La mort de Louis XIV
Nocturama (Previously Unreleased)
Certain Women (Previously Unreleased)
L'amant double
Dunkirk
Robert De Niro en Catherine Deneuve in innig scheepsduet Op de thee bij Monsieur Cinéma

LES CENT ET UNE NUITS

Frankrijk/Groot-Brittannië, 1994 | Agnès Varda
Bij een film die zo nadrukkelijk als charmant, lichtvoetig, pretentieloos en feestelijk wordt gepresenteerd, voel je je wel een enorme zuurpruim als je er iets op aan te merken hebt. Maar of Les cent et une nuits, Agnès Varda's eerbetoon aan honderd jaar cinema, ook nog interessant is als straks het feestgewoel geluwd is, is toch een vraag die je wel mag stellen.

Jacquot de Nantes (1991), de hommage van Agnès Varda aan haar overleden echtgenoot en cineast Jacques Demy, was een verrassing voor diegenen die Varda kenden als geëngageerd film-en documentairemaakster. Vooral de sociale en maatschappelijke situatie van vrouwen wist ze altijd scherp te tekenen. Jacquot de Nantes viel op vanwege de idyllische lichtvoetigheid van dit innemende, maar nergens verontrustende portret. Les cent et une nuits is vergelijkbaar van toon, maar heeft inhoudelijk nóg minder om het lijf.
Varda voert ene Simon Cinéma (Michel Piccoli) op, een bijna honderdjarige cineast, die ze niet allemaal meer op een rijtje heeft. Filmstudente Camille wordt ingehuurd om zijn geheugen op te frissen en zijn herinneringen op te tekenen. Dit gegeven, en het feit dat beroemde gasten regelmatig het kasteel van Cinéma bezoeken, is de kapstok waaraan de filmgeschiedenis wordt opgehangen. En het is bruikbaar: titels, namen en fragmenten duiken op uit de verwarde geest van Simon Cinéma. Hij identificeert zich met verschillende grootheden als Orson Welles of David O'Selznick. Bovendien woont deze exentriekeling in een soort cinematografisch museum waarvan de uitstalling zich aanpast aan de gasten en de gespreksonderwerpen.
Varda gebruikt verschillende manieren om de filmgeschiedenis in haar verhaal te verweven. Die variatie houdt de aandacht vast, al was het maar om zoveel mogelijk citaten te ontdekken. Een gesprek met Gérard Depardieu over sterven in de film is goed voor een fragment uit Danton, een voor de hand liggende associatie. Soms zijn ze gelukkig wat persoonlijker gekleurd: "De behendigheid van Bresson (Pickpocket) verontrust me als een seksuele toenadering." Behalve gesprekken zijn het ook de gebeurtenissen in de film die aanleiding geven tot dergelijke meer of minder verrassende associaties. Soms worden fragmenten nagespeeld, een dialoog uit Les enfants du paradis wordt geïntegreerd in een caféscène, en soms worden hele genres in het voorbijgaan geciteerd. Een scène die zelfs helemaal los van het verhaal staat is die waarin een man in neorealistisch crisiskostuum de fiets van Camille steelt.

Schoolboekenkennis
De aardigheid van de film hangt samen met de mate waarin je de citaten en verwijzingen herkent en begrijpt. Varda moet zich daar ook van bewust zijn geweest, want regelmatig wordt de bron in- of expliciet verklapt. Camille en de gasten zijn er niet alleen om het geheugen van Simon op te frissen, maar ook dat van de toeschouwer. Als er in dat opzicht teveel langs je heen gaat blijft er weinig over. Het zwakke verhaal van de film is ondergeschikt aan het spel der verwijzingen en de verschijning van vele beroemdheden.
Het is niet alleen zwak, het lost ook de belofte van de titel niet in. Camille is aangenomen om de levende legende 101 avonden bij te staan. Een belangrijke taak want zijn dood nadert en ze vangt er een aanzienlijke som geld voor. Maar Camille zien we maar een paar middagen bij de grijsaard verschijnen, en na een paar demonstraties van haar schoolboekenkennis is haar rol als geheugensteun een beetje uitgespeeld. Ze ontwikkelt zich steeds meer als intrigante die de erfenis van Cinéma probeert binnen te halen door een kennis naar voren te schuiven die voor zijn kleinzoon en enige erfgenaam moet doorgaan. De opbrengst van deze oplichterij moet de film van Camille's vriendje financieren. Het is een intrige die uitgaat als een nachtkaars wanneer Simon zijn vermogen nalaat aan Liz Taylor. De verhaallijnen die het geheel nog enige structuur willen geven worden niet doorgetrokken. Een dun verhaal is in een film als deze misschien vergeeflijk, maar laat het in zijn simpelheid dan wel coherent en logisch zijn.

Charmeur
Varda's filmgeschiedenis is voornamelijk een Europese, en meer nog een Franse. Vooral de eigentijdse Amerikaanse film komt er slecht vanaf. De evidente lulligheid van het filmpje dat de studenten in elkaar draaien, een soort detective-pastiche à la Tarantino, mag misschien als commentaar op Hollywood worden opgevat.
Behalve op de citaten uit de filmgeschiedenis steunt de film op de aanwezigheid van beroemdheden, maar je kunt je afvragen of daar niet meer mee te doen viel. Hun optreden beantwoordt in de meeste gevallen precies aan het beeld dat we van ze hebben. Marcello Mastroianni, de 'Italiaanse vriend', is de eeuwige charmeur, de ijdele dwaas. Jeanne Moreau en Hanna Schygulla twee lichtelijk verlepte verleidsters, Alain Delon het tijdloze idool en Catherine Deneuve de, voor Simon, onbereikbare liefde. Alleen Belmondo is verrassend in zijn stierenvechterspak en als geheugendokter.
En wat hebben zij ons te vertellen? Weinig eigenlijk. Een andere, frisse kijk op aspekten van de filmgeschiedenis wordt ons niet geboden. De conversaties zijn vluchtig, soms onderhoudend, maar beklijven niet. Op het moment zelf valt het niet eens zo op omdat er zoveel te zien valt, maar het gaat allemaal nergens over. Hun aanwezigheid, en daarmee de film, doet nog het meest denken aan een enorme schuimtaart; het ziet er smakelijk en veelbelovend uit, maar smelt weg zodra je het in je mond steekt.

Petra van der Ree



top
LES CENT ET UNE NUITS

September 1995 #159

Produktie
Dominique Vignet
Jeremy Thomas
Regie en scenario
Agnès Varda
Camera
Eric Gautier
Geluid
Jean-Pierre Duret
Henri Morelle
Montage
Hugues Darmois
Muziek
Jean-Pierre Duret
Henri Morelle
Met
Michel Piccoli
Marcello Mastroianni
Julie Gayet
Henri Garcin e.a.

Kleur, 105 minuten

Distributie
NFM/IAF
Te zien
vanaf 31 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


C

C'EST ARRIVÉ PRÈS DE CHEZ VOUS
C'EST DÉJÀ L'ÉTÉ
C'EST PAS MOI, JE LE JURE!
C'EST QUOI LA VIE?
C.R.A.Z.Y.
ÇA COMMENCE AUJOURD'HUI
CABIN FEVER
The Cabin in the Woods
CABLE GUY
CACHÉ
CACHORRO
CADILLAC GIRLS
Caesar Must Die
Cafard
Café de Flore
CAFE DE LOS MAESTROS
CAFÉ FLESH
Café Society
IL CAIMANO
Câini
CAIRO TIME
A CAIXA
CALENDAR
CALENDAR GIRLS
CALIFORNIA DREAMIN' (ENDLESS)
CALIMUCHO
Call Girl
CALLE 54
EL CALLEJON DE LOS MILAGROS
CALLING E.T.
CALVAIRE
Calvary (Previously Unreleased)
Camille Claudel 1915
The Campaign
CAN'T U HEAR ME SINGIN'
CANADIEN BACON
CANDY
CANDY
EL CANT DELS OCELLS
LA CANTANTE DE TANGO
The Canyons
CAOS CALMO
CAÓTICA ANA
CAPITÃES DE ABRIL
Il capitale umano
CAPITALISM, A LOVE STORY
CAPOTE
Capsule (Imagine)
CAPTAIN ABU RAED
Captain America: Civil War
Captain America: The First Avenger 3D
Captain America: The Winter Soldier 3D
CAPTAIN CORELLI'S MANDOLIN
Captain Fantastic
Captain Phillips
Capture the Flag (Race naar de maan)
CAPTURING THE FRIEDMANS
CARAMEL
CARAVAGGIO
CAREER GIRLS
CARGO
CARGO 200
CARLA'S LIST
CARLA'S SONG
CARLITO'S WAY
CARMEN MEETS BORAT
CARMEN VAN HET NOORDEN
Carnage
Carnival
CARNIVÀLE
Carnotstraat 17
CARO DIARIO
Carol
Carrie
CARRIERS
CARRINGTON
CARS
Cars 2 (NL)
Cars 3
Cartas da guerra (Ivo Ferreira over)
CASA DE LAVA
CASA DE LOS BABYS
CASABLANCA
CASANEGRA
CASANOVA
CASE 39
CASHBACK
CASINO
CASINO ROYALE
CASPER
Casper & Emma
Casper & Emma de bergen in
Casper en Emma op safari
CASSANDRA'S DREAM
Casse-tête chinois
CASSHERN
CAST AWAY
casting a glance
CASTINGX
THE CASTLE
THE CAT IN THE HAT
THE CAT RETURNS
Catch 44
CATCH A FIRE
CATCH ME IF YOU CAN
CATERINA VA IN CITTÀ
CATFISH
CATS & DOGS: DE WRAAK VAN KITTY GALORE
CATWOMAN
CAVALE
Cave of Forgotten Dreams
The cave of the yellow dog (Byambasuren Davaa over)
CECIL B. DEMENTED
CELEBRITY
DE CELESTIJNSE BELOFTE
CELIA
THE CELL
CELL 211
CELLULAR
THE CELLULOID CLOSET
CELOS
THE CEMENT GARDEN
Cemetery of Splendour
LES CENT ET UNE NUITS
CENTER STAGE
CENTRAL DO BRASIL
Central Intelligence
CENTURION
LA CÉRÉMONIE
Certain Women (Previously Unreleased)
CÉSAR ET ROSALIE
Cézanne et moi
CHACUN CHERCHE SON CHAT
CHACUN SON CINÉMA
CHAIN REACTION
CHALET GIRL
CHALK
CHAMANKA
THE CHAMBER
LA CHAMBRE DES OFFICIERS
LA CHAMBRE VERTE
La Chana
CHANDNI CHOWK TO CHINA
The Change-up
CHANGELING
CHANGING LANES
CHAOS
CHAOS
Chapiteau Show
CHAPLIN
Chappie
CHARACHAR
CHARADE
CHARLES CHAPLIN DVD-BOX
CHARLIE AND THE CHOCOLATE FACTORY
CHARLIE ST. CLOUD
CHARLIE WILSON'S WAR
CHARLIE'S ANGELS (2000)
CHARLIE'S ANGELS: FULL THROTTLE
Charlie's Country
CHARLOTTE GRAY
CHARLOTTE'S WEB
THE CHASE
THE CHASER
CHASERS
CHASING AMY
CHASING LIBERTY
Chasing Mavericks
CHASING SLEEP
LA CHASSE AUX PAPILLONS
THE CHATÊAU
CHE PART 1 EN 2
CHE?
CHEAP LUDES
CHEAPER BY THE DOZEN
CHEAPER BY THE DOZEN 2
Cheerful Weather for the Wedding
Chef
LE CHÊNE
Cherchez Hortense
CHÉRI
The Chernobyl Diaries
CHERRY BLOSSOMS — HANAMI
CHERRY FALLS
Les chevaliers blancs
Les chevaux de Dieu
CHEVOLUTION
Chez nous
Chez nous (Lucas Belvaux over)
Chi-Raq
LE CHIAVI DI CASA
CHICAGO
CHICKEN LITTLE
CHICKEN RUN
CHICKIES, BABIES AND WANNABEES
CHIKAMATSU MONOGATARI
Child 44
Child of God
Child's Pose
CHILDREN OF HEAVEN
THE CHILDREN OF HUANG SHI
CHILDREN OF MEN
CHILDREN OF NATURE
CHILL FACTOR
Het Chimpansee Complex
Chimpanzee
CHINA BLUE
CHINA STRIKE FORCE
China's Van Goghs
CHINATOWN
Chinatown (gerestaureerd)
CHINESE BOX
A CHINESE GHOST STORY: THE TSUI HARK ANIMATION
Chips
CHLOE
CHOCOLAT
CHOCOLATE
The Choice
CHOPPER
LES CHORISTES
Chorus
A CHRISTMAS CAROL
Chronic
Chronicle
CHRONICLE OF A DISAPPEARANCE
THE CHRONICLES OF NARNIA — THE LION, THE WITCH AND THE WARDROBE
THE CHRONICLES OF NARNIA: THE VOYAGE OF THE DAWN TREADER
CHRONICLES OF RIDDICK
CHUNGKING EXPRESS
CHUNHYANG
CHUTNEY POPCORN
EL CID, DE LEGENDE
CIDADE BAIXA
CIDADE DE DEUS (CITY OF GOD)
CIDADE DOS HOMENS
THE CIDER HOUSE RULES
Le Ciel Flamand
EL CIELO GIRA
EL CIELO, LA TIERRA Y LA LLUVIA
LA CIÉNAGA
Cigán/The Garden
Cinderella
CINDERELLA MAN
A CINDERELLA STORY
CINÉMA INVISIBLE
CINEMA, ASPIRINES AND VULTURES
La cinquième saison
THE CIRCLE
The Circle
CIRCLE OF FRIENDS
Circumstance
CIRCUS
CIRKELIENTJE
Cirkus Columbia
CIRQUE DU FREAK: THE VAMPIRE'S ASSISTANT
CITIZEN KANE
CITIZEN RUTH
Citizenfour
CITY BY THE SEA
CITY HALL
CITY OF ANGELS
CITY OF EMBER
CITY OF GHOSTS
CITY OF INDUSTRY
CITY OF JOY
THE CITY OF LOST CHILDREN
City of Violence
El ciudadano ilustre
A civil action
THE CLAIM
CLAIRE DOLAN
El Clan
Clash
CLASH OF THE TITANS 3D
CLAUDE CHABROL COLLECTIE
CLAUS, OP HANDEN GEDRAGEN
CLEAN
CLEAN, SHAVEN
CLEAR AND PRESENT DANGER
THE CLEARING
CLERKS II: PASSION OF THE CLERKS
CLICK
THE CLIENT
CLIFFHANGER
Cloaca
CLOCKERS
CLOCKSTOPPERS
Cloclo
CLOSE TO HOME
CLOSER
CLOSING THE RING
Cloud Atlas
Clouds of Sils Maria
CLOVERFIELD
El Club (Pablo Larraín over)
Club Sándwich
De club van Sinterklaas & de pietenschool
De club van Sinterklaas & de verdwenen schoentjes
De club van Sinterklaas & geblaf op de pakjesboot
De club van Sinterklaas & het geheim van de speelgoeddokter
De Club van Sinterklaas & het pratende paard
CLUB ZEUS
CLUELESS
COACH CARTER
COBB
COCKFIGHTER
COCO AVANT CHANEL
COCO CHANEL & IGOR STRAVINSKY
CODE 46
Code Blue
CODE INCONNU
Code M
COFFEE AND CIGARETTES
Cold Breezes
COLD COMFORT FARM
COLD FEVER
The Cold Light of Day
THE COLD LIGHT OF DAY
COLD SOULS
COLLATERAL
Collateral Beauty
COLLATERAL DAMAGE
LE COLLIER PERDU DE LA COLOMBE
Colombiana
COLOR OF NIGHT
COLPO DI LUNA
COMANDANTE
COMBAT SHOCK
Les combattants
A COMÉDIA DE DEUS
COMEDIAN HARMONISTS
Coming Home
Comme un chef
Comme un homme
COMME UNE IMAGE
LA COMMUNE
COMO AGUA PARA CHOCOLATE
THE COMPANY
COMPANY MAN
The Company Men
Company Orheim
The Company You Keep
COMPASSIONATE SEX
Complete Unknown
The Complex
Compostella
Computer Chess
LA COMUNIDAD
CON AIR
Conan The Barbarian 3D
LE CONCERT
THE CONCIERGE
Concussion
CONDUCTING MAHLER
CONFESSION, FROM THE COMMANDER'S DIARY
Le confessioni
CONFESSIONS OF A DANGEROUS MIND
CONFESSIONS OF A SHOPAHOLIC
CONFESSIONS OF A TEENAGE DRAMA QUEEN
CONFIDENCE
CONFIDENCES TROP INTIMES
CONFITUUR
Il conformista (Thuiskijken)
CONGO
CONGORAMA
The Congress
The Conjuring
CONNY & CARLA
La conquête
LE CONSEGUENZE DELL'AMORE
CONSENTING ADULTS
CONSPIRACY THEORIE
The Conspirator
CONSPIRATORS OF PLEASURE
THE CONSTANT GARDENER
CONSTANTINE
CONTACT
Contagion
CONTAINER
CONTE D'AUTOMNE
CONTE D'ÉTÉ
CONTE D'HIVER
UN CONTE DE NOËL
THE CONTENDER
Contraband
CONTRACORRIENTE
CONTRE TOI
CONTROL
LES CONVOYEURS ATTENDENT
COOKIE'S FORTUNE
COOL
COOL & CRAZY
Cool Girls
Cool Girls
COOL RUNNINGS
THE COOLER
COP LAND
COPACABANA
COPIE CONFORME
COPS VS. THUGS (KENKEI TAI SOSHIKI BORYOKU)
COPYCAT
COPYING BEETHOVEN
CORAJE
CORALINE EN DE GEHEIME DEUR
CORDERO DE DIOS (LAMB OF GOD)
THE CORE
Corman's World: Exploits of a Hollywood Rebel
Corn Island
Cornelis
CORPSE BRIDE
THE CORRIDOR
CORRINA, CORRINA
THE CORRUPTOR
Corta
CORTO MALTESE: LA COUR SECRÈTE DES ARCANES
COSAVOGLIODIPIÙ
Cosmopolis
COSTA BRAVA
COSTA!
A COUCH IN NEW YORK
The Counselor
THE COUNT OF MONTE CRISTO
Countdown to Zero
COUNTERPARTS (GEGENÜBER)
THE COUNTRY TEACHER
LE COUPERET
UN COUPLE EPATANT
COUPLES RETREAT
COURAGE UNDER FIRE
COURTING COURTNEY
COUSIN BETTE
THE COVE
COWBOY BEBOP: THE MOVIE
THE COWBOY WAY
Les cowboys
Cowboys & Aliens
COWBOYS IN KOSOVO
CQ
Crab Trap
CRADLE 2 THE GRAVE
THE CRAFT
CRANK
CRASH
CRASH
THE CRAZIES
Crazy (Workshop Filmkritiek)
CRAZY HEART
CRAZY IN ALABAMA
Crazy, Stupid, Love
CRAZY/BEAUTIFUL
CREATION
Creative Control
Creed
CREEP
CREMASTER MARATHON
CREPUSCULE
CRIME D'AMOUR
EL CRIMEN DEL PADRE AMARO
CRIMEN FERPECTO
CRIMES OF THE FUTURE
Criminal
Criminal Activities
CRIMSON GOLD
Crimson Peak
CRIMSON RIVERS 2
CRIMSON TIDE
LA CRISE
CRITICAL DECISION
CROCODILE DUNDEE IN LOS ANGELES
Les croix de bois
CRÓNICA DE UNA FUGA
CRONICAS
CRONOS
The Croods
CROOKLYN
CROSS FATE
THE CROSSING
THE CROSSING GUARD
CROSSING OVER
CROSSING THE BRIDGE: THE SOUND OF ISTANBUL
CROSSROADS
CROUCHING TIGER, HIDDEN DRAGON
THE CROW
THE CROW: CITY OF ANGELS
THE CRUCIBLE
The Crucifixion
CRUEL INTENTIONS
Crulic: The Path to Beyond
CRUMB
CRUSH
THE CRUSH
CRUSH PROOF
LA CRUZ
CRYING FREEMAN
THE CRYING GAME
CUBA FELIZ
Cuban Fury
THE CUP
CURDLED
THE CURE
CURE & PULSE
Cure for Pain
A Cure for Wellness
CURFEW
THE CURIOUS CASE OF BENJAMIN BUTTON
CURSE OF THE GOLDEN FLOWER
THE CURSE OF THE JADE SCORPION
CURSED
EL CUSTODIO
CUTTHROAT ISLAND
THE CUTTING EDGE
CYCLO
CYPHER
CYRUS
The Conjuring 2