIXA
CIDADE DE DEUS (CITY OF GOD)
CIDADE DOS HOMENS
THE CIDER HOUSE RULES
Le Ciel Flamand
EL CIELO GIRA
EL CIELO, LA TIERRA Y LA LLUVIA
LA CIÉNAGA
Cigán/The Garden
Cinderella
CINDERELLA MAN
A CINDERELLA STORY
CINÉMA INVISIBLE
CINEMA, ASPIRINES AND VULTURES
La cinquième saison
THE CIRCLE
The Circle
CIRCLE OF FRIENDS
Circumstance
CIRCUS
CIRKELIENTJE
Cirkus Columbia
CIRQUE DU FREAK: THE VAMPIRE'S ASSISTANT
CITIZEN KANE
CITIZEN RUTH
Citizenfour
CITY BY THE SEA
CITY HALL
CITY OF ANGELS
CITY OF EMBER
CITY OF GHOSTS
CITY OF INDUSTRY
CITY OF JOY
THE CITY OF LOST CHILDREN
City of Violence
El ciudadano ilustre
A civil action
THE CLAIM
CLAIRE DOLAN
El Clan
Clash
CLASH OF THE TITANS 3D
CLAUDE CHABROL COLLECTIE
CLAUS, OP HANDEN GEDRAGEN
CLEAN
CLEAN, SHAVEN
CLEAR AND PRESENT DANGER
THE CLEARING
CLERKS II: PASSION OF THE CLERKS
CLICK
THE CLIENT
CLIFFHANGER
Cloaca
CLOCKERS
CLOCKSTOPPERS
Cloclo
CLOSE TO HOME
CLOSER
CLOSING THE RING
Cloud Atlas
Clouds of Sils Maria
CLOVERFIELD
El Club (Pablo Larraín over)
Club Sándwich
De club van Sinterklaas & de pietenschool
De club van Sinterklaas & de verdwenen schoentjes
De club van Sinterklaas & geblaf op de pakjesboot
De club van Sinterklaas & het geheim van de speelgoeddokter
De Club van Sinterklaas & het pratende paard
CLUB ZEUS
CLUELESS
COACH CARTER
COBB
COCKFIGHTER
COCO AVANT CHANEL
COCO CHANEL & IGOR STRAVINSKY
CODE 46
Code Blue
CODE INCONNU
Code M
COFFEE AND CIGARETTES
Cold Breezes
COLD COMFORT FARM
COLD FEVER
The Cold Light of Day
THE COLD LIGHT OF DAY
COLD SOULS
COLLATERAL
Collateral Beauty
COLLATERAL DAMAGE
LE COLLIER PERDU DE LA COLOMBE
Colombiana
COLOR OF NIGHT
COLPO DI LUNA
COMANDANTE
COMBAT SHOCK
Les combattants
A COMÉDIA DE DEUS
COMEDIAN HARMONISTS
Coming Home
Comme un chef
Comme un homme
COMME UNE IMAGE
LA COMMUNE
COMO AGUA PARA CHOCOLATE
THE COMPANY
COMPANY MAN
The Company Men
Company Orheim
The Company You Keep
COMPASSIONATE SEX
Complete Unknown
The Complex
Compostella
Computer Chess
LA COMUNIDAD
CON AIR
Conan The Barbarian 3D
LE CONCERT
THE CONCIERGE
Concussion
CONDUCTING MAHLER
CONFESSION, FROM THE COMMANDER'S DIARY
Le confessioni
CONFESSIONS OF A DANGEROUS MIND
CONFESSIONS OF A SHOPAHOLIC
CONFESSIONS OF A TEENAGE DRAMA QUEEN
CONFIDENCE
CONFIDENCES TROP INTIMES
CONFITUUR
Il conformista (Thuiskijken)
CONGO
CONGORAMA
The Congress
The Conjuring
CONNY & CARLA
La conquête
LE CONSEGUENZE DELL'AMORE
CONSENTING ADULTS
CONSPIRACY THEORIE
The Conspirator
CONSPIRATORS OF PLEASURE
THE CONSTANT GARDENER
CONSTANTINE
CONTACT
Contagion
CONTAINER
CONTE D'AUTOMNE
CONTE D'ÉTÉ
CONTE D'HIVER
UN CONTE DE NOËL
THE CONTENDER
Contraband
CONTRACORRIENTE
CONTRE TOI
CONTROL
LES CONVOYEURS ATTENDENT
COOKIE'S FORTUNE
COOL
COOL & CRAZY
Cool Girls
Cool Girls
COOL RUNNINGS
THE COOLER
COP LAND
COPACABANA
COPIE CONFORME
COPS VS. THUGS (KENKEI TAI SOSHIKI BORYOKU)
COPYCAT
COPYING BEETHOVEN
CORAJE
CORALINE EN DE GEHEIME DEUR
CORDERO DE DIOS (LAMB OF GOD)
THE CORE
Corman's World: Exploits of a Hollywood Rebel
Corn Island
Cornelis
CORPSE BRIDE
THE CORRIDOR
CORRINA, CORRINA
THE CORRUPTOR
Corta
CORTO MALTESE: LA COUR SECRÈTE DES ARCANES
COSAVOGLIODIPIÙ
Cosmopolis
COSTA BRAVA
COSTA!
A COUCH IN NEW YORK
The Counselor
THE COUNT OF MONTE CRISTO
Countdown to Zero
COUNTERPARTS (GEGENÜBER)
THE COUNTRY TEACHER
LE COUPERET
UN COUPLE EPATANT
COUPLES RETREAT
COURAGE UNDER FIRE
COURTING COURTNEY
COUSIN BETTE
THE COVE
COWBOY BEBOP: THE MOVIE
THE COWBOY WAY
Les cowboys
Cowboys & Aliens
COWBOYS IN KOSOVO
CQ
Crab Trap
CRADLE 2 THE GRAVE
THE CRAFT
CRANK
CRASH
CRASH
THE CRAZIES
Crazy (Workshop Filmkritiek)
CRAZY HEART
CRAZY IN ALABAMA
Crazy, Stupid, Love
CRAZY/BEAUTIFUL
CREATION
Creative Control
Creed
CREEP
CREMASTER MARATHON
CREPUSCULE
CRIME D'AMOUR
EL CRIMEN DEL PADRE AMARO
CRIMEN FERPECTO
CRIMES OF THE FUTURE
Criminal
Criminal Activities
CRIMSON GOLD
Crimson Peak
CRIMSON RIVERS 2
CRIMSON TIDE
LA CRISE
CRITICAL DECISION
CROCODILE DUNDEE IN LOS ANGELES
Les croix de bois
CRÓNICA DE UNA FUGA
CRONICAS
CRONOS
The Croods
CROOKLYN
CROSS FATE
THE CROSSING
THE CROSSING GUARD
CROSSING OVER
CROSSING THE BRIDGE: THE SOUND OF ISTANBUL
CROSSROADS
CROUCHING TIGER, HIDDEN DRAGON
THE CROW
THE CROW: CITY OF ANGELS
THE CRUCIBLE
The Crucifixion
CRUEL INTENTIONS
Crulic: The Path to Beyond
CRUMB
CRUSH
THE CRUSH
CRUSH PROOF
LA CRUZ
CRYING FREEMAN
THE CRYING GAME
CUBA FELIZ
Cuban Fury
THE CUP
CURDLED
THE CURE
CURE & PULSE
Cure for Pain
A Cure for Wellness
CURFEW
THE CURIOUS CASE OF BENJAMIN BUTTON
CURSE OF THE GOLDEN FLOWER
THE CURSE OF THE JADE SCORPION
CURSED
EL CUSTODIO
CUTTHROAT ISLAND
THE CUTTING EDGE
CYCLO
CYPHER
CYRUS
The Conjuring 2