The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Jacqueline van Vugt (foto Angelique van Woerkom) 'Africa. don't come eh?', sneert ze

Borders (Jacqueline van Vugt over)

Nederland, 2013 | Jacqueline van Vugt
In de documentaire Borders trekt Jacqueline van Vugt van grens naar grens om onze immigranten een smoel te geven. "Een grens is een plek waar macht en kwetsbaarheid bij elkaar komen."

Door Laura van Zuylen



Nee hè, niet wéér zo'n zielige asielzoeker. Dat kan je eerste reactie zijn bij de openingsbeelden van Borders. Een Nigeriaanse vrouw wordt teruggestuurd na dertien jaar illegaal in Nederland te zijn verbleven. Haar geld is ze kwijt en ze werkte jarenlang gedwongen als prostituee. "Africa, don't come, eh?" sneert ze. Maar dan gebeurt er iets geks. Ze provoceert een beveiligingsbeambte in het uitzetcentrum met een string en een glitterrokje. Zij is geen slachtoffer, maar iemand die zit te pesten. Het zet de toon van de eigenzinnige documentaire van regisseur en cameravrouw Jacqueline van Vugt. "Ik zoek naar scènes van kwetsbaarheid en ongemak. 'Tussenmomenten', waarop je onvermogen en knulligheid voelt. Het schild dat mensen ophouden valt dan weg."
Van Vugt vliegt in Borders met deze vrouw mee naar Afrika en neemt een bekende emigratieroute van Nigeria naar Nederland terug. Zonder kleinerend of sentimenteel te worden, laat ze onderweg luchtige en schrijnende verhalen zien. Prostitutie is vanzelfsprekend, mensenhandelaars en pooiers houden zich verborgen. Opvallend is de man op de grens van Mali en Burkina Faso, die sportjournalist had willen worden. Nu wacht hij bij het spoor à la Wachten op Godot op een trein die nooit lijkt te komen. "Dat iemand zoiets leuk kan vinden, vind ik ook interessant", vertelt Van Vugt. "Ooit had hij een droom, maar hij is best tevreden over hoe het nu gaat."

Papiercultuur
De regisseur trekt van grensplaats naar grensplaats en volgt op iedere plek nieuwe protagonisten, en creëert zo een mozaïekvertelling. Tegelijkertijd is ze ook niet blind voor de voetsporen van een torretje. Aangrijpend is het beeld dat ze schetst van de douane en de kampen eromheen. Ze worden bevolkt door emigranten die onderweg gestrand zijn. Sommigen dromen ervan om verder te komen, anderen hebben zich bij hun lot neergelegd en wonen er al jaren. "Grenzen fascineren me", legt Van Vugt uit. "Een grens is een plek waar macht en kwetsbaarheid bij elkaar komen. Je moet je overleveren aan iemand anders en die beslist over je vrijheid. Ondertussen voelt die macht arbitrair." Zodra een douanier immers zijn uniform uittrekt, verliest hij zijn macht.
Een paspoort is in Afrika geen onaantastbaar gegeven, blijkt uit Borders. Van Vugt: "Eerst wilde ik de film Papers Are Everything noemen. We zijn een papiercultuur en het is een heel Europees idee dat je alleen bestaat omdat je een paspoort hebt. In Afrika gaat dat anders. Als iemand zegt dat hij uit een bepaald dorp komt, dan wordt dat gecheckt door te controleren wie hij daar kent. Dat kan alleen doordat iedereen zo nauw bij elkaar betrokken is."
Van Vugt kent die cultuur goed, omdat ze er gedeeltelijk is opgegroeid. De Afrikaanse manier van leven ambieert ze niet. "Ik houd van de anonimiteit die je je met een paspoort kunt veroorloven. Het is verstikkend als iedereen alles van je weet. En er speelt nog iets mee. Via je familie wordt alles geregeld en het is je enige vangnet. Als je vertrekt, kun je niet terug. Je wordt in feite verstoten. Je lijdt gezichtsverlies als je terug zou komen."

Eenkennig
Borders is een belangrijke film, omdat het emigranten — ondanks de bij vlagen somber stemmende vertellingen — niet zielig maakt. Ze krijgen juist elk een gezicht. Tot Van Vugts ontzetting merkt ze op dat hun motivatie om naar Europa te komen nooit wordt onderzocht: "Ons systeem is erop gebaseerd om mensen te ontmenselijken. Je merkt dat men geen idee heeft waar deze mensen vandaan komen en wie ze zijn. Het is namelijk niet vanzelfsprekend dat iedereen die naar Nederland komt hier wil blijven. De meesten willen werken, dus als er geen werk is, dan gaan ze weer weg."
Volgens Van Vugt is ons idee over immigranten gebaseerd op de gastarbeiders die in de jaren zeventig naar Nederland zijn gehaald: "Zij waren meestal laagopgeleid en werden geselecteerd op hun arbeiderskwaliteiten. De mensen die nu naar Europa vertrekken zijn op zoek naar een beter leven en bereid om hun grenzen te verbreden. Ze hebben een groot doorzettings- en incasseringsvermogen. In Nederland is men eenkennig tegenover 'de ander'. Daar word je dommer van, denk ik. In plaats van te vragen wat iemand hier komt halen, kun je ook onderzoeken waar je iemand voor kunt gebruiken. Maak immigratiewetgeving en geef werkvergunningen uit, zodat ze net als wij belasting kunnen betalen. Dan zien we over een paar jaar wel weer verder."
"Ik vind dat iedereen de kans moet krijgen die hij verdient. Persoonlijke vrijheid vind ik dus heel belangrijk. Ik krijg het idee dat we ons nu voegen naar 'het systeem', in plaats van het vorm te geven en te veranderen. Maar ik zou nooit de politiek ingaan. Dan moet je het individu loslaten en denken aan het collectief. Ik wil het omdraaien: door te kijken naar ieder mens als individu kom je achter de collectieve drijfveren. Het collectief is namelijk een optelling van mensjes."

Op 5 juni is er een voorpremière in De Balie in Amsterdam met een debat tussen Job Cohen, Gerd Leers en Fred Teeven (de laatste twee zijn nog ovb)



top
Borders (Jacqueline van Vugt over)

Juni 2014 #366

Regie
Jacqueline van Vugt

Kleur, 85 minuten

Distributie
Cinema Delicatessen
Te zien
vanaf 12 juni

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


B

B-52
B. LOVE COLDER THAN DEATH
B. MONKEY
BAADASSSSS!
DER BAADER MEINHOF KOMPLEX
BAARÌA
BAB EL-OUED CITY
The Babadook
BABAJI, AN INDIAN LOVE STORY
BABE
BABE: PIG IN THE CITY
BABEL
BABIES
BABOOSKA
BABS
De baby
BABY BLUE
Baby Driver
BABY GENIUSES
BABY MAMA
THE BABY OF MÂCON
BABY'S DAY OUT
BABYLON
BABYLON A.D.
The babymakers
Bacalaureat (Cristian Mungiu over)
THE BACHELOR
Bachelorette
HET BACHVIRUS
BACIAMI ANCORA
BACK TO GAYA
THE BACK-UP PLAN
BACKBEAT
BAD BOY BUBBY
BAD BOYS
BAD BOYS 2
BAD COMPANY
BAD DAY AT BLACK ROCK
BAD GIRLS OF MUSIC
BAD GUY
BAD LIEUTENANT
THE BAD LIEUTENANT: PORT OF CALL — NEW ORLEANS
Bad Moms
Bad Moms 2
Bad Neighbours
Bad Neighbours 2
BAD NEWS BEARS
BAD SANTA
Bad Santa 2
BAD TEACHER
The Bag Man
BAISE-MOI
UN BAISER S'IL VOUS PLAÎT
BAISERS VOLÉS
Bait 3D
DE BAL
LE BAL MASQUÉ
BALADA TRISTE DE TROMPETA
LA BALIA
BALIBO
BALKAN BAROQUE
Ballerina
BALLETS RUSSES
BALLO A TRE PASSI
LE BALLON ROUGE
BAMAKO
BAMBI
BAMBI II
BAMBOOZLED
THE BAND'S VISIT
La bande à Picasso
BANDIDAS
BANDIT QUEEN
BANDITS
Bang Gang (A Modern Love Story)
THE BANGER SISTERS
BANGKOK DANGEROUS (Danny & Oxide Pang)
BANGKOK DANGEROUS (Danny & Oxide Pang)
THE BANISHMENT
THE BANK JOB
DE BANKROET JAZZ
EL BAÑO DEL PAPA
BARAN
BARB WIRE
Barbara
THE BARBER OF SIBERIA
Barbershop: A Fresh Cut
Barbie, dolfijnenmagie
BARDSONGS
THE BAREFOOT CONTESSA
BARNEY'S VERSION
BARNYARD: THE ORIGINAL PARTY ANIMALS/BEESTENBOEL
LES BARONS
Barry
Bart Vegter: 9 abstracte films (1981-2008)
BASEKETBALL
BASHU
BASIC INSTINCT 2
THE BASKETBALL DIARIES
BASQUIAT
LOS BASTARDOS
Bastille Day
BATALLA EN EL CIELO
BATMAN & ROBIN
BATMAN BEGINS
BATMAN FOREVER
Batman vs. Superman: Dawn of Justice
BATTLE IN SEATTLE
The Battle of Algiers
Battle of the Sexes
Battle of the Year: The Dream Team
BATTLE ROYALE
BATTLE ROYALE 2
BATTLEFIELD EARTH
Battleship
The Bay
Baywatch
BE COOL
BE KIND REWIND
THE BEACH
BEAN
Bears
Beasts of No Nation
Beasts of the Southern Wild
BEAT
The Beatles: Eight Days a Week
Beats, Rhymes & Life Travels of a Tribe Called Quest
Un beau soleil intérieur
BEAU TRAVAIL
BEAUTIFUL BITCH
BEAUTIFUL BOXER
Beautiful Boy
THE BEAUTIFUL COUNTRY
Beautiful Creatures
BEAUTIFUL GIRLS
BEAUTIFUL JOE
A BEAUTIFUL MIND
BEAUTIFUL PEOPLE
BEAUTIFUL THING
Beauty and the Beast
Les beaux jours
BEAVIS AND BUTT-HEAD DO AMERICA
BECAUSE I SAID SO
BECK
BECOMING JANE
Becoming traviata
BEDAZZLED
BEDROOMS & HALLWAYS
BEDTIME STORIES
BEE MOVIE
BEEFCAKE
BEESEASON
BEESTENBOEL (BARNYARD: THE ORIGINAL PARTY ANIMALS)
Beestenboot
BEETHOVEN'S 2ND
BEFORE AND AFTER
Before I Fall
Before Midnight
BEFORE NIGHT FALLS
BEFORE SUNRISE
BEFORE SUNSET
BEFORE THE DEVIL KNOWS YOU'RE DEAD
Before the Flood
BEFORE THE RAIN
BEFORE THE STORM
Begin Again
Beginners
BEHIND ENEMY LINES
Behind the Candelabra
BEHIND THE SUN
Being Flynn
BEING HUMAN
BEING JOHN MALKOVICH
Bel ami
Belgica
THE BELIEVER
Bella Donna's
BELLA MARTHA
Bellas mariposas
Belle (Amma Asante)
Belle (André Delvaux)
BELLE (Irma Achten)
BELLE DE JOUR
Belle en het beest
BELLE ÉPOQUE
BELLE TOUJOURS
BELLE VAN ZUYLEN
Bellicher: Cel
BELOVED
BELPHÉGOR — LE FANTÔME DU LOUVRE
BEN X
Ben-Hur
BEND IT LIKE BECKHAM
De Bende van Oss
Bennie Stout
BENNY AND JOON
BENNY'S VIDEO
BENZINA
BEOWULF
BEOWULF & GRENDEL
Berberian Sound Studio
BERLIN ALEXANDERPLATZ: REMASTERED
Berliner Tagebuch
BERNIE
Bert Haanstra Compleet
BES VAKIT — TIMES AND WINDS
BESHKEMPIR
The Best Exotic Marigold Hotel
THE BEST INTENTIONS
Best Night Ever
The Best of Me
THE BEST THING IN LIFE
BEST WORST MOVIE
DE BESTE ZOMER
Bethlehem
BETTER THAN CHOCOLATE
Between the Devil and the Deep
BETWEEN THE DEVIL AND THE DEEP BLUE SEA
THE BEVERLY HILLBILLIES
BEVERLY HILLS CHIHUAHUA
BEVERLY HILLS COP 3
DER BEWEGTE MANN
BEWITCHED
BEWOGEN KOPER
BEYNELMILEL aka THE INTERNATIONAL
BEYOND (Åke Sandgren)
Beyond (Pernialla August)
BEYOND BORDERS
Beyond Clueless
BEYOND RANGOON
BEYOND REASON
Beyond Sleep
BEYOND THE CLOUDS (PAR DELÀ LES NUAGES)
BEYOND THE GAME
Beyond the Hills
Beyond the Mountains and Hills
BEYOND THE ROCKS
Beyond the Steppes
BEZNESS
Bezness as Usual (Alex Pitstra over)
The BFG
Bibi & Tina
Bibi & Tina 2 (NL)
Bibi & Tina: Jongens tegen de meiden
BICENTENNIAL MAN
Les bien-aimés
BIENVENUE CHEZ LES CH'TIS
Big Boy
THE BIG BRASS RING
BIG DADDY
Big Eyes
BIG FISH
Big Game
THE BIG HEAT
Big Hero
THE BIG HIT
THE BIG LEBOWSKI
Big Miracle
BIG MOMMA'S HOUSE
BIG MOMMA'S HOUSE 2
BIG MOMMAS: LIKE FATHER, LIKE SON
BIG NIGHT
The Big Parade
The Big Short
The Big Wedding
THE BIG WHITE
Bigfoot Junior
A Bigger Splash
BIGGER THAN JAMES DEAN
BIGGER THAN LIFE
BIGGIE & TUPAC
BIJ ONS IN DE JORDAAN
BIKKEL
BILLY ELLIOT
BILLY THE KID
BILLY'S BAD
BIN ICH SCHÖN?
BIN-JIP
BINGO
BIOGRAFI: ALBANESE VERHALEN
BIPEDALISM
BIR IHTIMAL DAHA VAR
THE BIRD CAN'T FLY
Bird People (Pascale Ferran over)
THE BIRDCAGE
Birdman
BIRDWATCHERS
BIRTH
BIRTHDAY GIRL
BITTER MOON
BITTER SUGAR
Bittersweet
A BITTERSWEET LIFE
BIUTIFUL
Black
Black & White & Sex
THE BLACK BALLOON
BLACK BUTTERFLIES
BLACK CAT, WHITE CAT
Black Coal
THE BLACK DAHLIA
Black Gold (Jean-Jacques Annaud)
BLACK GOLD (Marc & Nick Francis)
BLACK HAWK DOWN
BLACK KNIGHT
BLACK MASK
Black Mass
Black Mirror
Black Out
BLACK ROBE
BLACK SHEEP
BLACK SNAKE MOAN
BLACK SWAN
BLACK VENUS
Black's Game
Blackbird
BLACKBOARDS
Blackfish
Blackhat
Blackmail/Grand Piano
THE BLACKOUT/THE ADDICTION
BLACKWATER FEVER
BLADE
BLADE 2
BLADE RUNNER
Blade Runner 2049
Blade Runner: The Final Cut
BLADE TRINITY
BLADES OF GLORY
Blair Witch
BLAIR WITCH 2: BOOK OF SHADOWS
THE BLAIR WITCH PROJECT
Blancanieves
A Blast
BLAST FROM THE PAST
DE BLAUWE TREIN
BLAZEN TOT HONDERD
BLAZING SADDLES
BLED NUMBER ONE
The Bleeder
Blended
BLESS THE CHILD
Blessed Benefit
BLIND
BLIND DATE
BLIND DATE (2008)
BLIND LOVES
BLIND PIG WHO WANTS TO FLY (Previously Unreleased)
BLINDGANGERS
BLINDNESS
BLINDSIGHT
The Bling Ring
BLINK
BLISSFULLY YOURS
Blitz
Bloed, zweet & tranen
BLOEDBROEDERS
DE BLOEDBRUILOFT
Bloedlink
LA BLONDES AUX SEINS NUS
BLOOD AND WINE
BLOOD DIAMOND
Blood Father
BLOOD IN BLOOD OUT
Blood Ties
BLOODWORK
BLOODY ANGELS
BLOODY MONDAYS & STRAWBERRY PIES
BLOODY SUNDAY
BLOOT
BLOW
BLOWN AWAY
BLUB! IK BEN EEN VIS
BLUE
BLUE BELGIUM
BLUE CHIPS
BLUE CRUSH
Blue Jasmine
THE BLUE KITE
BLUE MOON
BLUE MOVIE
BLUE SKY
BLUE STREAK
BLUE TIGER
BLUE VALENTINE
BLUE VELVET
BLUEBERRY
Bluebird
The Blues Brothers
BLUES BROTHERS 2000
Boardwalk Empire
THE BOAT THAT ROCKED
BOAT TRIP
BOB LE FLAMBEUR
BOB ROBERTS
BOBBY
Bobby en de geestenjagers
BODIES, REST & MOTION
Bodkin Ras
THE BODY
Body (Previously Unreleased)
BODY BAGS
Body Language
BODY OF EVIDENCE
BODY OF LIES
BODY SHOTS
BODYGUARD
DE BOEKVERFILMING
Bojack Horseman
EL BOLA
BOLIVIA
BOLLETJES BLUES!
BOLLYWOOD HERO
BOLT
Het bombardement
BOMBÓN — EL PERRO
Bon Bini Holland
EL BONAERENSE
THE BONE COLLECTOR
Bone Tomahawk
DE BONTE BRIGADE
BOOGEYMAN
BOOGIE NIGHTS
Boogie Woogie
THE BOOK OF ELI
The Book Thief
BOOM!
BOOMERANG
BOPHA!
BORAT: CULTURAL LEARNINGS OF AMERICA FOR MAKE BENEFIT GLORIOUS NATION OF KAZAKHSTAN
Borders (Jacqueline van Vugt over)
BORDERTOWN
Borg/McEnroe
Borgman
BORN YESTERDAY
THE BORROWERS
De Boskampi's
The Boss
The Boss Baby
THE BOSS OF IT ALL
BOSTON KICKOUT
THE BOTHERSOME MAN
El botón de nácar (Patricio Guzmán over)
BOTTLE ROCKET
BOTTLE SHOCK
BOUNCE
BOUND
THE BOUNTY HUNTER
THE BOURNE IDENTITY
The Bourne Legacy
THE BOURNE SUPREMACY
THE BOURNE ULTIMATUM
BOVEN DE BERGEN
Boven is het stil
DE BOVENMAN
THE BOW (HWAL)
BOWFINGER
BOWLING FOR COLUMBINE
THE BOX
BOX OF MOONLIGHT
THE BOXER
The BoxTrolls
The Boy
Boy 7
BOY A
The Boy and the World
BOY CALLED TWIST
THE BOY IN THE STRIPED PYJAMAS
BOY MEETS GIRL STORIES
The Boy Next Door
THE BOY WHO CRIED BITCH
Boychoir
Boyhood
BOYS
BOYS DON'T CRY
BOYS ON THE SIDE
Brad's Status (Mike White over)
THE BRADY BUNCH MOVIE
BRAINSCAN
Bram Fischer
BRAM STOKER'S DRACULA
Brammetje Baas
Brandweerman Sam: UFO Alarm
BRASILIA, EEN DAG IN FEBRUARI
BRASSED OFF
Brasserie Valentijn
BRAT
BRATAN
BRATZ — THE MOVIE
Brave
THE BRAVE
THE BRAVE ONE
BRAVEHEART
BREACH
BREAD AND ROSES
THE BREAK-UP
BREAKDOWN
Breakfast at Tiffany's
BREAKFAST OF CHAMPIONS
BREAKFAST ON PLUTO
BREAKING AND ENTERING
Breaking Bad (Tweede helft seizoen 5)
BREAKING NEWS
BREAKING THE WAVES
BREAST MEN
BREATH
Breathe
BRENDAN AND THE SECRET OF THE KELLS
BRICK
Brick Mansions
BRIDE AND PREJUDICE
BRIDE FLIGHT
BRIDE OF CHUCKY
BRIDE WARS
BRIDESHEAD REVISITED
Bridesmaids
Bridge of Spies
BRIDGE TO TERABITHIA
THE BRIDGES OF MADISON COUNTY
BRIDGET JONES 2: THE EDGE OF REASON
Bridget Jones's Baby
BRIDGET JONES'S DIARY
DE BRIEF DIE NOOIT VERZONDEN WERD
BRIEF ENCOUNTER
DE BRIEF VOOR DE KONING
BRIEFGEHEIM
BRIGANDS, CHAPITRE VII
BRIGHT FUTURE
BRIGHT STAR
BRIGHT YOUNG THINGS
Brigsby Bear (Dave McCary, Kyle Mooney en Kevin Costello over)
Brimstone
Bring me the Head of Alfredo Garcia
BRINGING OUT THE DEAD
BROADWAY — BLACK SEA
BRODEUSES
Broers
BROKEBACK MOUNTAIN
Broken
BROKEN ARROW
The Broken Circle Breakdown
Broken City
BROKEN FLOWERS
BROKEN WINGS
A BRONX TALE
Brooklyn
BROOKLYN'S FINEST
BROOS
Bros' Before Ho's
BROTHER
BROTHER BEAR
BROTHERHOOD
BROTHERHOOD OF WAR
BROTHERS (Jim Sheridan)
BROTHERS (Susanne Bier)
THE BROTHERS BLOOM
THE BROTHERS GRIMM
THE BROTHERS MCMULLEN
BROTHERS OF THE HEAD
BROWN'S REQUIEM
BROWNIAN MOVEMENT
THE BROWNING VERSION
Brozer
BRUCE ALMIGHTY
BRUCIO NEL VENTO (BURNING IN THE WIND)
BRUISER
BRÜNO
BUBBA HO-TEP
BUBBLE
LA BÛCHE
THE BUCKET LIST
BUDDENBROOKS
BUDDHA COLLAPSED OUT OF SHAME
BUDDHA'S LOST CHILDREN
BUDDY
LA BUENA VIDA
BUENA VISTA SOCIAL CLUB
BUENOS AIRES VICE VERSA
BUFFALO '66
BUFFALO SOLDIERS
A BUG'S LIFE
Bugs
Buitenkampers
BULLET BOY
BULLET IN THE HEAD
Bullet to the Head
BULLETPROOF MONK
BULLETS OVER BROADWAY
BULLY
BULWORTH
DE BUNKER
Bunohan
BUÑUEL'S PRISONERS
BUONGIORNO NOTTE
LES BUREAUX DE DIEU
BURIED
BURLESQUE
Burma Storybook
BURMA VJ — REPORTING FROM A CLOSED COUNTRY
BURN AFTER READING
THE BURNING PLAIN
Burning Sands
Burnt
BURNT BY THE SUN
Burying the Ex
THE BUSINESS
A BUSINESS AFFAIR
THE BUTCHER BOY
The Butler
LE BUTTANE
THE BUTTERFLY EFFECT
BUTTERFLY KISS
BUTTERFLY ON A WHEEL
BUURMAN EN BUURMAN
By the Sea
BYE BYE BLUEBIRD
The Bye Bye Man
BYE-BYE
Byzantium