Kedi (Ceyda Torun over)
Aquarius
The Beguiled
Una mujer fantástica
Jaap van Heusden over In Blue
BABEL De menselijke maat

BABEL

Verenigde Staten, 2006 | Alejandro González Iñárritu
Drie regisseurs vertellen deze maand hetzelfde verhaal. Alejandro González Iñárritu in babel, Martin Scorsese in the departed en Stephen Frears in the queen: hoe de wereldgeschiedenis wordt gedetermineerd door gedoe aan de zijlijn. Het we-are-the-world-gevoel van megalomane makers en personages.

Ongeveer tachtig kilometer van Bagdad heeft de stad gelegen die in de oudheid Babel werd genoemd en die volgens Bijbelse overlevering het machtscentrum was van de tegenstrevers van God. Als een filmmaker zijn film over internationale wapenhandel babel noemt, dan moeten we daar dus wel iets achter zoeken. Mexicaan Alejandro González Iñárritu (amores perros, 21 grams) en zijn vaste scenarioschrijver Guillermo Arriaga stoppen wel meer babylonische verwijzingen in hun op drie continenten, in vier talen en met acteurs van vele nationaliteiten opgenomen film. Alleen al het maken ervan leidde regelmatig tot babylonische spraakverwarringen op de set, vertelde de regisseur in Cannes, waar de film dit jaar in première ging en een Gouden Palm voor beste regie en montage in de wacht sleepte. Maar Iñárritu is niet de regisseur van de verwarring en verstrooiing die het uitzwermen van de nakomelingen van Noach over de wereld bracht, maar de regisseur die het liefst alle verhaallijnen van alle mensen overal ter wereld in een zinvol geheel aaneen wil knopen. Iñárritu wil het liefste de onvoltooide toren afbouwen en naar de hemel reiken.
babel doet daarom grootser en megalomaner wat zijn voorgangers ook al deden: veel verhalen en perspectieven naast en door elkaar presenteren die door hun gezamenlijkheid en gelijktijdigheid eenheidszin suggereren. Het is een trucje waar je voor moet vallen. Het is fascinerend dat er hier misschien een vlinder wegfladdert en elders een orkaan ontstaat. Het geeft een vals gevoel van geruststelling dat het met elkaar te maken heeft en dat we daarom nooit helemaal de zin van de schijnbaar nutteloze bewegingen van mensen op de globe kunnen doorgronden.
Iñárritu's katharsische instrument is de montage. Door maar genoeg mensen dwars door elkaar tot inkeer te laten komen, wekt hij de suggestie dat het met de wereld ook nog wel in orde komt. Maar ondertussen zitten we wel met de apocalyptische voorspellingen dat Babel in de eindtijd verwoest moet worden, en met al te oudtestamentische heersers die daar graag een handje aan willen bijdragen zodat hun kant van de Januskoppige God het laatste mag lachen.

Tupperwaredoosjes
Het moderne filmepos gaat niet over goden, helden en machthebbers, maar over gevallen engelen en antihelden. En het gaat niet langer om het beschrijven van één epische gebeurtenis, maar om een mozaïek van verhalen en voorvallen, om dubbelgangermotieven en tegenperspectieven. Alejandro González Iñárritu is daarin in babel extremer dan twee andere films die gelijktijdig in de Nederlandse bioscopen verschijnen, maar die in principe hetzelfde doen: the departed van Martin Scorsese en the queen van Stephen Frears. Ook in die films is de epische geschiedenis uiteengeslagen in vele stukken spiegelend glas en wordt de wereldgeschiedenis gedetermineerd door gedoe aan de zijlijn.
Stephen Frears speculeert over de symbiotische verhouding die ontstond tussen de Engelse koningin Elizabeth (een fenomenaal ijzig blijvende Helen Mirren) en de net aan de macht gekomen Tony Blair ten tijde van de dood van prinses Diana. the queen laat zien hoe een voetnoot in de geschiedenis kon uitgroeien tot het begin van het einde van de Engelse klassenmaatschappij en het Huis Windsor. Maar wat the queen echt bijzonder maakt, afgezien van alle grapjes en spitsvondigheden en tot in de fijnste details veelzeggend doorgevoerde art direction, is hoe Frears bijna alleen maar laat zien hoe Elizabeth en Blair op bepalende momenten bezig waren met soeverein te zijn in hun privé-leven. De koningin brengt tupperwaredoosjes met stew aan haar jagende echtgenoot (van het hert van de vorige slacht) en Blair loopt rond in een zwart-wit gestreept Newcastle United-voetbalshirt met een grote 10 achterop (hij is de tiende premier tijdens haar regeringsperiode, heeft Elizabeth hem dan al fijntjes laten weten).
Blair en koningin Elizabeth worden afgeschilderd in hun alledaagsheid, zonder hun onaantastbaarheid te verliezen. Behalve een geestige komedie over de achterkant van het gezag, is the queen daarmee ook een wrange deconstructie van de willekeur van macht. Frears gebruikt dezelfde wisselende vertelperspectieven als Iñárritu, maar bij hem is er geen hoop, geen verzoening, geen katharsis, alleen de zekerheid dat er een elfde prime minister zal komen en dat koningshuis en klassenmaatschappij misschien ten dode opgeschreven zijn, maar dat er niets zal veranderen.

Peter Pan
Om die boodschap in al zijn cynische naaktheid te doorgronden moeten we vervolgens te rade gaan bij Martin Scorsese, die met the departed weer een waar meesterwerk heeft afgeleverd. Ogenschijnlijk de Amerikaanse remake van de Hong Kong-filmtrilogie infernal affairs, weet hij van een basic verhaal over een undercovercop en een undercovercrimineel een epische vertelling te maken over maar liefst twee verloren zonen en hoe "families are always rising and falling in America", zoals Leonardo DiCaprio's Billy de schrijver Nathaniel Hawthorne aanhaalt.
Ha, daar zijn we weer bij Scorseses nieuwe millenniumthematiek: na de boete- en zondeval van zijn grote New Yorkse films heeft hij het nu op zich genomen om de Amerikaanse droom te onttoveren, met Leonardo DiCaprio (na gangs of new york en the aviator) wederom als archetype van de ouderloze jongvolwassen gecorrumpeerde Peter Pan. Maar ook Scorsese heeft niet meer, zoals in zijn films met Robert de Niro, genoeg aan een enkele protagonist. Billy is niet alleen een hoofdpersoon met een nacht- en een dagzijde, hij heeft ook nog een dubbelganger annex spiegelbeeld in de persoon van Colin (Matt Damon), die weer zijn eigen Dr. Jekyll en Mr. Hyde-strijd heeft uit te vechten. En dan is er nog een niet minder schizofrene Mefistofeles in de vorm van Jack Nicholson.
De diefje-met-verlos-plot van the departed is de ultieme vermomming voor een Amerikaanse geschiedschrijving van verraad. Minutieus registreert de camera het gesjacher en geregel, de triviale zelfbevlekkinkjes van van identiteit wisselende politie en criminelen die geen ander zelfoverschattend doel lijken te hebben dan zichzelf in stand te houden.
De strijd tussen Kaïn en Abel mag dan altijd mythisch blijven, Scorsese laat de meest verworden kant van broedertwist zien, waarin de strijd een autonoom doel op zich geworden is en broederschap een echo van een nooit verwezenlijkt paradijselijk verleden.
Alejandro González Iñárritu zwerft doelloos over de wereld rond en droomt van verlossing. Martin Scorsese daalt af in de negen kringen van de hel, wetend dat als hij daar niet te rade gaat, Babylon in ieder geval over ons heen zal tuimelen.

Dana Linssen



top
BABEL

November 2006 #282

Regie
Alejandro González Iñárritu

Kleur, 142 minuten

Distributie
Independent
Te zien
vanaf 2 november

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


B

B-52
B. LOVE COLDER THAN DEATH
B. MONKEY
BAADASSSSS!
DER BAADER MEINHOF KOMPLEX
BAARÌA
BAB EL-OUED CITY
The Babadook
BABAJI, AN INDIAN LOVE STORY
BABE
BABE: PIG IN THE CITY
BABEL
BABIES
BABOOSKA
BABS
De baby
BABY BLUE
Baby Driver
BABY GENIUSES
BABY MAMA
THE BABY OF MÂCON
BABY'S DAY OUT
BABYLON
BABYLON A.D.
The babymakers
Bacalaureat (Cristian Mungiu over)
THE BACHELOR
Bachelorette
HET BACHVIRUS
BACIAMI ANCORA
BACK TO GAYA
THE BACK-UP PLAN
BACKBEAT
BAD BOY BUBBY
BAD BOYS
BAD BOYS 2
BAD COMPANY
BAD DAY AT BLACK ROCK
BAD GIRLS OF MUSIC
BAD GUY
BAD LIEUTENANT
THE BAD LIEUTENANT: PORT OF CALL — NEW ORLEANS
Bad Moms
Bad Neighbours
Bad Neighbours 2
BAD NEWS BEARS
BAD SANTA
Bad Santa 2
BAD TEACHER
The Bag Man
BAISE-MOI
UN BAISER S'IL VOUS PLAÎT
BAISERS VOLÉS
Bait 3D
DE BAL
LE BAL MASQUÉ
BALADA TRISTE DE TROMPETA
LA BALIA
BALIBO
BALKAN BAROQUE
Ballerina
BALLETS RUSSES
BALLO A TRE PASSI
LE BALLON ROUGE
BAMAKO
BAMBI
BAMBI II
BAMBOOZLED
THE BAND'S VISIT
La bande à Picasso
BANDIDAS
BANDIT QUEEN
BANDITS
Bang Gang (A Modern Love Story)
THE BANGER SISTERS
BANGKOK DANGEROUS (2000)
BANGKOK DANGEROUS (2008)
THE BANISHMENT
THE BANK JOB
DE BANKROET JAZZ
EL BAÑO DEL PAPA
BARAN
BARB WIRE
Barbara
THE BARBER OF SIBERIA
Barbershop: A Fresh Cut
BARDSONGS
THE BAREFOOT CONTESSA
BARNEY'S VERSION
BARNYARD: THE ORIGINAL PARTY ANIMALS/BEESTENBOEL
LES BARONS
Barry
Bart Vegter: 9 abstracte films (1981-2008)
BASEKETBALL
BASHU
BASIC INSTINCT 2
THE BASKETBALL DIARIES
BASQUIAT
LOS BASTARDOS
Bastille Day
BATALLA EN EL CIELO
BATMAN & ROBIN
BATMAN BEGINS
BATMAN FOREVER
Batman vs. Superman: Dawn of Justice
BATTLE IN SEATTLE
The Battle of Algiers
Battle of the Year: The Dream Team
BATTLE ROYALE
BATTLE ROYALE 2
BATTLEFIELD EARTH
Battleship
The Bay
Baywatch
BE COOL
BE KIND REWIND
THE BEACH
BEAN
Bears
Beasts of No Nation
Beasts of the Southern Wild
BEAT
The Beatles: Eight Days a Week
Beats, Rhymes & Life Travels of a Tribe Called Quest
BEAU TRAVAIL
BEAUTIFUL BITCH
BEAUTIFUL BOXER
Beautiful Boy
THE BEAUTIFUL COUNTRY
Beautiful Creatures
BEAUTIFUL GIRLS
BEAUTIFUL JOE
A BEAUTIFUL MIND
BEAUTIFUL PEOPLE
BEAUTIFUL THING
Beauty and the Beast
Les beaux jours
BEAVIS AND BUTT-HEAD DO AMERICA
BECAUSE I SAID SO
BECK
BECOMING JANE
Becoming traviata
BEDAZZLED
BEDROOMS & HALLWAYS
BEDTIME STORIES
BEE MOVIE
BEEFCAKE
BEESEASON
BEESTENBOEL (BARNYARD: THE ORIGINAL PARTY ANIMALS)
Beestenboot
BEETHOVEN'S 2ND
BEFORE AND AFTER
Before I Fall
Before Midnight
BEFORE NIGHT FALLS
BEFORE SUNRISE
BEFORE SUNSET
BEFORE THE DEVIL KNOWS YOU'RE DEAD
Before the Flood
BEFORE THE RAIN
BEFORE THE STORM
Begin Again
Beginners
BEHIND ENEMY LINES
Behind the Candelabra
BEHIND THE SUN
Being Flynn
BEING HUMAN
BEING JOHN MALKOVICH
Bel ami
Belgica
THE BELIEVER
BELLA MARTHA
Bellas mariposas
Belle
BELLE
Belle
BELLE DE JOUR
Belle en het beest
BELLE ÉPOQUE
BELLE TOUJOURS
BELLE VAN ZUYLEN
Bellicher: Cel
BELOVED
BELPHÉGOR — LE FANTÔME DU LOUVRE
BEN X
Ben-Hur
BEND IT LIKE BECKHAM
De Bende van Oss
Bennie Stout
BENNY AND JOON
BENNY'S VIDEO
BENZINA
BEOWULF
BEOWULF & GRENDEL
Berberian Sound Studio
BERLIN ALEXANDERPLATZ: REMASTERED
Berliner Tagebuch
BERNIE
Bert Haanstra Compleet
BES VAKIT — TIMES AND WINDS
BESHKEMPIR
The Best Exotic Marigold Hotel
THE BEST INTENTIONS
Best Night Ever
The Best of Me
THE BEST THING IN LIFE
BEST WORST MOVIE
DE BESTE ZOMER
Bethlehem
BETTER THAN CHOCOLATE
Between the Devil and the Deep
BETWEEN THE DEVIL AND THE DEEP BLUE SEA
THE BEVERLY HILLBILLIES
BEVERLY HILLS CHIHUAHUA
BEVERLY HILLS COP 3
DER BEWEGTE MANN
BEWITCHED
BEWOGEN KOPER
BEYNELMILEL aka THE INTERNATIONAL
BEYOND
Beyond
BEYOND BORDERS
Beyond Clueless
BEYOND RANGOON
BEYOND REASON
Beyond Sleep
BEYOND THE CLOUDS (PAR DELÀ LES NUAGES)
BEYOND THE GAME
Beyond the Hills
Beyond the Mountains and Hills
BEYOND THE ROCKS
Beyond the Steppes
BEZNESS
Bezness as Usual (Alex Pitstra over)
The BFG
Bibi & Tina
Bibi & Tina 2 (NL)
Bibi & Tina: Jongens tegen de meiden
BICENTENNIAL MAN
Les bien-aimés
BIENVENUE CHEZ LES CH'TIS
Big Boy
THE BIG BRASS RING
BIG DADDY
Big Eyes
BIG FISH
Big Game
THE BIG HEAT
Big Hero
THE BIG HIT
THE BIG LEBOWSKI
Big Miracle
BIG MOMMA'S HOUSE
BIG MOMMA'S HOUSE 2
BIG MOMMAS: LIKE FATHER, LIKE SON
BIG NIGHT
The Big Parade
The Big Short
The Big Wedding
THE BIG WHITE
Bigfoot Junior
A Bigger Splash
BIGGER THAN JAMES DEAN
BIGGER THAN LIFE
BIGGIE & TUPAC
BIJ ONS IN DE JORDAAN
BIKKEL
BILLY ELLIOT
BILLY THE KID
BILLY'S BAD
BIN ICH SCHÖN?
BIN-JIP
BINGO
BIOGRAFI: ALBANESE VERHALEN
BIPEDALISM
BIR IHTIMAL DAHA VAR
THE BIRD CAN'T FLY
Bird People (Pascale Ferran over)
THE BIRDCAGE
Birdman
BIRDWATCHERS
BIRTH
BIRTHDAY GIRL
BITTER MOON
BITTER SUGAR
Bittersweet
A BITTERSWEET LIFE
BIUTIFUL
Black
Black & White & Sex
THE BLACK BALLOON
BLACK BUTTERFLIES
BLACK CAT, WHITE CAT
Black Coal
THE BLACK DAHLIA
Black Gold
BLACK GOLD
BLACK HAWK DOWN
BLACK KNIGHT
BLACK MASK
Black Mass
Black Mirror
Black Out
BLACK ROBE
BLACK SHEEP
BLACK SNAKE MOAN
BLACK SWAN
BLACK VENUS
Black's Game
Blackbird
BLACKBOARDS
Blackfish
Blackhat
Blackmail/Grand Piano
THE BLACKOUT/THE ADDICTION
BLACKWATER FEVER
BLADE
BLADE 2
BLADE RUNNER
Blade Runner: The Final Cut
BLADE TRINITY
BLADES OF GLORY
Blair Witch
BLAIR WITCH 2: BOOK OF SHADOWS
THE BLAIR WITCH PROJECT
Blancanieves
A Blast
BLAST FROM THE PAST
DE BLAUWE TREIN
BLAZEN TOT HONDERD
BLAZING SADDLES
BLED NUMBER ONE
The Bleeder
Blended
BLESS THE CHILD
BLIND
BLIND DATE
BLIND DATE (2008)
BLIND LOVES
BLIND PIG WHO WANTS TO FLY (Previously Unreleased)
BLINDGANGERS
BLINDNESS
BLINDSIGHT
The Bling Ring
BLINK
BLISSFULLY YOURS
Blitz
Bloed, zweet & tranen
BLOEDBROEDERS
DE BLOEDBRUILOFT
Bloedlink
LA BLONDES AUX SEINS NUS
BLOOD AND WINE
BLOOD DIAMOND
Blood Father
BLOOD IN BLOOD OUT
Blood Ties
BLOODWORK
BLOODY ANGELS
BLOODY MONDAYS & STRAWBERRY PIES
BLOODY SUNDAY
BLOOT
BLOW
BLOWN AWAY
BLUB! IK BEN EEN VIS
BLUE
BLUE BELGIUM
BLUE CHIPS
BLUE CRUSH
Blue Jasmine
THE BLUE KITE
BLUE MOON
BLUE MOVIE
BLUE SKY
BLUE STREAK
BLUE TIGER
BLUE VALENTINE
BLUE VELVET
BLUEBERRY
Bluebird
The Blues Brothers
BLUES BROTHERS 2000
Boardwalk Empire
THE BOAT THAT ROCKED
BOAT TRIP
BOB LE FLAMBEUR
BOB ROBERTS
BOBBY
Bobby en de geestenjagers
BODIES, REST & MOTION
Bodkin Ras
THE BODY
Body (Previously Unreleased)
BODY BAGS
Body Language
BODY OF EVIDENCE
BODY OF LIES
BODY SHOTS
BODYGUARD
DE BOEKVERFILMING
Bojack Horseman
EL BOLA
BOLIVIA
BOLLETJES BLUES!
BOLLYWOOD HERO
BOLT
Het bombardement
BOMBÓN — EL PERRO
Bon Bini Holland
EL BONAERENSE
THE BONE COLLECTOR
Bone Tomahawk
DE BONTE BRIGADE
BOOGEYMAN
BOOGIE NIGHTS
Boogie Woogie
THE BOOK OF ELI
The Book Thief
BOOM!
BOOMERANG
BOPHA!
BORAT: CULTURAL LEARNINGS OF AMERICA FOR MAKE BENEFIT GLORIOUS NATION OF KAZAKHSTAN
Borders (Jacqueline van Vugt over)
BORDERTOWN
Borgman
BORN YESTERDAY
THE BORROWERS
De Boskampi's
The Boss
The Boss Baby
THE BOSS OF IT ALL
BOSTON KICKOUT
THE BOTHERSOME MAN
El botón de nácar (Patricio Guzmán over)
BOTTLE ROCKET
BOTTLE SHOCK
BOUNCE
BOUND
THE BOUNTY HUNTER
THE BOURNE IDENTITY
The Bourne Legacy
THE BOURNE SUPREMACY
THE BOURNE ULTIMATUM
BOVEN DE BERGEN
Boven is het stil
DE BOVENMAN
THE BOW (HWAL)
BOWFINGER
BOWLING FOR COLUMBINE
THE BOX
BOX OF MOONLIGHT
THE BOXER
The BoxTrolls
The Boy
Boy 7
BOY A
The Boy and the World
BOY CALLED TWIST
THE BOY IN THE STRIPED PYJAMAS
BOY MEETS GIRL STORIES
The Boy Next Door
THE BOY WHO CRIED BITCH
Boychoir
Boyhood
BOYS
BOYS DON'T CRY
BOYS ON THE SIDE
THE BRADY BUNCH MOVIE
BRAINSCAN
Bram Fischer
BRAM STOKER'S DRACULA
Brammetje Baas
Brandweerman Sam: UFO Alarm
BRASILIA, EEN DAG IN FEBRUARI
BRASSED OFF
Brasserie Valentijn
BRAT
BRATAN
BRATZ — THE MOVIE
Brave
THE BRAVE
THE BRAVE ONE
BRAVEHEART
BREACH
BREAD AND ROSES
THE BREAK-UP
BREAKDOWN
Breakfast at Tiffany's
BREAKFAST OF CHAMPIONS
BREAKFAST ON PLUTO
BREAKING AND ENTERING
Breaking Bad (Tweede helft seizoen 5)
BREAKING NEWS
BREAKING THE WAVES
BREAST MEN
BREATH
BRENDAN AND THE SECRET OF THE KELLS
BRICK
Brick Mansions
BRIDE AND PREJUDICE
BRIDE FLIGHT
BRIDE OF CHUCKY
BRIDE WARS
BRIDESHEAD REVISITED
Bridesmaids
Bridge of Spies
BRIDGE TO TERABITHIA
THE BRIDGES OF MADISON COUNTY
BRIDGET JONES 2: THE EDGE OF REASON
Bridget Jones's Baby
BRIDGET JONES'S DIARY
DE BRIEF DIE NOOIT VERZONDEN WERD
BRIEF ENCOUNTER
DE BRIEF VOOR DE KONING
BRIEFGEHEIM
BRIGANDS, CHAPITRE VII
BRIGHT FUTURE
BRIGHT STAR
BRIGHT YOUNG THINGS
Brimstone
Bring me the Head of Alfredo Garcia
BRINGING OUT THE DEAD
BROADWAY — BLACK SEA
BRODEUSES
Broers
BROKEBACK MOUNTAIN
Broken
BROKEN ARROW
The Broken Circle Breakdown
Broken City
BROKEN FLOWERS
BROKEN WINGS
A BRONX TALE
Brooklyn
BROOKLYN'S FINEST
BROOS
Bros' Before Ho's
BROTHER
BROTHER BEAR
BROTHERHOOD
BROTHERHOOD OF WAR
BROTHERS
BROTHERS (2009)
THE BROTHERS BLOOM
THE BROTHERS GRIMM
THE BROTHERS MCMULLEN
BROTHERS OF THE HEAD
BROWN'S REQUIEM
BROWNIAN MOVEMENT
THE BROWNING VERSION
Brozer
BRUCE ALMIGHTY
BRUCIO NEL VENTO (BURNING IN THE WIND)
BRUISER
BRÜNO
BUBBA HO-TEP
BUBBLE
LA BÛCHE
THE BUCKET LIST
BUDDENBROOKS
BUDDHA COLLAPSED OUT OF SHAME
BUDDHA'S LOST CHILDREN
BUDDY
LA BUENA VIDA
BUENA VISTA SOCIAL CLUB
BUENOS AIRES VICE VERSA
BUFFALO '66
BUFFALO SOLDIERS
A BUG'S LIFE
Bugs
Buitenkampers
BULLET BOY
BULLET IN THE HEAD
Bullet to the Head
BULLETPROOF MONK
BULLETS OVER BROADWAY
BULLY
BULWORTH
DE BUNKER
Bunohan
BUÑUEL'S PRISONERS
BUONGIORNO NOTTE
LES BUREAUX DE DIEU
BURIED
BURLESQUE
Burma Storybook
BURMA VJ — REPORTING FROM A CLOSED COUNTRY
BURN AFTER READING
THE BURNING PLAIN
Burning Sands
Burnt
BURNT BY THE SUN
Burying the Ex
THE BUSINESS
A BUSINESS AFFAIR
THE BUTCHER BOY
The Butler
LE BUTTANE
THE BUTTERFLY EFFECT
BUTTERFLY KISS
BUTTERFLY ON A WHEEL
BUURMAN EN BUURMAN
By the Sea
BYE BYE BLUEBIRD
The Bye Bye Man
The Bye Bye Man
BYE-BYE
Byzantium