The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Dora (Fernanda Montenegro) en Josué (Vinicius de Oliveira) in het binnenste van Brazilië Kijk het had iedereen kunnen zijn

CENTRAL DO BRASIL

Brazilië, 1998 | Walter Salles
Central do Brasil, de tweede speelfilm van de Braziliaan Walter Salles, is een ontroerende road movie door een ontwricht land. De vriendschap tussen een armoedig jongetje en een vermoeide gepensioneerde lerares kon zowel het nationale als het internationale publiek bekoren: Central do Brasil is de best bezochte film aller tijden in Brazilië, won een Golden Globe en de Gouden Beer, en is nu genomineerd voor de Oscar voor de beste buitenlandse film.

Central do Brasil begint als een andere film. Maar als hij begint, begint hij als zichzelf: met een aantal prachtige rake schetsen van analfabete vaders en zonen, echtgenotes, moeders en versmade minnaressen die hun hartenkreten dicteren aan Dora, brievenschrijfster op het hoofdstation van Rio de Janeiro. Je vermoedt al snel dat ze nooit op hun plaats van bestemming zullen aankomen, omdat Dora eigenlijk al heel lang haar vertrouwen in de mensheid is verloren.
Die trefzekere openingsbeelden verraden de documentaire-achtergrond van regisseur Walter Salles. Gefilmd met ogenschijnlijke vanzelfsprekendheid, alsof ze nou eenmaal zo voorhanden waren, geven ze blijk van een gretig oog voor detail. Je kunt ze wel blijven bekijken. Je kunt wel een hele film lang wachten totdat de volgende persoon in die lange rij voor het als altaartje ingerichte schrijftafeltje van Dora aan de beurt is om in enkele alledaagse zinnen zijn levensgeschiedenis te verklappen. En dan weer de volgende. En de volgende. Een schier oneindige reeks levens.

Vermomde Elckerlyc
Het lijkt daarom wat willekeurig als een van die personen plotseling tot hoofdpersoon wordt uitverkoren. Of eigenlijk haar zoontje Josué, want nadat zijn moeder met behulp van Dora enkele brieven heeft opgesteld aan haar ex-echtgenoot waarin zij hem vraagt zijn zoon te ontmoeten, wordt zij door een bus geschept en sterft. Vervolgens manoeuvreert de film omstandig naar het onvermijdelijke vervolg van dit uitgangspunt: Dora trekt zich het lot van de jongen aan en gaat met hem op zoek naar zijn vader.
Toch heeft het omslachtige exposé van de film wel een functie. De schijnbaar indifferente manier waarop de film zijn hoofdpersonen kiest lijkt te zeggen: kijk het had iedereen kunnen zijn, en daarom zijn zij iedereen. Josué en Dora zijn de als armoedig jongetje en vermoeide oud-lerares vermomde Elckerlyc, die wij allemaal zijn, op zoek, ingescheept op een mythologische speurtocht naar vaders en zonen, naar een veilige haven, naar onszelf.
Door Dora bovendien met de grootst mogelijke tegenzin aan deze reis te laten beginnen toont Salles zich wars van elke vorm van sentimentaliteit. De uitkomst van zijn film mag dan voorspelbaar zijn, het is allerminst een platgetreden pad.

Illegale taxi's
Met zijn tweede speelfilm wist Walter Salles zowel de bioscoopbezoekers van zijn vaderland Brazilië, waar Central do Brasil de best bezochte speelfilm aller tijden werd, als het internationale publiek te bekoren. De film won vorig jaar een Gouden Beer in Berlijn, dit jaar een Golden Globe, en is nu genomineerd voor de Oscar voor de beste buitenlandse film. Fernanda Montenegro, die Dora speelt, is terecht genomineerd voor de Oscar voor de beste actrice.
Net als in zijn eersteling Foreign land (Terra estrangeira, 1995) vlecht Salles thema's als het zoeken naar je wortels, de vraag naar wie je bent en waar dat door wordt bepaald en de culturele ontheemding van de moderne Braziliaan in realistisch aandoende, maar symbolisch gefundeerde verhalen.
De titel van de film bijvoorbeeld, Central do Brasil, is op meerdere manieren te duiden. Hij slaat op het vertrekpunt — het centraal station van Rio de Janeiro — en op het doel van de reis die Josué en Dora maken — het binnenland van Brazilië. Door die reis is de film bovenal een road movie, een fysieke reis door een ontwricht land en een innerlijke reis naar identiteit, het binnenland van je persoonlijkheid.
Maar niets van dit alles doet er toe als je naar de film zit te kijken. Het zijn gedachten die zich pas later opdringen, zo eenvoudig en effectief vertelt Salles zijn verhaal. Effectief, omdat hij door het gebruik van het cinemascope-formaat elk beeld optimaliseert. En wat is dat toch een heerlijk formaat: grote, mooie, als landschapsschilderijen gekadreerde taferelen. Met elke kilometer die Josué en Dora afleggen, liftend, lopend, in lange-afstandsbussen of illegale taxi's, door een stoffig land vol warme kleuren, raak je meer bij hen betrokken. Je hoopt dat ze bij elkaar zullen blijven, om de manier waarop Josué gefascineerd het verlepte lichaam van zijn beschermengel bespiedt. Je weet dat dat niet zo zal zijn, omdat zij nog terug moet naar haar uitgewoonde appartement in de hoofdstad om al die brieven te versturen waar zij ooit geen vertrouwen in had.

Dana Linssen



top
CENTRAL DO BRASIL

Maart 1999 #198

Productie
Martine de Clermont-Tonnere
Arthur Cohn
Regie
Walter Salles
Scenario
Joao Emmanuel Carneiro
Marcos Bernstein
Walter Salles
Montage
Isabelle Rathery
Camera
Walter Carvalho
Geluid
Jean-Claude Brisson
Art direction
Cassio Amarante
Carla Caffé
Muziek
Antonio Pinto
Jacques Morelembaum
Met
Fernanda Montenegro
Vinicius de Oliveira
Marilia Pilar
Soia Lira
Othon Bastos
Otavio Augusto

Kleur, 108 minuten

Distributie
RCV Film Distribution
Te zien
vanaf 11 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


C

C'EST ARRIVÉ PRÈS DE CHEZ VOUS
C'EST DÉJÀ L'ÉTÉ
C'est la vie!
C'EST PAS MOI, JE LE JURE!
C'EST QUOI LA VIE?
C.R.A.Z.Y.
ÇA COMMENCE AUJOURD'HUI
CABIN FEVER
The Cabin in the Woods
CABLE GUY
CACHÉ
CACHORRO
CADILLAC GIRLS
Caesar Must Die
Cafard
Café de Flore
CAFE DE LOS MAESTROS
CAFÉ FLESH
Café Society
IL CAIMANO
Câini
CAIRO TIME
A CAIXA
CALENDAR
CALENDAR GIRLS
CALIFORNIA DREAMIN' (ENDLESS)
CALIMUCHO
Call Girl
CALLE 54
EL CALLEJON DE LOS MILAGROS
CALLING E.T.
CALVAIRE
Calvary (Previously Unreleased)
Camille Claudel 1915
The Campaign
CAN'T U HEAR ME SINGIN'
CANADIEN BACON
CANDY (Christian Marquand)
CANDY (Neil Armfield)
EL CANT DELS OCELLS
LA CANTANTE DE TANGO
The Canyons
CAOS CALMO
CAÓTICA ANA
CAPITÃES DE ABRIL
Il capitale umano
CAPITALISM, A LOVE STORY
CAPOTE
Capsule (Imagine)
CAPTAIN ABU RAED
Captain America: Civil War
Captain America: The First Avenger 3D
Captain America: The Winter Soldier 3D
CAPTAIN CORELLI'S MANDOLIN
Captain Fantastic
Captain Phillips
Capture the Flag (Race naar de maan)
CAPTURING THE FRIEDMANS
CARAMEL
CARAVAGGIO
CAREER GIRLS
Cargo (Ben Howling, Yolanda Ramke)
CARGO (Clive Gordon)
CARGO 200
CARLA'S LIST
CARLA'S SONG
CARLITO'S WAY
CARMEN MEETS BORAT
CARMEN VAN HET NOORDEN
Carnage
Carnival
CARNIVÀLE
Carnotstraat 17
CARO DIARIO
Carol
Carrie
CARRIERS
CARRINGTON
CARS
Cars 2 (NL)
Cars 3
Cartas da guerra (Ivo Ferreira over)
CASA DE LAVA
CASA DE LOS BABYS
CASABLANCA
CASANEGRA
CASANOVA
CASE 39
CASHBACK
CASINO
CASINO ROYALE
CASPER
Casper & Emma
Casper & Emma de bergen in
Casper en Emma op safari
CASSANDRA'S DREAM
Casse-tête chinois
CASSHERN
CAST AWAY
casting a glance
CASTINGX
THE CASTLE
THE CAT IN THE HAT
THE CAT RETURNS
Catch 44
CATCH A FIRE
CATCH ME IF YOU CAN
CATERINA VA IN CITTÀ
CATFISH
CATS & DOGS: DE WRAAK VAN KITTY GALORE
CATWOMAN
CAVALE
Cave of Forgotten Dreams
The cave of the yellow dog (Byambasuren Davaa over)
CECIL B. DEMENTED
CELEBRITY
DE CELESTIJNSE BELOFTE
CELIA
THE CELL
CELL 211
CELLULAR
THE CELLULOID CLOSET
CELOS
THE CEMENT GARDEN
Cemetery of Splendour
LES CENT ET UNE NUITS
CENTER STAGE
CENTRAL DO BRASIL
Central Intelligence
CENTURION
LA CÉRÉMONIE
Certain Women (Previously Unreleased)
CÉSAR ET ROSALIE
Cézanne et moi
CHACUN CHERCHE SON CHAT
CHACUN SON CINÉMA
CHAIN REACTION
CHALET GIRL
CHALK
CHAMANKA
THE CHAMBER
LA CHAMBRE DES OFFICIERS
LA CHAMBRE VERTE
La Chana
CHANDNI CHOWK TO CHINA
The Change-up
CHANGELING
CHANGING LANES
CHAOS (Coline Serreau)
CHAOS (Tony Giglio)
Chapiteau Show
CHAPLIN
Chappie
CHARACHAR
CHARADE
CHARLES CHAPLIN DVD-BOX
CHARLIE AND THE CHOCOLATE FACTORY
CHARLIE ST. CLOUD
CHARLIE WILSON'S WAR
CHARLIE'S ANGELS (2000)
CHARLIE'S ANGELS: FULL THROTTLE
Charlie's Country
CHARLOTTE GRAY
CHARLOTTE'S WEB
THE CHASE
THE CHASER
CHASERS
CHASING AMY
CHASING LIBERTY
Chasing Mavericks
CHASING SLEEP
LA CHASSE AUX PAPILLONS
THE CHATÊAU
CHE PART 1 EN 2
CHE?
CHEAP LUDES
CHEAPER BY THE DOZEN
CHEAPER BY THE DOZEN 2
Check It
Cheerful Weather for the Wedding
Chef
LE CHÊNE
Cherchez Hortense
CHÉRI
The Chernobyl Diaries
CHERRY BLOSSOMS — HANAMI
CHERRY FALLS
Les chevaliers blancs
Les chevaux de Dieu
CHEVOLUTION
Chez nous (Lucas Belvaux over)
Chez nous (Tim Oliehoek)
Chi-Raq
LE CHIAVI DI CASA
CHICAGO
CHICKEN LITTLE
CHICKEN RUN
CHICKIES, BABIES AND WANNABEES
CHIKAMATSU MONOGATARI
Child 44
Child of God
Child's Pose
CHILDREN OF HEAVEN
THE CHILDREN OF HUANG SHI
CHILDREN OF MEN
CHILDREN OF NATURE
CHILL FACTOR
Het Chimpansee Complex
Chimpanzee
CHINA BLUE
CHINA STRIKE FORCE
China's Van Goghs
CHINATOWN
Chinatown (gerestaureerd)
CHINESE BOX
A CHINESE GHOST STORY: THE TSUI HARK ANIMATION
Chips
CHLOE
CHOCOLAT
CHOCOLATE
The Choice
CHOPPER
LES CHORISTES
Chorus
A CHRISTMAS CAROL
Chronic
Chronicle
CHRONICLE OF A DISAPPEARANCE
THE CHRONICLES OF NARNIA — THE LION, THE WITCH AND THE WARDROBE
THE CHRONICLES OF NARNIA: THE VOYAGE OF THE DAWN TREADER
CHRONICLES OF RIDDICK
CHUNGKING EXPRESS
CHUNHYANG
CHUTNEY POPCORN
EL CID, DE LEGENDE
CIDADE BAIXA
CIDADE DE DEUS (CITY OF GOD)
CIDADE DOS HOMENS
THE CIDER HOUSE RULES
Le Ciel Flamand
EL CIELO GIRA
EL CIELO, LA TIERRA Y LA LLUVIA
LA CIÉNAGA
Cigán/The Garden
Cinderella
CINDERELLA MAN
A CINDERELLA STORY
CINÉMA INVISIBLE
CINEMA, ASPIRINES AND VULTURES
La cinquième saison
THE CIRCLE (Jafar Panahi)
The Circle (James Ponsoldt)
CIRCLE OF FRIENDS
Circumstance
CIRCUS
CIRKELIENTJE
Cirkus Columbia
CIRQUE DU FREAK: THE VAMPIRE'S ASSISTANT
CITIZEN KANE
CITIZEN RUTH
Citizenfour
CITY BY THE SEA
CITY HALL
CITY OF ANGELS
CITY OF EMBER
CITY OF GHOSTS (Matt Dillon)
CITY OF INDUSTRY
CITY OF JOY
THE CITY OF LOST CHILDREN
City of Violence
El ciudadano ilustre
A civil action
THE CLAIM
CLAIRE DOLAN
El Clan
Clash
CLASH OF THE TITANS 3D
CLAUDE CHABROL COLLECTIE
CLAUS, OP HANDEN GEDRAGEN
CLEAN
CLEAN, SHAVEN
CLEAR AND PRESENT DANGER
THE CLEARING
CLERKS II: PASSION OF THE CLERKS
CLICK
THE CLIENT
CLIFFHANGER
Cloaca
CLOCKERS
CLOCKSTOPPERS
Cloclo
CLOSE TO HOME
CLOSER
CLOSING THE RING
Cloud Atlas
Clouds of Sils Maria
CLOVERFIELD
El Club (Pablo Larraín over)
Club Sándwich
De club van Sinterklaas & de pietenschool
De club van Sinterklaas & de verdwenen schoentjes
De club van Sinterklaas & geblaf op de pakjesboot
De club van Sinterklaas & het geheim van de speelgoeddokter
De Club van Sinterklaas & het pratende paard
CLUB ZEUS
CLUELESS
COACH CARTER
COBB
COCKFIGHTER
Coco
COCO AVANT CHANEL
COCO CHANEL & IGOR STRAVINSKY
CODE 46
Code Blue
CODE INCONNU
Code M
COFFEE AND CIGARETTES
Cold Breezes
COLD COMFORT FARM
COLD FEVER
The Cold Light of Day (Mabrouk El Mechri)
THE COLD LIGHT OF DAY (Rudolf van den Berg)
COLD SOULS
COLLATERAL
Collateral Beauty
COLLATERAL DAMAGE
LE COLLIER PERDU DE LA COLOMBE
Colombiana
COLOR OF NIGHT
Il colore nascosto delle cose (Silvio Soldini over)
COLPO DI LUNA
COMANDANTE
COMBAT SHOCK
Les combattants
A COMÉDIA DE DEUS
COMEDIAN HARMONISTS
Coming Home
Comme un chef
Comme un homme
COMME UNE IMAGE
LA COMMUNE
COMO AGUA PARA CHOCOLATE
THE COMPANY
COMPANY MAN
The Company Men
Company Orheim
The Company You Keep
COMPASSIONATE SEX
Complete Unknown
The Complex
Compostella
Computer Chess
LA COMUNIDAD
CON AIR
Conan The Barbarian 3D
LE CONCERT
THE CONCIERGE
Concussion
CONDUCTING MAHLER
CONFESSION, FROM THE COMMANDER'S DIARY
Le confessioni
CONFESSIONS OF A DANGEROUS MIND
CONFESSIONS OF A SHOPAHOLIC
CONFESSIONS OF A TEENAGE DRAMA QUEEN
CONFIDENCE
CONFIDENCES TROP INTIMES
CONFITUUR
Il conformista (Thuiskijken)
CONGO
CONGORAMA
The Congress
The Conjuring
The Conjuring 2
CONNY & CARLA
La conquête
LE CONSEGUENZE DELL'AMORE
CONSENTING ADULTS
CONSPIRACY THEORIE
The Conspirator
CONSPIRATORS OF PLEASURE
THE CONSTANT GARDENER
CONSTANTINE
CONTACT
Contagion
CONTAINER
CONTE D'AUTOMNE
CONTE D'ÉTÉ
CONTE D'HIVER
UN CONTE DE NOËL
THE CONTENDER
Contraband
CONTRACORRIENTE
CONTRE TOI
CONTROL
LES CONVOYEURS ATTENDENT
COOKIE'S FORTUNE
COOL
COOL & CRAZY
Cool Girls
COOL RUNNINGS
THE COOLER
COP LAND
COPACABANA
COPIE CONFORME
COPS VS. THUGS (KENKEI TAI SOSHIKI BORYOKU)
COPYCAT
COPYING BEETHOVEN
CORAJE
CORALINE EN DE GEHEIME DEUR
CORDERO DE DIOS (LAMB OF GOD)
THE CORE
Corman's World: Exploits of a Hollywood Rebel
Corn Island
Cornelis
CORPSE BRIDE
THE CORRIDOR
CORRINA, CORRINA
THE CORRUPTOR
Corta
CORTO MALTESE: LA COUR SECRÈTE DES ARCANES
COSAVOGLIODIPIÙ
Cosmopolis
COSTA BRAVA
COSTA!
A COUCH IN NEW YORK
The Counselor
THE COUNT OF MONTE CRISTO
Countdown to Zero
COUNTERPARTS (GEGENÜBER)
THE COUNTRY TEACHER
LE COUPERET
UN COUPLE EPATANT
COUPLES RETREAT
COURAGE UNDER FIRE
COURTING COURTNEY
COUSIN BETTE
THE COVE
COWBOY BEBOP: THE MOVIE
THE COWBOY WAY
Les cowboys
Cowboys & Aliens
COWBOYS IN KOSOVO
CQ
Crab Trap
CRADLE 2 THE GRAVE
THE CRAFT
CRANK
CRASH (David Cronenberg)
CRASH (Paul Haggis)
THE CRAZIES
Crazy (Workshop Filmkritiek)
CRAZY HEART
CRAZY IN ALABAMA
Crazy, Stupid, Love
CRAZY/BEAUTIFUL
CREATION
Creative Control
Creed
CREEP
CREMASTER MARATHON
CREPUSCULE
CRIME D'AMOUR
EL CRIMEN DEL PADRE AMARO
CRIMEN FERPECTO
CRIMES OF THE FUTURE
Criminal
Criminal Activities
CRIMSON GOLD
Crimson Peak
CRIMSON RIVERS 2
CRIMSON TIDE
LA CRISE
CRITICAL DECISION
CROCODILE DUNDEE IN LOS ANGELES
Les croix de bois
CRÓNICA DE UNA FUGA
CRONICAS
CRONOS
The Croods
CROOKLYN
CROSS FATE
THE CROSSING
THE CROSSING GUARD
CROSSING OVER
CROSSING THE BRIDGE: THE SOUND OF ISTANBUL
CROSSROADS
CROUCHING TIGER, HIDDEN DRAGON
THE CROW
THE CROW: CITY OF ANGELS
THE CRUCIBLE
The Crucifixion
CRUEL INTENTIONS
Crulic: The Path to Beyond
CRUMB
CRUSH
THE CRUSH
CRUSH PROOF
LA CRUZ
CRYING FREEMAN
THE CRYING GAME
CUBA FELIZ
Cuban Fury
THE CUP
CURDLED
THE CURE
CURE & PULSE
Cure for Pain
A Cure for Wellness
CURFEW
THE CURIOUS CASE OF BENJAMIN BUTTON
CURSE OF THE GOLDEN FLOWER
THE CURSE OF THE JADE SCORPION
CURSED
EL CUSTODIO
CUTTHROAT ISLAND
THE CUTTING EDGE
CYCLO
CYPHER
CYRUS