The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Het brandpunt van de revolutie

CHE PART 1 EN 2

Spanje/Frankrijk/Verenigde Staten, 2008 | Steven Soderbergh
Steven Soderberghs viereneenhalfuur durende epos che over Ernesto 'Che' Guevara zal publiek en critici blijven verdelen. 'Love it or hate it'.

In oktober 1967, toen de rest van de wereld protesteerde voor de lieve vrede, werd de revolutionair Che Guevara na een telefoontje van vermoedelijk de legertop in de Boliviaanse jungle geëxecuteerd. Op dat moment had Guevara voor jongeren over de hele wereld de status van popster bereikt. De Argentijn had samen met Fidel Castro de revolutie op Cuba mogelijk gemaakt en hij was uitgegroeid tot het internationale symbool van verzet tegen Amerikaans imperialisme. Ook de foto's van Boliviaanse militairen die in polaroidstijl met het lijk poseerden gingen de hele wereld over.
Een van de laatste beelden van Steven Soderberghs viereneenhalf uur durende film over Guevara — een charismatische rol van Benitio del Toro — levert commentaar op misschien wel de beroemdste van al die foto's: een dode Guevara ligt met ogen open op een brancard die aan een helikopter is bevestigd. Soderbergh gebruikt precies datzelfde beeld maar dekt het lichaam toe met een deken. Uit respect. Of om te zeggen: meer kunnen we niet te weten komen. Dat is misschien ook de reden dat zijn hele film nogal terughoudend is over de man die in het Westen eigenlijk alleen nog bekend is als T-shirtlogo.

Barre tocht
Want wat heeft Soderbergh gedaan? Op basis van Guevara's dagboeken vertelt hij het verhaal over twee cruciale episodes uit het leven van de Argentijnse arts en revolutionair: het eerste deel over de drie jaar durende en uiteindelijk succesvolle campagne om de macht op Cuba te veroveren en het tweede deel over Guevara's poging dat tien jaar later te herhalen in Bolivia. Alleen draaide het daar uit op een totale mislukking.
Dat die films zo terughoudend zijn over hoe Guevara dacht en wie hij werkelijk was, heeft alles te maken met Steven Soderbergh. Kijk maar naar zijn films: Soderbergh heeft een soort fetisjisme voor processen, plannen, de manier waarop dingen lopen. In bubble krijgt dat zelfs een dubbele betekenis: de film speelt zich af in een fabriek langs een productielijn van poppen. Bovendien was bubble Soderberghs poging om het proces, de logistiek van filmproductie te vernieuwen door de film simultaan op dvd, betaal-tv en in de bioscoop uit te brengen. erin brokovich met Julia Roberts draaide om het proces van het nauwkeurig blootleggen van een gifschandaal. solaris draaide om het proces van herinneren. En, natuurlijk, ocean's eleven, twelve en thirteen draaien om het tot in detail voorbereiden en uitvoeren van drie uiterste ingewikkelde inbraken.
Geen verrassing dus dat deze twee films over Guevara vooral het proces volgen, de logistiek van de guerrillacampagnes, van dag tot dag, tot in detail: het slapen, eten, voedsel kopen van boeren, onderlinge ruzietjes beslechten en lesgeven aan analfabeten. Gevechten zijn er bijna niet, vooral in deel twee niet waarin het accent ligt op de lange, barre en uitzichtloze tocht door de jungle die uiteindelijk helemaal nergens heen blijkt te leiden.

Guerrilla
Het eerste deel, dat in het buitenland the argentine heet maar hier een beetje droog che part 1, is het verhaal van Guevara's rol in de Cubaanse revolutie. Daar trok hij tussen 1956 en 1959 samen met Fidel Castro naar de hoofdstad Havana om een einde te maken aan de dictatuur van Fulgencio Batista. Soderbergh doorsnijdt die Cubaanse episode met het bezoek van Guevara in 1964 aan New York waar hij een toespraak houdt voor de Verenigde Naties en interviews geeft aan de Amerikaanse pers. In het tweede deel (guerrilla, hier che part 2) verdwijnt Guevara plotseling uit Cuba om dan vermomd op te duiken in Bolivia waar hij een nieuwe Boliviaanse revolutie wil aansturen. Bovendien zat de Argentijn tussendoor nog even in Congo om daar een revolutie op te starten maar die mislukte en hij ontsnapte.
Wat wil Soderbergh met deze films? Waarom in 2009 komen met een film over een guerrilla die jongeren niet meer kennen, over een strijd waar ze nog nooit van gehoord hebben, en dan ook nog in twee films van meer dan twee uur die bepaald niet makkelijk te verteren zijn?
Soderbergh wilde ons misschien herinneren aan iets dat voor westerlingen niet meer bestaat. Namelijk het idee dat je je leven offert voor een zaak. Dat is wat cru gezegd maar het gaat hierom: dat de opofferingsgezindheid en doelgerichtheid die bij een guerrillastrijd horen in de ogen van westerlingen een historische curiositeit zijn. Terwijl tegelijkertijd overal ter wereld nog steeds guerrilla's worden uitgevoerd, of het nou in Irak, Afghanistan, Colombia of Sri Lanka is. Die parallel met moderne conflicten dringt zich onvermijdelijk op. Maar voor ons is de dood altijd ergens anders. Zelfs militairen denken in eerste instantie niet meer aan zelfopoffering, eerder aan de ervaring, aan 'thrill seeking'. Het besef dat elke strijd ook over de dood gaat, komt pas later.

Alles mis
Maar werkt het? Lukt het Soderbergh om zijn publiek mee te nemen en aan het denken te zetten? Als de films apart worden uitgebracht — zoals hier in Nederland deel 1 op 19 maart en deel 2 op 2 april in release gaan — is het antwoord nee. Omdat ze namelijk pas betekenis krijgen als ze tegenover elkaar worden gezet. En dat werkt niet als er twee weken tussen zitten.
Het eerste deel in Cuba heeft een traditioneler plot, met een begin, een midden en een ontknoping. Terwijl het tweede deel in Bolivia nooit verder komt dan een begin, omdat de strijd daar ook nooit verder kwam dan een begin. In Bolivia gaat alles mis wat mis kan gaan. Met als belangrijkste reden dat de bevolking niet op een revolutie zat te wachten, iets dat Guevara nooit heeft willen zien. Om een grof idee te krijgen van wie Guevara volgens Soderbergh was, moeten die twee delen vlak na elkaar worden gezien.
Omdat Soderbergh bovendien niet toestaat dat de kijker zich met iemand identificeert, lijken de films eerder abstracte ideeën over overtuiging en roepen ze eerder ideeën op over overtuiging dan dat ze emoties oproepen. Guevara zien we nooit in close-up — en anders is er het vele haar dat zijn gezicht bedekt — maar altijd op afstand en altijd tussen de anderen. Hij is geen held die boven de rest staat, en volgens Soderbergh klopt dat helemaal met Guevara's eigen principes. Dat is mooi, maar dat maakt dat je de film van een afstandje beleeft, als een abstractie. Zeker voor een publiek dat zich niets uit die tijd herinnert, omdat het nog niet bestond of omdat het zich nooit met die strijd verbonden voelde, is de film een kleine beproeving.

Banaal
Tegelijk moet je bijna wel bewondering hebben voor de strijd die Soderbergh zelf heeft moeten leveren om de film te kunnen maken. Met een nieuwe type digitale camera, die pas twee dagen vóór het filmen klaar was, doken hij en zijn crew in totaal 78 dagen de jungle in. Om daar de soms fantastisch gechoreografeerde scènes op te nemen op moeilijk toegankelijk terrein. Let tijdens gevechten maar eens op wat er in één 'take' allemaal gebeurt en hoe de camera zich om de actie heen beweegt. Guerrilla filmmaken voor een guerrillastrijd noemde het tijdschrift Film Comment dat. Op een bepaald niveau zit je dus vooral naar Soderbergh zelf te kijken, naar Soderbergh en zijn eigen fascinaties, naar zijn eigen proces van filmmaken. Dat is bij doeltreffende kunst nooit anders. Die verschillende lagen en de keuze om Guevara's machinale toewijding te laten zien juist door het leven van alledag vast te leggen geven de film een ambiguïteit mee die intrigeert en tot nadenken aanzet. Bij wie bereid is zich te concentreren.
Deel 1 en 2 die — nogmaals — samen zouden moeten worden vertoond omdat ze als twee gebrekkige lenzen alleen samen het brandpunt scherpstellen, zijn geen historische verslagen en met die verwachting moet dan ook niemand erheen gaan. che part 1 opent met beelden van het interview in New York waarin de camera alleen fragmenten vangt van de man: de sigaar, een oog, een wenkbrauw, een laars. En verder dan fragmenten zal de film niet gaan. Soderbergh maakte een film van viereneenhalf uur rond een fragment van Guevara's persoonlijkheid: zijn overtuiging, zijn wilskracht en de manier waarop hij dat gebruikte in alledaagse, bijna banale situaties.
En dan is er nog het beeld. Nadat het beeld de man verving en nu op zijn beurt weer door een nieuwe man wordt vervangen zal Guevara — getuige ook Soderberghs laatste shot van het lijk — voor altijd verhuld blijven, voor altijd 'out of focus' zijn. De nieuwe Che van Benicio Del Toro zal voor nieuwe generaties de plaats innemen van de historische Che. In een beeldcultuur kan dat niet anders, zoals de verhalen in een orale cultuur ook elke keer weer anders worden doorgegeven. De echte Che werd geëxecuteerd in die Boliviaanse hut in 1968 en omdat we kunnen aannemen dat hij zelf ook niet precies wist wie hij was, moeten we die waarheid zeker niet van Soderbergh verwachten. Kunst kan benaderen maar kan nooit echt laten zien.

Ronald Rovers



top
CHE PART 1 EN 2

Maart 2009 #308

Productie
Laura Bickford
Benicio Del Toro
Steven Soderbergh
Regie en camera
Steven Soderbergh
Scenario
Peter Buchman
Benjamin A. van der Veen
Montage
Pablo Zumárraga

Kleur, 126 (part 1) en 131 minuten (part 2)

Distributie
Wild Bunch
Te zien
vanaf 19 maart (part 1) en 2 april (part 2)

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


C

C'EST ARRIVÉ PRÈS DE CHEZ VOUS
C'EST DÉJÀ L'ÉTÉ
C'est la vie!
C'EST PAS MOI, JE LE JURE!
C'EST QUOI LA VIE?
C.R.A.Z.Y.
ÇA COMMENCE AUJOURD'HUI
CABIN FEVER
The Cabin in the Woods
CABLE GUY
CACHÉ
CACHORRO
CADILLAC GIRLS
Caesar Must Die
Cafard
Café de Flore
CAFE DE LOS MAESTROS
CAFÉ FLESH
Café Society
IL CAIMANO
Câini
CAIRO TIME
A CAIXA
CALENDAR
CALENDAR GIRLS
CALIFORNIA DREAMIN' (ENDLESS)
CALIMUCHO
Call Girl
CALLE 54
EL CALLEJON DE LOS MILAGROS
CALLING E.T.
CALVAIRE
Calvary (Previously Unreleased)
Camille Claudel 1915
The Campaign
CAN'T U HEAR ME SINGIN'
CANADIEN BACON
CANDY (Christian Marquand)
CANDY (Neil Armfield)
EL CANT DELS OCELLS
LA CANTANTE DE TANGO
The Canyons
CAOS CALMO
CAÓTICA ANA
CAPITÃES DE ABRIL
Il capitale umano
CAPITALISM, A LOVE STORY
CAPOTE
Capsule (Imagine)
CAPTAIN ABU RAED
Captain America: Civil War
Captain America: The First Avenger 3D
Captain America: The Winter Soldier 3D
CAPTAIN CORELLI'S MANDOLIN
Captain Fantastic
Captain Phillips
Capture the Flag (Race naar de maan)
CAPTURING THE FRIEDMANS
CARAMEL
CARAVAGGIO
CAREER GIRLS
Cargo (Ben Howling, Yolanda Ramke)
CARGO (Clive Gordon)
CARGO 200
CARLA'S LIST
CARLA'S SONG
CARLITO'S WAY
CARMEN MEETS BORAT
CARMEN VAN HET NOORDEN
Carnage
Carnival
CARNIVÀLE
Carnotstraat 17
CARO DIARIO
Carol
Carrie
CARRIERS
CARRINGTON
CARS
Cars 2 (NL)
Cars 3
Cartas da guerra (Ivo Ferreira over)
CASA DE LAVA
CASA DE LOS BABYS
CASABLANCA
CASANEGRA
CASANOVA
CASE 39
CASHBACK
CASINO
CASINO ROYALE
CASPER
Casper & Emma
Casper & Emma de bergen in
Casper en Emma op safari
CASSANDRA'S DREAM
Casse-tête chinois
CASSHERN
CAST AWAY
casting a glance
CASTINGX
THE CASTLE
THE CAT IN THE HAT
THE CAT RETURNS
Catch 44
CATCH A FIRE
CATCH ME IF YOU CAN
CATERINA VA IN CITTÀ
CATFISH
CATS & DOGS: DE WRAAK VAN KITTY GALORE
CATWOMAN
CAVALE
Cave of Forgotten Dreams
The cave of the yellow dog (Byambasuren Davaa over)
CECIL B. DEMENTED
CELEBRITY
DE CELESTIJNSE BELOFTE
CELIA
THE CELL
CELL 211
CELLULAR
THE CELLULOID CLOSET
CELOS
THE CEMENT GARDEN
Cemetery of Splendour
LES CENT ET UNE NUITS
CENTER STAGE
CENTRAL DO BRASIL
Central Intelligence
CENTURION
LA CÉRÉMONIE
Certain Women (Previously Unreleased)
CÉSAR ET ROSALIE
Cézanne et moi
CHACUN CHERCHE SON CHAT
CHACUN SON CINÉMA
CHAIN REACTION
CHALET GIRL
CHALK
CHAMANKA
THE CHAMBER
LA CHAMBRE DES OFFICIERS
LA CHAMBRE VERTE
La Chana
CHANDNI CHOWK TO CHINA
The Change-up
CHANGELING
CHANGING LANES
CHAOS (Coline Serreau)
CHAOS (Tony Giglio)
Chapiteau Show
CHAPLIN
Chappie
CHARACHAR
CHARADE
CHARLES CHAPLIN DVD-BOX
CHARLIE AND THE CHOCOLATE FACTORY
CHARLIE ST. CLOUD
CHARLIE WILSON'S WAR
CHARLIE'S ANGELS (2000)
CHARLIE'S ANGELS: FULL THROTTLE
Charlie's Country
CHARLOTTE GRAY
CHARLOTTE'S WEB
THE CHASE
THE CHASER
CHASERS
CHASING AMY
CHASING LIBERTY
Chasing Mavericks
CHASING SLEEP
LA CHASSE AUX PAPILLONS
THE CHATÊAU
CHE PART 1 EN 2
CHE?
CHEAP LUDES
CHEAPER BY THE DOZEN
CHEAPER BY THE DOZEN 2
Check It
Cheerful Weather for the Wedding
Chef
LE CHÊNE
Cherchez Hortense
CHÉRI
The Chernobyl Diaries
CHERRY BLOSSOMS — HANAMI
CHERRY FALLS
Les chevaliers blancs
Les chevaux de Dieu
CHEVOLUTION
Chez nous (Lucas Belvaux over)
Chez nous (Tim Oliehoek)
Chi-Raq
LE CHIAVI DI CASA
CHICAGO
CHICKEN LITTLE
CHICKEN RUN
CHICKIES, BABIES AND WANNABEES
CHIKAMATSU MONOGATARI
Child 44
Child of God
Child's Pose
CHILDREN OF HEAVEN
THE CHILDREN OF HUANG SHI
CHILDREN OF MEN
CHILDREN OF NATURE
CHILL FACTOR
Het Chimpansee Complex
Chimpanzee
CHINA BLUE
CHINA STRIKE FORCE
China's Van Goghs
CHINATOWN
Chinatown (gerestaureerd)
CHINESE BOX
A CHINESE GHOST STORY: THE TSUI HARK ANIMATION
Chips
CHLOE
CHOCOLAT
CHOCOLATE
The Choice
CHOPPER
LES CHORISTES
Chorus
A CHRISTMAS CAROL
Chronic
Chronicle
CHRONICLE OF A DISAPPEARANCE
THE CHRONICLES OF NARNIA — THE LION, THE WITCH AND THE WARDROBE
THE CHRONICLES OF NARNIA: THE VOYAGE OF THE DAWN TREADER
CHRONICLES OF RIDDICK
CHUNGKING EXPRESS
CHUNHYANG
CHUTNEY POPCORN
EL CID, DE LEGENDE
CIDADE BAIXA
CIDADE DE DEUS (CITY OF GOD)
CIDADE DOS HOMENS
THE CIDER HOUSE RULES
Le Ciel Flamand
EL CIELO GIRA
EL CIELO, LA TIERRA Y LA LLUVIA
LA CIÉNAGA
Cigán/The Garden
Cinderella
CINDERELLA MAN
A CINDERELLA STORY
CINÉMA INVISIBLE
CINEMA, ASPIRINES AND VULTURES
La cinquième saison
THE CIRCLE (Jafar Panahi)
The Circle (James Ponsoldt)
CIRCLE OF FRIENDS
Circumstance
CIRCUS
CIRKELIENTJE
Cirkus Columbia
CIRQUE DU FREAK: THE VAMPIRE'S ASSISTANT
CITIZEN KANE
CITIZEN RUTH
Citizenfour
CITY BY THE SEA
CITY HALL
CITY OF ANGELS
CITY OF EMBER
CITY OF GHOSTS (Matt Dillon)
CITY OF INDUSTRY
CITY OF JOY
THE CITY OF LOST CHILDREN
City of Violence
El ciudadano ilustre
A civil action
THE CLAIM
CLAIRE DOLAN
El Clan
Clash
CLASH OF THE TITANS 3D
CLAUDE CHABROL COLLECTIE
CLAUS, OP HANDEN GEDRAGEN
CLEAN
CLEAN, SHAVEN
CLEAR AND PRESENT DANGER
THE CLEARING
CLERKS II: PASSION OF THE CLERKS
CLICK
THE CLIENT
CLIFFHANGER
Cloaca
CLOCKERS
CLOCKSTOPPERS
Cloclo
CLOSE TO HOME
CLOSER
CLOSING THE RING
Cloud Atlas
Clouds of Sils Maria
CLOVERFIELD
El Club (Pablo Larraín over)
Club Sándwich
De club van Sinterklaas & de pietenschool
De club van Sinterklaas & de verdwenen schoentjes
De club van Sinterklaas & geblaf op de pakjesboot
De club van Sinterklaas & het geheim van de speelgoeddokter
De Club van Sinterklaas & het pratende paard
CLUB ZEUS
CLUELESS
COACH CARTER
COBB
COCKFIGHTER
Coco
COCO AVANT CHANEL
COCO CHANEL & IGOR STRAVINSKY
CODE 46
Code Blue
CODE INCONNU
Code M
COFFEE AND CIGARETTES
Cold Breezes
COLD COMFORT FARM
COLD FEVER
The Cold Light of Day (Mabrouk El Mechri)
THE COLD LIGHT OF DAY (Rudolf van den Berg)
COLD SOULS
COLLATERAL
Collateral Beauty
COLLATERAL DAMAGE
LE COLLIER PERDU DE LA COLOMBE
Colombiana
COLOR OF NIGHT
Il colore nascosto delle cose (Silvio Soldini over)
COLPO DI LUNA
COMANDANTE
COMBAT SHOCK
Les combattants
A COMÉDIA DE DEUS
COMEDIAN HARMONISTS
Coming Home
Comme un chef
Comme un homme
COMME UNE IMAGE
LA COMMUNE
COMO AGUA PARA CHOCOLATE
THE COMPANY
COMPANY MAN
The Company Men
Company Orheim
The Company You Keep
COMPASSIONATE SEX
Complete Unknown
The Complex
Compostella
Computer Chess
LA COMUNIDAD
CON AIR
Conan The Barbarian 3D
LE CONCERT
THE CONCIERGE
Concussion
CONDUCTING MAHLER
CONFESSION, FROM THE COMMANDER'S DIARY
Le confessioni
CONFESSIONS OF A DANGEROUS MIND
CONFESSIONS OF A SHOPAHOLIC
CONFESSIONS OF A TEENAGE DRAMA QUEEN
CONFIDENCE
CONFIDENCES TROP INTIMES
CONFITUUR
Il conformista (Thuiskijken)
CONGO
CONGORAMA
The Congress
The Conjuring
The Conjuring 2
CONNY & CARLA
La conquête
LE CONSEGUENZE DELL'AMORE
CONSENTING ADULTS
CONSPIRACY THEORIE
The Conspirator
CONSPIRATORS OF PLEASURE
THE CONSTANT GARDENER
CONSTANTINE
CONTACT
Contagion
CONTAINER
CONTE D'AUTOMNE
CONTE D'ÉTÉ
CONTE D'HIVER
UN CONTE DE NOËL
THE CONTENDER
Contraband
CONTRACORRIENTE
CONTRE TOI
CONTROL
LES CONVOYEURS ATTENDENT
COOKIE'S FORTUNE
COOL
COOL & CRAZY
Cool Girls
COOL RUNNINGS
THE COOLER
COP LAND
COPACABANA
COPIE CONFORME
COPS VS. THUGS (KENKEI TAI SOSHIKI BORYOKU)
COPYCAT
COPYING BEETHOVEN
CORAJE
CORALINE EN DE GEHEIME DEUR
CORDERO DE DIOS (LAMB OF GOD)
THE CORE
Corman's World: Exploits of a Hollywood Rebel
Corn Island
Cornelis
CORPSE BRIDE
THE CORRIDOR
CORRINA, CORRINA
THE CORRUPTOR
Corta
CORTO MALTESE: LA COUR SECRÈTE DES ARCANES
COSAVOGLIODIPIÙ
Cosmopolis
COSTA BRAVA
COSTA!
A COUCH IN NEW YORK
The Counselor
THE COUNT OF MONTE CRISTO
Countdown to Zero
COUNTERPARTS (GEGENÜBER)
THE COUNTRY TEACHER
LE COUPERET
UN COUPLE EPATANT
COUPLES RETREAT
COURAGE UNDER FIRE
COURTING COURTNEY
COUSIN BETTE
THE COVE
COWBOY BEBOP: THE MOVIE
THE COWBOY WAY
Les cowboys
Cowboys & Aliens
COWBOYS IN KOSOVO
CQ
Crab Trap
CRADLE 2 THE GRAVE
THE CRAFT
CRANK
CRASH (David Cronenberg)
CRASH (Paul Haggis)
THE CRAZIES
Crazy (Workshop Filmkritiek)
CRAZY HEART
CRAZY IN ALABAMA
Crazy, Stupid, Love
CRAZY/BEAUTIFUL
CREATION
Creative Control
Creed
CREEP
CREMASTER MARATHON
CREPUSCULE
CRIME D'AMOUR
EL CRIMEN DEL PADRE AMARO
CRIMEN FERPECTO
CRIMES OF THE FUTURE
Criminal
Criminal Activities
CRIMSON GOLD
Crimson Peak
CRIMSON RIVERS 2
CRIMSON TIDE
LA CRISE
CRITICAL DECISION
CROCODILE DUNDEE IN LOS ANGELES
Les croix de bois
CRÓNICA DE UNA FUGA
CRONICAS
CRONOS
The Croods
CROOKLYN
CROSS FATE
THE CROSSING
THE CROSSING GUARD
CROSSING OVER
CROSSING THE BRIDGE: THE SOUND OF ISTANBUL
CROSSROADS
CROUCHING TIGER, HIDDEN DRAGON
THE CROW
THE CROW: CITY OF ANGELS
THE CRUCIBLE
The Crucifixion
CRUEL INTENTIONS
Crulic: The Path to Beyond
CRUMB
CRUSH
THE CRUSH
CRUSH PROOF
LA CRUZ
CRYING FREEMAN
THE CRYING GAME
CUBA FELIZ
Cuban Fury
THE CUP
CURDLED
THE CURE
CURE & PULSE
Cure for Pain
A Cure for Wellness
CURFEW
THE CURIOUS CASE OF BENJAMIN BUTTON
CURSE OF THE GOLDEN FLOWER
THE CURSE OF THE JADE SCORPION
CURSED
EL CUSTODIO
CUTTHROAT ISLAND
THE CUTTING EDGE
CYCLO
CYPHER
CYRUS