Good Time
Blade Runner 2049
mother!
Detroit
Manifesto (Julian Rosefeldt over)
"Zó wilde ik Marokko filmen"

CASANEGRA

Marokko, 2008 | Nour-Eddine Lakhmari
Marokko verandert, zegt regisseur Nour-Eddine Lakhmari, die in casanegra de rauwe werkelijkheid wil laten zien zoals die is. casanegra was in eigen land onmiddellijk een sensatie. In april opende de opvallende film het Amsterdamse festival Cinéma Arabe. De Filmkrant sprak daar met de regisseur.

Aanvankelijk was Nour-Eddine Lakhmari (1964) naar Frankrijk gegaan om farmacie te studeren. Na twee jaar wist hij dat dat niets voor hem was. Hij ging naar Noorwegen, waar hij als barkeeper het geld voor zijn eerste camera verdiende. Korte films verschaften hem toegang tot de filmacademie van Oslo. In 2005 maakte hij de Noors-Marokkaanse coproductie le regard. Nu werkt hij weer in zijn geboorteland, waar op 24 december casanegra uitkwam, over twee vrienden die in de chaos van Casablanca dromen van een betere toekomst. Kort daarvoor hadden de hoofdrolspelers Anas el Baz en Omar Lotfi op het festival van Dubai al de acteursprijs gekregen.

Hoeveel mensen hebben casanegra nu gezien? 300.000, en dat is heel veel voor Marokko. Zeker gezien het feit dat veel bioscopen gesloten zijn en mensen de Marokkaanse film de rug hadden toegekeerd. Maar casanegra draait nog steeds, het is een maatschappelijk fenomeen geworden, het is hip om uitdrukkingen uit de film te gebruiken. Zelfs op het voetbalveld hoor je: "Casanegra, Casanegra". Marokkanen hadden er behoefte aan zichzelf op het witte doek terug te zien. Films maken die het leuk doen op buitenlandse festivals is mooi, maar het is niet genoeg. We moeten de samenleving uitdagen, aanzetten tot discussie.

Was dat de motivatie voor het maken van casanegra? Ik ben begonnen met de hoofdpersonen Karim en Adil, met de problemen die ze tegenkomen en de keuzes die ze moeten maken. Maar ik wist zeker dat ze de taal moesten spreken die ik iedere dag in Casablanca hoor, het Marokkaans-Arabisch, dat heel anders is dan het klassiek Arabisch zoals in de meeste films. Die taal van de straat vonden veel conservatieven en religieuzen schokkend. Ze vinden ook dat de seks en het geweld een verkeerd beeld van Marokko geven, maar ik laat het zien zoals het is. Ik maak geen propagandafilm. Er is me zelfs verweten dat ik een zionist ben die zijn geld van Noorse joden krijgt, maar ik verzeker je dat de financiering van casanegra honderd procent Marokkaans is. In Marokko zoals ik dat ken hebben mensen dezelfde problemen als in Amsterdam, New York of Parijs. Het verhaal van de film is eigenlijk heel simpel, ik wil vooral laten zien hoe die jongens reageren op allerlei situaties. Hoe mensen overleven en vechten voor hun bestaan, dat fascineert me. Net als in de films van Martin Scorsese, Ingmar Bergman of John Cassavetes — de mensen staan voorop, het verhaal komt op de tweede plaats.

Ik meen ook Italiaanse invloeden te bespeuren. Toen ik met filmmaken begon was er een docent die ons la terra trema, fietsendieven en umberto d. liet zien. Dat maakte veel indruk omdat het zo dichtbij kwam. Zó wilde ik Marokko filmen. Volgens mij is Marokko nu op hetzelfde punt als Italië na Mussolini.

In de film wil Adil ontsnappen uit Marokko, maar er zijn ook scènes waarin hij en zijn vriend de stad als het ware omhelzen. Ja, ik heb een haat-liefdeverhouding met Marokko en er zit veel van mezelf in die twee jongens. Ik ben geboren in Safi, meer naar het zuiden, mijn vader was visser. Toen ik klein was beloofde mijn moeder dat ze me Casablanca zou laten zien als ik goed mijn best deed op school. Casablanca was schitterend, het paradijs. Maar later zei mijn moeder, wat moet je in Casanegra, die zwarte stad zoals het nu wordt genoemd.
Als mensen klagen over wat ik allemaal laat zien dan zeg ik: ik ben nog heel mild geweest. Om vooruit te komen moeten de Marokkanen zichzelf accepteren zoals ze zijn en zichzelf vragen gaan stellen. Heb ik iets niet goed gedaan, kan ik het morgen beter doen. Dat is waar het om gaat in de trilogie waar casanegra het eerste deel van is. De volgende film gaat over verlossing. Ze zullen dat katholiek noemen, maar dat kan me niet schelen. Mijn verlossing komt door liefde, niet door god.

Verrassend dat de staat geld in de film heeft gestoken. Waren er problemen met de censuur? Toen casanegra uitkwam werd hij goedgekeurd voor 12 jaar en ouder, terwijl we 16 of 18 jaar hadden verwacht. De voorzitter van de keuringscommissie zei: "Zo is Marokko vandaag nu eenmaal." Onder de nieuwe koning is er meer mogelijk. De meeste kranten waren positief, alleen de religieuze krant Al Massae niet. De leider van de religieuze partij vroeg in het parlement om een verbod. Wij hebben hem Talibaan-aanhanger genoemd. Het wordt tijd dat we zeggen wat we van ze denken.

Is dit het begin van een Marokkaanse nieuwe golf? Het maakt deel uit van een beweging, ook in de muziek en in de kranten. Mensen zijn trots op hun dialect, overal is meer vrijheid. In amours voilées, een film die na casanegra uitkwam, zie je een vrouw die haar sluier afdoet en seks heeft. Een criticus heeft gezegd: "Er is een Marokkaanse cinema voor casanegra en een Marokkaanse cinema na casanegra."

Leo Bankersen



top
CASANEGRA

Mei 2009 #310

Regie
Nour-Eddine Lakhmari

Te zien
vanaf 21 mei

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


C

C'EST ARRIVÉ PRÈS DE CHEZ VOUS
C'EST DÉJÀ L'ÉTÉ
C'EST PAS MOI, JE LE JURE!
C'EST QUOI LA VIE?
C.R.A.Z.Y.
ÇA COMMENCE AUJOURD'HUI
CABIN FEVER
The Cabin in the Woods
CABLE GUY
CACHÉ
CACHORRO
CADILLAC GIRLS
Caesar Must Die
Cafard
Café de Flore
CAFE DE LOS MAESTROS
CAFÉ FLESH
Café Society
IL CAIMANO
Câini
CAIRO TIME
A CAIXA
CALENDAR
CALENDAR GIRLS
CALIFORNIA DREAMIN' (ENDLESS)
CALIMUCHO
Call Girl
CALLE 54
EL CALLEJON DE LOS MILAGROS
CALLING E.T.
CALVAIRE
Calvary (Previously Unreleased)
Camille Claudel 1915
The Campaign
CAN'T U HEAR ME SINGIN'
CANADIEN BACON
CANDY (Christian Marquand)
CANDY (Neil Armfield)
EL CANT DELS OCELLS
LA CANTANTE DE TANGO
The Canyons
CAOS CALMO
CAÓTICA ANA
CAPITÃES DE ABRIL
Il capitale umano
CAPITALISM, A LOVE STORY
CAPOTE
Capsule (Imagine)
CAPTAIN ABU RAED
Captain America: Civil War
Captain America: The First Avenger 3D
Captain America: The Winter Soldier 3D
CAPTAIN CORELLI'S MANDOLIN
Captain Fantastic
Captain Phillips
Capture the Flag (Race naar de maan)
CAPTURING THE FRIEDMANS
CARAMEL
CARAVAGGIO
CAREER GIRLS
Cargo (Ben Howling, Yolanda Ramke)
CARGO (Clive Gordon)
CARGO 200
CARLA'S LIST
CARLA'S SONG
CARLITO'S WAY
CARMEN MEETS BORAT
CARMEN VAN HET NOORDEN
Carnage
Carnival
CARNIVÀLE
Carnotstraat 17
CARO DIARIO
Carol
Carrie
CARRIERS
CARRINGTON
CARS
Cars 2 (NL)
Cars 3
Cartas da guerra (Ivo Ferreira over)
CASA DE LAVA
CASA DE LOS BABYS
CASABLANCA
CASANEGRA
CASANOVA
CASE 39
CASHBACK
CASINO
CASINO ROYALE
CASPER
Casper & Emma
Casper & Emma de bergen in
Casper en Emma op safari
CASSANDRA'S DREAM
Casse-tête chinois
CASSHERN
CAST AWAY
casting a glance
CASTINGX
THE CASTLE
THE CAT IN THE HAT
THE CAT RETURNS
Catch 44
CATCH A FIRE
CATCH ME IF YOU CAN
CATERINA VA IN CITTÀ
CATFISH
CATS & DOGS: DE WRAAK VAN KITTY GALORE
CATWOMAN
CAVALE
Cave of Forgotten Dreams
The cave of the yellow dog (Byambasuren Davaa over)
CECIL B. DEMENTED
CELEBRITY
DE CELESTIJNSE BELOFTE
CELIA
THE CELL
CELL 211
CELLULAR
THE CELLULOID CLOSET
CELOS
THE CEMENT GARDEN
Cemetery of Splendour
LES CENT ET UNE NUITS
CENTER STAGE
CENTRAL DO BRASIL
Central Intelligence
CENTURION
LA CÉRÉMONIE
Certain Women (Previously Unreleased)
CÉSAR ET ROSALIE
Cézanne et moi
CHACUN CHERCHE SON CHAT
CHACUN SON CINÉMA
CHAIN REACTION
CHALET GIRL
CHALK
CHAMANKA
THE CHAMBER
LA CHAMBRE DES OFFICIERS
LA CHAMBRE VERTE
La Chana
CHANDNI CHOWK TO CHINA
The Change-up
CHANGELING
CHANGING LANES
CHAOS (Coline Serreau)
CHAOS (Tony Giglio)
Chapiteau Show
CHAPLIN
Chappie
CHARACHAR
CHARADE
CHARLES CHAPLIN DVD-BOX
CHARLIE AND THE CHOCOLATE FACTORY
CHARLIE ST. CLOUD
CHARLIE WILSON'S WAR
CHARLIE'S ANGELS (2000)
CHARLIE'S ANGELS: FULL THROTTLE
Charlie's Country
CHARLOTTE GRAY
CHARLOTTE'S WEB
THE CHASE
THE CHASER
CHASERS
CHASING AMY
CHASING LIBERTY
Chasing Mavericks
CHASING SLEEP
LA CHASSE AUX PAPILLONS
THE CHATÊAU
CHE PART 1 EN 2
CHE?
CHEAP LUDES
CHEAPER BY THE DOZEN
CHEAPER BY THE DOZEN 2
Check It
Cheerful Weather for the Wedding
Chef
LE CHÊNE
Cherchez Hortense
CHÉRI
The Chernobyl Diaries
CHERRY BLOSSOMS — HANAMI
CHERRY FALLS
Les chevaliers blancs
Les chevaux de Dieu
CHEVOLUTION
Chez nous (Lucas Belvaux over)
Chez nous (Tim Oliehoek)
Chi-Raq
LE CHIAVI DI CASA
CHICAGO
CHICKEN LITTLE
CHICKEN RUN
CHICKIES, BABIES AND WANNABEES
CHIKAMATSU MONOGATARI
Child 44
Child of God
Child's Pose
CHILDREN OF HEAVEN
THE CHILDREN OF HUANG SHI
CHILDREN OF MEN
CHILDREN OF NATURE
CHILL FACTOR
Het Chimpansee Complex
Chimpanzee
CHINA BLUE
CHINA STRIKE FORCE
China's Van Goghs
CHINATOWN
Chinatown (gerestaureerd)
CHINESE BOX
A CHINESE GHOST STORY: THE TSUI HARK ANIMATION
Chips
CHLOE
CHOCOLAT
CHOCOLATE
The Choice
CHOPPER
LES CHORISTES
Chorus
A CHRISTMAS CAROL
Chronic
Chronicle
CHRONICLE OF A DISAPPEARANCE
THE CHRONICLES OF NARNIA — THE LION, THE WITCH AND THE WARDROBE
THE CHRONICLES OF NARNIA: THE VOYAGE OF THE DAWN TREADER
CHRONICLES OF RIDDICK
CHUNGKING EXPRESS
CHUNHYANG
CHUTNEY POPCORN
EL CID, DE LEGENDE
CIDADE BAIXA
CIDADE DE DEUS (CITY OF GOD)
CIDADE DOS HOMENS
THE CIDER HOUSE RULES
Le Ciel Flamand
EL CIELO GIRA
EL CIELO, LA TIERRA Y LA LLUVIA
LA CIÉNAGA
Cigán/The Garden
Cinderella
CINDERELLA MAN
A CINDERELLA STORY
CINÉMA INVISIBLE
CINEMA, ASPIRINES AND VULTURES
La cinquième saison
THE CIRCLE (Jafar Panahi)
The Circle (James Ponsoldt)
CIRCLE OF FRIENDS
Circumstance
CIRCUS
CIRKELIENTJE
Cirkus Columbia
CIRQUE DU FREAK: THE VAMPIRE'S ASSISTANT
CITIZEN KANE
CITIZEN RUTH
Citizenfour
CITY BY THE SEA
CITY HALL
CITY OF ANGELS
CITY OF EMBER
CITY OF GHOSTS (Matt Dillon)
City of Ghosts (Matthew Heineman)
CITY OF INDUSTRY
CITY OF JOY
THE CITY OF LOST CHILDREN
City of Violence
El ciudadano ilustre
A civil action
THE CLAIM
CLAIRE DOLAN
El Clan
Clash
CLASH OF THE TITANS 3D
CLAUDE CHABROL COLLECTIE
CLAUS, OP HANDEN GEDRAGEN
CLEAN
CLEAN, SHAVEN
CLEAR AND PRESENT DANGER
THE CLEARING
CLERKS II: PASSION OF THE CLERKS
CLICK
THE CLIENT
CLIFFHANGER
Cloaca
CLOCKERS
CLOCKSTOPPERS
Cloclo
CLOSE TO HOME
CLOSER
CLOSING THE RING
Cloud Atlas
Clouds of Sils Maria
CLOVERFIELD
El Club (Pablo Larraín over)
Club Sándwich
De club van Sinterklaas & de pietenschool
De club van Sinterklaas & de verdwenen schoentjes
De club van Sinterklaas & geblaf op de pakjesboot
De club van Sinterklaas & het geheim van de speelgoeddokter
De Club van Sinterklaas & het pratende paard
CLUB ZEUS
CLUELESS
COACH CARTER
COBB
COCKFIGHTER
COCO AVANT CHANEL
COCO CHANEL & IGOR STRAVINSKY
CODE 46
Code Blue
CODE INCONNU
Code M
COFFEE AND CIGARETTES
Cold Breezes
COLD COMFORT FARM
COLD FEVER
The Cold Light of Day (Mabrouk El Mechri)
THE COLD LIGHT OF DAY (Rudolf van den Berg)
COLD SOULS
COLLATERAL
Collateral Beauty
COLLATERAL DAMAGE
LE COLLIER PERDU DE LA COLOMBE
Colombiana
COLOR OF NIGHT
COLPO DI LUNA
COMANDANTE
COMBAT SHOCK
Les combattants
A COMÉDIA DE DEUS
COMEDIAN HARMONISTS
Coming Home
Comme un chef
Comme un homme
COMME UNE IMAGE
LA COMMUNE
COMO AGUA PARA CHOCOLATE
THE COMPANY
COMPANY MAN
The Company Men
Company Orheim
The Company You Keep
COMPASSIONATE SEX
Complete Unknown
The Complex
Compostella
Computer Chess
LA COMUNIDAD
CON AIR
Conan The Barbarian 3D
LE CONCERT
THE CONCIERGE
Concussion
CONDUCTING MAHLER
CONFESSION, FROM THE COMMANDER'S DIARY
Le confessioni
CONFESSIONS OF A DANGEROUS MIND
CONFESSIONS OF A SHOPAHOLIC
CONFESSIONS OF A TEENAGE DRAMA QUEEN
CONFIDENCE
CONFIDENCES TROP INTIMES
CONFITUUR
Il conformista (Thuiskijken)
CONGO
CONGORAMA
The Congress
The Conjuring
The Conjuring 2
CONNY & CARLA
La conquête
LE CONSEGUENZE DELL'AMORE
CONSENTING ADULTS
CONSPIRACY THEORIE
The Conspirator
CONSPIRATORS OF PLEASURE
THE CONSTANT GARDENER
CONSTANTINE
CONTACT
Contagion
CONTAINER
CONTE D'AUTOMNE
CONTE D'ÉTÉ
CONTE D'HIVER
UN CONTE DE NOËL
THE CONTENDER
Contraband
CONTRACORRIENTE
CONTRE TOI
CONTROL
LES CONVOYEURS ATTENDENT
COOKIE'S FORTUNE
COOL
COOL & CRAZY
Cool Girls
COOL RUNNINGS
THE COOLER
COP LAND
COPACABANA
COPIE CONFORME
COPS VS. THUGS (KENKEI TAI SOSHIKI BORYOKU)
COPYCAT
COPYING BEETHOVEN
CORAJE
CORALINE EN DE GEHEIME DEUR
CORDERO DE DIOS (LAMB OF GOD)
THE CORE
Corman's World: Exploits of a Hollywood Rebel
Corn Island
Cornelis
CORPSE BRIDE
THE CORRIDOR
CORRINA, CORRINA
THE CORRUPTOR
Corta
CORTO MALTESE: LA COUR SECRÈTE DES ARCANES
COSAVOGLIODIPIÙ
Cosmopolis
COSTA BRAVA
COSTA!
A COUCH IN NEW YORK
The Counselor
THE COUNT OF MONTE CRISTO
Countdown to Zero
COUNTERPARTS (GEGENÜBER)
THE COUNTRY TEACHER
LE COUPERET
UN COUPLE EPATANT
COUPLES RETREAT
COURAGE UNDER FIRE
COURTING COURTNEY
COUSIN BETTE
THE COVE
COWBOY BEBOP: THE MOVIE
THE COWBOY WAY
Les cowboys
Cowboys & Aliens
COWBOYS IN KOSOVO
CQ
Crab Trap
CRADLE 2 THE GRAVE
THE CRAFT
CRANK
CRASH (David Cronenberg)
CRASH (Paul Haggis)
THE CRAZIES
Crazy (Workshop Filmkritiek)
CRAZY HEART
CRAZY IN ALABAMA
Crazy, Stupid, Love
CRAZY/BEAUTIFUL
CREATION
Creative Control
Creed
CREEP
CREMASTER MARATHON
CREPUSCULE
CRIME D'AMOUR
EL CRIMEN DEL PADRE AMARO
CRIMEN FERPECTO
CRIMES OF THE FUTURE
Criminal
Criminal Activities
CRIMSON GOLD
Crimson Peak
CRIMSON RIVERS 2
CRIMSON TIDE
LA CRISE
CRITICAL DECISION
CROCODILE DUNDEE IN LOS ANGELES
Les croix de bois
CRÓNICA DE UNA FUGA
CRONICAS
CRONOS
The Croods
CROOKLYN
CROSS FATE
THE CROSSING
THE CROSSING GUARD
CROSSING OVER
CROSSING THE BRIDGE: THE SOUND OF ISTANBUL
CROSSROADS
CROUCHING TIGER, HIDDEN DRAGON
THE CROW
THE CROW: CITY OF ANGELS
THE CRUCIBLE
The Crucifixion
CRUEL INTENTIONS
Crulic: The Path to Beyond
CRUMB
CRUSH
THE CRUSH
CRUSH PROOF
LA CRUZ
CRYING FREEMAN
THE CRYING GAME
CUBA FELIZ
Cuban Fury
THE CUP
CURDLED
THE CURE
CURE & PULSE
Cure for Pain
A Cure for Wellness
CURFEW
THE CURIOUS CASE OF BENJAMIN BUTTON
CURSE OF THE GOLDEN FLOWER
THE CURSE OF THE JADE SCORPION
CURSED
EL CUSTODIO
CUTTHROAT ISLAND
THE CUTTING EDGE
CYCLO
CYPHER
CYRUS