Kedi (Ceyda Torun over)
Aquarius
The Beguiled
Una mujer fantástica
Jaap van Heusden over In Blue
Hartmut Bitomsky Schroot met een luchtje

B-52

Duitsland/Verenigde Staten/Zwitserland, 2001 | Hartmut Bitomsky
Gerenommeerd Duits filmmaker Hartmut Bitomsky was onlangs hoofdgast op het Shadow Documentary Film Festival. Bitomsky's film B-52 is een intrigerende analyse van deze Amerikaanse bommenwerper, die uitgroeide tot symbool van Amerika's wereldwijde macht. Terwijl dit 'stratofortress' zijn werk deed boven Afghanistan, sprak de Filmkrant met Bitomsky. "Een stuk gereedschap zegt veel over de gebruiker."

Hartmut Bitomsky woont tegenwoordig in de VS, waar hij hoofd van de filmafdeling van het prestigieuze California Institute of the Arts is. Hoewel hij al zo'n veertig films heeft gemaakt, is er nog nooit iets van Bitomsky in Nederland uitgebracht. Toch geniet hij hier enige bekendheid doordat zijn films Reichsautobahn (1986) en Der VW Komplex (1989) op het Filmfestival Rotterdam zijn vertoond.
Reichsautobahn is exemplarisch voor Bitomsky's manier van werken. De film lijkt oppervlakkig gezien de geschiedenis van het Duitse snelwegplan te beschrijven, maar Bitomsky analyseert ook diverse mythes die over de Autobahn zijn ontstaan. Zo wordt het verhaal dat die door Hitler zou zijn bedacht, stevig doorgeprikt. Daarnaast wordt de Autobahn-subcultuur van films en romans belicht die bij de bouw ontstond. Dit alles wordt door Bitomsky middels een voice-over van commentaar voorzien. Soms om de beelden van uitleg te voorzien, maar ook om de gedachten van de maker bij de beelden te verwoorden.
Door zijn analytische manier van filmmaken en de wijze waarop Bitomsky als maker op de voorgrond treedt, wordt hij soms omschreven als essay-filmer. Onterecht volgens Bitomsky: "Ik vind het gewoon cinema. Een essay-film creëert, op een bepaalde manier, zijn eigen onderwerp. Ik voer daar echter een intense dialoog mee, waardoor een groot deel van de film door het onderwerp wordt gedicteerd."

Kunt U zich voorstellen dat sommige mensen zich over een drempel moeten zetten om een film over een snelweg of een bommenwerper te gaan zien? Ja hoor, dat hoor ik wel vaker. Mijn films zouden koud zijn, niet menselijk. Ik kies vaak onderwerpen die gaan over de gereedschappen die mensen gebruiken. Ik denk dat er meer waardigheid zit in het gereedschap dat iemand gebruikt, dan in het eigenlijke bestaan van de mens zelf. Daarnaast zegt een stuk gereedschap veel over de gebruiker.

Het vliegtuigkerkhof in Tucson, waar veel B-52's staan, beslaat een groot deel van de film. Was dat zo belangrijk voor U? Het was conceptueel belangrijk, aangezien een onderliggend thema van de film is hoe belangrijk de militaire industrie voor de Amerikaanse economie is. Het mooie is, dat veel onderdelen van de B-52 worden hergebruikt, het is niet alleen schroot. Daar omheen hangt nog steeds een zweem van lichaamsgeuren, kerosine, metaal en rubber.

Ik was verbaasd dat U tijdens de film niet één keer met het vliegtuig mee de lucht in ging. Was dat een bewuste keuze? Ik heb daartoe wel een verzoek ingediend. Natuurlijk hadden ze dat liever niet en daarom werd er gezegd dat we eerst een training van twee weken moesten ondergaan. Maar dat kan niet midden in een opnameperiode, want dan kost iedere dag geld. Daar komt bij, dat het in een B-52 erg nauw is en in de lucht is er een groot contrast tussen licht en donker, zodat je lampen mee moet nemen als je nog wat wilt zien.

De B-52 speelde een grote rol in de oorlog in Vietnam. Is het vliegtuig nog steeds deel van het Vietnamese collectief geheugen? Absoluut. Zeventig procent van de B-52's is daar neergeschoten, wat het einde van de oorlog inluidde. Voor de Vietnamezen is de B-52 een symbool van de toenmalige dreiging, maar ook van de omvang van hun overwinning. Zij waren met hun beperkte middelen niet slechts de gelijken van de Amerikanen, maar hebben hen op de knieën gedwongen. Momenteel is echter negentig procent van de bevolking onder de dertig. Dat is een echte MTV-generatie, die niks van de oorlog weet of er niks van wil weten. Ik vraag me wel eens af, of de Amerikanen die oorlog uiteindelijk toch niet hebben gewonnen.

Heeft U al een onderwerp voor een nieuwe film? Een nieuw stuk gereedschap? Nee, en ik denk daar ook niet echt over na. Vaak wordt een onderwerp me min of meer aangegeven als kado. Bij B-52 was het een kunstenaar die na het zien van één van mijn films tegen me zei: "Ik weet een onderwerp voor u." Met Reichsautobahn ging het anders. Ik vond een kort filmpje over de Reichsautobahn dat ik fascinerend vond. Daarna vond ik er nog één en nog één. Het was alsof er een deur openging, die de hele tijd verborgen was geweest en waarachter zich een schat bevond.

Frank de Neeve

Of B-52 in Nederland wordt uitgebracht is nog onduidelijk.
Een beknopte publicatie over Hartmut Bitomsky is verkrijgbaar via shadowfestival@hotmail.com



top
B-52

Februari 2002 #230

Regie
Hartmut Bitomsky

122 minuten

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


B

B-52
B. LOVE COLDER THAN DEATH
B. MONKEY
BAADASSSSS!
DER BAADER MEINHOF KOMPLEX
BAARÌA
BAB EL-OUED CITY
The Babadook
BABAJI, AN INDIAN LOVE STORY
BABE
BABE: PIG IN THE CITY
BABEL
BABIES
BABOOSKA
BABS
De baby
BABY BLUE
Baby Driver
BABY GENIUSES
BABY MAMA
THE BABY OF MÂCON
BABY'S DAY OUT
BABYLON
BABYLON A.D.
The babymakers
Bacalaureat (Cristian Mungiu over)
THE BACHELOR
Bachelorette
HET BACHVIRUS
BACIAMI ANCORA
BACK TO GAYA
THE BACK-UP PLAN
BACKBEAT
BAD BOY BUBBY
BAD BOYS
BAD BOYS 2
BAD COMPANY
BAD DAY AT BLACK ROCK
BAD GIRLS OF MUSIC
BAD GUY
BAD LIEUTENANT
THE BAD LIEUTENANT: PORT OF CALL — NEW ORLEANS
Bad Moms
Bad Neighbours
Bad Neighbours 2
BAD NEWS BEARS
BAD SANTA
Bad Santa 2
BAD TEACHER
The Bag Man
BAISE-MOI
UN BAISER S'IL VOUS PLAÎT
BAISERS VOLÉS
Bait 3D
DE BAL
LE BAL MASQUÉ
BALADA TRISTE DE TROMPETA
LA BALIA
BALIBO
BALKAN BAROQUE
Ballerina
BALLETS RUSSES
BALLO A TRE PASSI
LE BALLON ROUGE
BAMAKO
BAMBI
BAMBI II
BAMBOOZLED
THE BAND'S VISIT
La bande à Picasso
BANDIDAS
BANDIT QUEEN
BANDITS
Bang Gang (A Modern Love Story)
THE BANGER SISTERS
BANGKOK DANGEROUS (2000)
BANGKOK DANGEROUS (2008)
THE BANISHMENT
THE BANK JOB
DE BANKROET JAZZ
EL BAÑO DEL PAPA
BARAN
BARB WIRE
Barbara
THE BARBER OF SIBERIA
Barbershop: A Fresh Cut
BARDSONGS
THE BAREFOOT CONTESSA
BARNEY'S VERSION
BARNYARD: THE ORIGINAL PARTY ANIMALS/BEESTENBOEL
LES BARONS
Barry
Bart Vegter: 9 abstracte films (1981-2008)
BASEKETBALL
BASHU
BASIC INSTINCT 2
THE BASKETBALL DIARIES
BASQUIAT
LOS BASTARDOS
Bastille Day
BATALLA EN EL CIELO
BATMAN & ROBIN
BATMAN BEGINS
BATMAN FOREVER
Batman vs. Superman: Dawn of Justice
BATTLE IN SEATTLE
The Battle of Algiers
Battle of the Year: The Dream Team
BATTLE ROYALE
BATTLE ROYALE 2
BATTLEFIELD EARTH
Battleship
The Bay
Baywatch
BE COOL
BE KIND REWIND
THE BEACH
BEAN
Bears
Beasts of No Nation
Beasts of the Southern Wild
BEAT
The Beatles: Eight Days a Week
Beats, Rhymes & Life Travels of a Tribe Called Quest
BEAU TRAVAIL
BEAUTIFUL BITCH
BEAUTIFUL BOXER
Beautiful Boy
THE BEAUTIFUL COUNTRY
Beautiful Creatures
BEAUTIFUL GIRLS
BEAUTIFUL JOE
A BEAUTIFUL MIND
BEAUTIFUL PEOPLE
BEAUTIFUL THING
Beauty and the Beast
Les beaux jours
BEAVIS AND BUTT-HEAD DO AMERICA
BECAUSE I SAID SO
BECK
BECOMING JANE
Becoming traviata
BEDAZZLED
BEDROOMS & HALLWAYS
BEDTIME STORIES
BEE MOVIE
BEEFCAKE
BEESEASON
BEESTENBOEL (BARNYARD: THE ORIGINAL PARTY ANIMALS)
Beestenboot
BEETHOVEN'S 2ND
BEFORE AND AFTER
Before I Fall
Before Midnight
BEFORE NIGHT FALLS
BEFORE SUNRISE
BEFORE SUNSET
BEFORE THE DEVIL KNOWS YOU'RE DEAD
Before the Flood
BEFORE THE RAIN
BEFORE THE STORM
Begin Again
Beginners
BEHIND ENEMY LINES
Behind the Candelabra
BEHIND THE SUN
Being Flynn
BEING HUMAN
BEING JOHN MALKOVICH
Bel ami
Belgica
THE BELIEVER
BELLA MARTHA
Bellas mariposas
Belle
BELLE
Belle
BELLE DE JOUR
Belle en het beest
BELLE ÉPOQUE
BELLE TOUJOURS
BELLE VAN ZUYLEN
Bellicher: Cel
BELOVED
BELPHÉGOR — LE FANTÔME DU LOUVRE
BEN X
Ben-Hur
BEND IT LIKE BECKHAM
De Bende van Oss
Bennie Stout
BENNY AND JOON
BENNY'S VIDEO
BENZINA
BEOWULF
BEOWULF & GRENDEL
Berberian Sound Studio
BERLIN ALEXANDERPLATZ: REMASTERED
Berliner Tagebuch
BERNIE
Bert Haanstra Compleet
BES VAKIT — TIMES AND WINDS
BESHKEMPIR
The Best Exotic Marigold Hotel
THE BEST INTENTIONS
Best Night Ever
The Best of Me
THE BEST THING IN LIFE
BEST WORST MOVIE
DE BESTE ZOMER
Bethlehem
BETTER THAN CHOCOLATE
Between the Devil and the Deep
BETWEEN THE DEVIL AND THE DEEP BLUE SEA
THE BEVERLY HILLBILLIES
BEVERLY HILLS CHIHUAHUA
BEVERLY HILLS COP 3
DER BEWEGTE MANN
BEWITCHED
BEWOGEN KOPER
BEYNELMILEL aka THE INTERNATIONAL
BEYOND
Beyond
BEYOND BORDERS
Beyond Clueless
BEYOND RANGOON
BEYOND REASON
Beyond Sleep
BEYOND THE CLOUDS (PAR DELÀ LES NUAGES)
BEYOND THE GAME
Beyond the Hills
Beyond the Mountains and Hills
BEYOND THE ROCKS
Beyond the Steppes
BEZNESS
Bezness as Usual (Alex Pitstra over)
The BFG
Bibi & Tina
Bibi & Tina 2 (NL)
Bibi & Tina: Jongens tegen de meiden
BICENTENNIAL MAN
Les bien-aimés
BIENVENUE CHEZ LES CH'TIS
Big Boy
THE BIG BRASS RING
BIG DADDY
Big Eyes
BIG FISH
Big Game
THE BIG HEAT
Big Hero
THE BIG HIT
THE BIG LEBOWSKI
Big Miracle
BIG MOMMA'S HOUSE
BIG MOMMA'S HOUSE 2
BIG MOMMAS: LIKE FATHER, LIKE SON
BIG NIGHT
The Big Parade
The Big Short
The Big Wedding
THE BIG WHITE
Bigfoot Junior
A Bigger Splash
BIGGER THAN JAMES DEAN
BIGGER THAN LIFE
BIGGIE & TUPAC
BIJ ONS IN DE JORDAAN
BIKKEL
BILLY ELLIOT
BILLY THE KID
BILLY'S BAD
BIN ICH SCHÖN?
BIN-JIP
BINGO
BIOGRAFI: ALBANESE VERHALEN
BIPEDALISM
BIR IHTIMAL DAHA VAR
THE BIRD CAN'T FLY
Bird People (Pascale Ferran over)
THE BIRDCAGE
Birdman
BIRDWATCHERS
BIRTH
BIRTHDAY GIRL
BITTER MOON
BITTER SUGAR
Bittersweet
A BITTERSWEET LIFE
BIUTIFUL
Black
Black & White & Sex
THE BLACK BALLOON
BLACK BUTTERFLIES
BLACK CAT, WHITE CAT
Black Coal
THE BLACK DAHLIA
Black Gold
BLACK GOLD
BLACK HAWK DOWN
BLACK KNIGHT
BLACK MASK
Black Mass
Black Mirror
Black Out
BLACK ROBE
BLACK SHEEP
BLACK SNAKE MOAN
BLACK SWAN
BLACK VENUS
Black's Game
Blackbird
BLACKBOARDS
Blackfish
Blackhat
Blackmail/Grand Piano
THE BLACKOUT/THE ADDICTION
BLACKWATER FEVER
BLADE
BLADE 2
BLADE RUNNER
Blade Runner: The Final Cut
BLADE TRINITY
BLADES OF GLORY
Blair Witch
BLAIR WITCH 2: BOOK OF SHADOWS
THE BLAIR WITCH PROJECT
Blancanieves
A Blast
BLAST FROM THE PAST
DE BLAUWE TREIN
BLAZEN TOT HONDERD
BLAZING SADDLES
BLED NUMBER ONE
The Bleeder
Blended
BLESS THE CHILD
BLIND
BLIND DATE
BLIND DATE (2008)
BLIND LOVES
BLIND PIG WHO WANTS TO FLY (Previously Unreleased)
BLINDGANGERS
BLINDNESS
BLINDSIGHT
The Bling Ring
BLINK
BLISSFULLY YOURS
Blitz
Bloed, zweet & tranen
BLOEDBROEDERS
DE BLOEDBRUILOFT
Bloedlink
LA BLONDES AUX SEINS NUS
BLOOD AND WINE
BLOOD DIAMOND
Blood Father
BLOOD IN BLOOD OUT
Blood Ties
BLOODWORK
BLOODY ANGELS
BLOODY MONDAYS & STRAWBERRY PIES
BLOODY SUNDAY
BLOOT
BLOW
BLOWN AWAY
BLUB! IK BEN EEN VIS
BLUE
BLUE BELGIUM
BLUE CHIPS
BLUE CRUSH
Blue Jasmine
THE BLUE KITE
BLUE MOON
BLUE MOVIE
BLUE SKY
BLUE STREAK
BLUE TIGER
BLUE VALENTINE
BLUE VELVET
BLUEBERRY
Bluebird
The Blues Brothers
BLUES BROTHERS 2000
Boardwalk Empire
THE BOAT THAT ROCKED
BOAT TRIP
BOB LE FLAMBEUR
BOB ROBERTS
BOBBY
Bobby en de geestenjagers
BODIES, REST & MOTION
Bodkin Ras
THE BODY
Body (Previously Unreleased)
BODY BAGS
Body Language
BODY OF EVIDENCE
BODY OF LIES
BODY SHOTS
BODYGUARD
DE BOEKVERFILMING
Bojack Horseman
EL BOLA
BOLIVIA
BOLLETJES BLUES!
BOLLYWOOD HERO
BOLT
Het bombardement
BOMBÓN — EL PERRO
Bon Bini Holland
EL BONAERENSE
THE BONE COLLECTOR
Bone Tomahawk
DE BONTE BRIGADE
BOOGEYMAN
BOOGIE NIGHTS
Boogie Woogie
THE BOOK OF ELI
The Book Thief
BOOM!
BOOMERANG
BOPHA!
BORAT: CULTURAL LEARNINGS OF AMERICA FOR MAKE BENEFIT GLORIOUS NATION OF KAZAKHSTAN
Borders (Jacqueline van Vugt over)
BORDERTOWN
Borgman
BORN YESTERDAY
THE BORROWERS
De Boskampi's
The Boss
The Boss Baby
THE BOSS OF IT ALL
BOSTON KICKOUT
THE BOTHERSOME MAN
El botón de nácar (Patricio Guzmán over)
BOTTLE ROCKET
BOTTLE SHOCK
BOUNCE
BOUND
THE BOUNTY HUNTER
THE BOURNE IDENTITY
The Bourne Legacy
THE BOURNE SUPREMACY
THE BOURNE ULTIMATUM
BOVEN DE BERGEN
Boven is het stil
DE BOVENMAN
THE BOW (HWAL)
BOWFINGER
BOWLING FOR COLUMBINE
THE BOX
BOX OF MOONLIGHT
THE BOXER
The BoxTrolls
The Boy
Boy 7
BOY A
The Boy and the World
BOY CALLED TWIST
THE BOY IN THE STRIPED PYJAMAS
BOY MEETS GIRL STORIES
The Boy Next Door
THE BOY WHO CRIED BITCH
Boychoir
Boyhood
BOYS
BOYS DON'T CRY
BOYS ON THE SIDE
THE BRADY BUNCH MOVIE
BRAINSCAN
Bram Fischer
BRAM STOKER'S DRACULA
Brammetje Baas
Brandweerman Sam: UFO Alarm
BRASILIA, EEN DAG IN FEBRUARI
BRASSED OFF
Brasserie Valentijn
BRAT
BRATAN
BRATZ — THE MOVIE
Brave
THE BRAVE
THE BRAVE ONE
BRAVEHEART
BREACH
BREAD AND ROSES
THE BREAK-UP
BREAKDOWN
Breakfast at Tiffany's
BREAKFAST OF CHAMPIONS
BREAKFAST ON PLUTO
BREAKING AND ENTERING
Breaking Bad (Tweede helft seizoen 5)
BREAKING NEWS
BREAKING THE WAVES
BREAST MEN
BREATH
BRENDAN AND THE SECRET OF THE KELLS
BRICK
Brick Mansions
BRIDE AND PREJUDICE
BRIDE FLIGHT
BRIDE OF CHUCKY
BRIDE WARS
BRIDESHEAD REVISITED
Bridesmaids
Bridge of Spies
BRIDGE TO TERABITHIA
THE BRIDGES OF MADISON COUNTY
BRIDGET JONES 2: THE EDGE OF REASON
Bridget Jones's Baby
BRIDGET JONES'S DIARY
DE BRIEF DIE NOOIT VERZONDEN WERD
BRIEF ENCOUNTER
DE BRIEF VOOR DE KONING
BRIEFGEHEIM
BRIGANDS, CHAPITRE VII
BRIGHT FUTURE
BRIGHT STAR
BRIGHT YOUNG THINGS
Brimstone
Bring me the Head of Alfredo Garcia
BRINGING OUT THE DEAD
BROADWAY — BLACK SEA
BRODEUSES
Broers
BROKEBACK MOUNTAIN
Broken
BROKEN ARROW
The Broken Circle Breakdown
Broken City
BROKEN FLOWERS
BROKEN WINGS
A BRONX TALE
Brooklyn
BROOKLYN'S FINEST
BROOS
Bros' Before Ho's
BROTHER
BROTHER BEAR
BROTHERHOOD
BROTHERHOOD OF WAR
BROTHERS
BROTHERS (2009)
THE BROTHERS BLOOM
THE BROTHERS GRIMM
THE BROTHERS MCMULLEN
BROTHERS OF THE HEAD
BROWN'S REQUIEM
BROWNIAN MOVEMENT
THE BROWNING VERSION
Brozer
BRUCE ALMIGHTY
BRUCIO NEL VENTO (BURNING IN THE WIND)
BRUISER
BRÜNO
BUBBA HO-TEP
BUBBLE
LA BÛCHE
THE BUCKET LIST
BUDDENBROOKS
BUDDHA COLLAPSED OUT OF SHAME
BUDDHA'S LOST CHILDREN
BUDDY
LA BUENA VIDA
BUENA VISTA SOCIAL CLUB
BUENOS AIRES VICE VERSA
BUFFALO '66
BUFFALO SOLDIERS
A BUG'S LIFE
Bugs
Buitenkampers
BULLET BOY
BULLET IN THE HEAD
Bullet to the Head
BULLETPROOF MONK
BULLETS OVER BROADWAY
BULLY
BULWORTH
DE BUNKER
Bunohan
BUÑUEL'S PRISONERS
BUONGIORNO NOTTE
LES BUREAUX DE DIEU
BURIED
BURLESQUE
Burma Storybook
BURMA VJ — REPORTING FROM A CLOSED COUNTRY
BURN AFTER READING
THE BURNING PLAIN
Burning Sands
Burnt
BURNT BY THE SUN
Burying the Ex
THE BUSINESS
A BUSINESS AFFAIR
THE BUTCHER BOY
The Butler
LE BUTTANE
THE BUTTERFLY EFFECT
BUTTERFLY KISS
BUTTERFLY ON A WHEEL
BUURMAN EN BUURMAN
By the Sea
BYE BYE BLUEBIRD
The Bye Bye Man
The Bye Bye Man
BYE-BYE
Byzantium