Zero Days (Alex Gibney over)
American Honey
Loving
Gimme Danger — Long Live The Stooges
United States of Love
Jeanne Moreau in Jules et Jim (1961) Jeanne Moreau en A demain: Een oma met een meisjeslach

A DEMAIN

Frankrijk, 1991 | Didier Martiny
Denkend aan Jeanne Moreau doemt als eerste haar mond voor je op. Met die afhangende mondhoeken, die een bepaalde droefheid of hardheid uitstralen, maar die door een haast onmerkbare beweging plots voluit kunnen lachen. Haar mond is haar kracht geworden, van Jules et Jim (1961) tot A demain (1991), de film die deze maand in Nederland wordt uitgebracht.

Catherine (Jeanne Moreau) is voor Jules en Jim de levend geworden lach. Ooit zagen deze twee mannen een afbeelding van een vrouw, uit steen gehakt, met een serene glimlach om haar lippen. Hiervan waren zij zo onder de indruk, dat ze alleen nog met een vrouw met zo'n lach een liefde wilden beleven. Ze ontmoeten Catherine en vormen een ménage à trois. Jeanne Moreau is dan 33 jaar, en sinds drie jaar, door haar rol in L'ascenseur pour l'échafaud (1958) van Louis Malle, een bekend actrice. Hoewel Malle's film al haar 22ste was, had ze daarvoor nooit erkenning gekregen, omdat ze meestal in slechte films speelde, in rollen die haar niet op het lijf waren geschreven.
Moreau voldeed niet aan het toen heersende schoonheidsideaal van frêle vrouwen met kleine monden, zoals de actrice Martine Carol. Men had wel geprobeerd om haar, door middel van lagen make-up en trucjes met licht en fotografie, daarop te laten lijken; en Moreau liet het zich aanleunen, omdat, zegt ze, "ik wist dat ik het in me had, een reservoir van mogelijkheden waar ik niet bij kon komen, maar dat er wás". Toen ze vervolgens werd benaderd door beginnende regisseurs die iets totaal anders van haar verlangden, ging ze daar op in. Malle (L'ascenseur à l'échafaud en Les amants) en Truffaut (Jules et Jim en La mariée était en noir) waren voor haar mensen die een heel eigen wereld op konden roepen, een wereld waarin zij zich thuisvoelde. Met de films van Malle en Truffaut begint eind jaren vijftig de Nouvelle Vague, de nieuwe stroming in de Franse film, zonder make-up en met natuurlijk licht, waarin Jeanne Moreau eindelijk zichzelf kon zijn.

Medeplichtig
In de jaren die volgen speelt ze in films van veel beroemde regisseurs: Welles, Buñuel, Antonioni, Losey, Renoir. Voor haar is niet de rol zelf doorslaggevend, maar de ontmoeting met de regisseur. Klikt het, zitten ze op dezelfde golflengte, dan wil ze graag een film met hem maken, ook al krijgt zij nog zo'n kleine rol (zoals bijvoorbeeld in The trial van Orson Welles uit 1962). Ook blijft zij films maken met onbekende en debuterende regisseurs. Ze noemt haar misschien grootste en aangeboren gave: het instinct om talent te herkennen, om mensen te ontmoeten die avonturen aangaan waaraan zij graag medeplichtig wil zijn. Dat zo'n avontuur niet altijd succesvol is, deert haar niet.
In A demain (1991), de tweede speelfilm van Didier Martiny, is Jeanne Moreau de oma, in een huis waar verder twee kinderen, vader, moeder, opa en overgrootmoeder wonen. Oma (Moreau) en kleinzoon (Laurent Lavergne) voeren gesprekken over het andere leven, het leven na de dood. Zoals dat gaat tussen een kind en een oma: Ga je ver weg? Kan ik dan bij je komen? Oma wijst naar de bergen waarachter het andere leven ligt en verzekert hem dat hij iedereen die hij kent daar weer terug zal vinden. A demain is een aardige film, met een mooie rol voor Moreau als oma. Glimlachend (de glimlach van Catherine, Jules et Jim lijkt pas gisteren) legt ze haar kaarten tijdens het patiencen, streng spreekt ze haar echtgenoot toe, lief praat ze met haar kleinzoon. Maar waarom in godsnaam heeft de regisseur gekozen voor een terugblik van de kleinzoon als man, en hoor je bij alles wat je ziet nog eens een (overbodig) commentaar? Waar de titel 'a demain' naar verwijst bijvoorbeeld, kun je je levendig voorstellen: strak ingestopt onder de dekens roep je nog één keer 'tot morgen' tegen je moeder, en daarna nog eens en nog eens. Steeds wil je weer antwoord hebben om er zeker van te zijn dat zij, met de verdwijning uit je blikveld, niet ook werkelijk verdwenen is, en om zeker te weten dat ze er morgen ook weer zal zijn. Dit doet het jongetje in A demain en je herkent het gevoel. Maar wanneer er daarna nog eens wordt uitgelegd waarom hij dat deed, en wat hij toen voelde, is die herkenning waardeloos geworden.

Rijk en roodharig
In hetzelfde jaar waarin A demain uitkwam speelde Moreau in een film waarvoor ze een César kreeg uitgereikt. La vieille qui marchait dans la mer, van Laurent Heynemanns, is een hommage aan Moreau. Een rijke dame met iedere keer weer een andere roodharige coiffure gaat, tegen de reuma, met haar kleren aan de zee in, ontmoet een strandboy en neemt hem mee naar haar luxe huis aan de Côte d'Azur om samen met hem nog rijkere mensen te bestelen. Hij is haar laatste liefde en hij houdt van haar. Zij takelt langzaam af, maar blijft zich, door hem, jong voelen. Moreau zelf vond dit een heerlijke rol om te doen, omdat ze hierin argot kon spuien, boosaardig kon zijn, heel wat anders dus dan de lieve oma uit A demain.
La vieille qui marchait dans la mer is de openingsfilm van het nieuwe Haagse Filmhuis, dat op vrijdag 28 mei het theater aan het Spui (overigens het eerste filmhuis in Nederland waarvoor een nieuw gebouw is neergezet) zal betrekken. Jeanne Moreau komt in eigen persoon het Haags Filmhuis openen en zal zaterdag 29 mei worden geïnterviewd door Hans Beerekamp. Na de openingsfilm worden daar een maand lang films met Moreau vertoond. Het zijn vooral de oudere en bekendere films uit de jaren zestig, en de allernieuwste, zoals Le pas suspendu de la cigogne van Angelopoulos uit 1991 die te zien zullen zijn. Haar mineurmond waaruit plots een klaterende lach kan klinken, zullen we in al zijn gedaantes kunnen aanschouwen.

Claartje van der Grinten



top
A DEMAIN

Mei 1993 #134

Produktie
Daniel Chevalier
Regie
Didier Martiny
Scenario
Yasmina Reza
Didier Martiny
Camera
Emmanuel Machuel
Geluid
Philippe Lioret
Francois Groult
Montage
Sylvie Quester
Muziek
Anne-Marie Fijal
Met
Jeanne Moreau
Francois Cluzet
Francois Perrot
Yasmina Reza

Kleur, 105 minuten

Distributie
Meteor Film
Te zien
vanaf 30 mei

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


A

À BOUT DE SOUFFLE
A DEMAIN
A DIVINA COMÉDIA
À l'aveugle
A L'ORIGINE
A la Cantábrica
A LA PLACE DU COEUR
À LA VERTICALE DE L'ÉTÉ
À MA SOEUR (FAT GIRL)
À MAINS NUES
À perdre la raison
À TOUT DE SUITE
A TOUTE VITESSE
A VENDRE
THE A-TEAM
A.I. Artificial Intelligence
A.K.A.
AALTRA
Aanmodderfakker
AANRIJDING IN MOSCOU
DE AAP
Abduction
THE ABDUCTION CLUB
ABEL
ABELTJE
ABGESCHMINKT
ABOUNA
ABOUT A BOY
ABOUT ADAM
ABOUT ELLY
About Last Night
ABOUT SCHMIDT
About Time
Above Us All
El abrazo de la serpiente
EL ABRAZO PARTIDO
LOS ABRAZOS ROTOS
ABRE LOS OJOS
Abrir puertas y ventanas
ABSOLUTE GIGANTEN
ABSOLUTE POWER
Absolutely Fabulous: The Movie
Las acacias
ACCELERATOR
ACCIDENTAL HERO
THE ACCIDENTAL HUSBAND
THE ACCIDENTAL SPY
ACCION MUTANTE
L' ACCOMPAGNATRICE
The Accountant
ACE VENTURA: PET DETECTIVE
ACE VENTURA: WHEN NATURE CALLS
Achtste-groepers huilen niet
THE ACID HOUSE
ACROSS THE UNIVERSE
The Act of Killing
Act of Valor
ADAM & PAUL
ADAM'S APPLES
ADAM'S RIB
ADAPTATION.
ADDAMS FAMILY VALUES
ADDICTED TO LOVE
ADDO, KONING DER DIEREN
ADELHEID
Adem
Adieu au langage
Adieu Berthe
ADIEU FORAIN
ADIEU, PLANCHER DES VACHES!
Les adieux à la Reine
Adios Amigos
THE ADJUSTMENT BUREAU
Admission
ADORATION
ADRENALINE
ADRIENN PAL
ADRIFT
ADVENTURELAND
THE ADVENTURES OF PLUTO NASH
THE ADVENTURES OF PRISCILLA, QUEEN OF THE DESERT
The Adventures of Tintin
L' ADVERSAIRE
ADVOCAAT VAN DE HANEN
ADVOCAATJE LEEF JE NOG?
AE FOND KISS
AEON FLUX
AFBLIJVEN
AFFAIR PLAY
UNE AFFAIRE DE GOÛT
LES AFFINITÉS ÉLECTIVES
AFFLICTION
AFRAID OF THE DARK
ÀFRICA
AFRICA UNITED
THE AFRICAN QUEEN
African Safari
Afscheid van de maan
After Earth
AFTER LIFE
After the Storm
AFTER THE SUNSET
After the Tone
AFTER THE WEDDING
AFTERGLOW
Aftermath
AFTERSCHOOL
AGAINST THE ROPES
AGATA E LA TEMPESTA
The Age of Adaline
THE AGE OF INNOCENCE
AGENT CODY BANKS
AGENT CODY BANKS 2
AGORA
THE AGRONOMIST
AGUA FRÍA DEL MAR
AI NO SHINSEKAI (A NEW LOVE IN TOKYO/TOKYO DECADENCE 2)
Ai Weiwei: Never Sorry
AILEEN: LIFE AND DEATH OF A SERIAL KILLER
AIMÉE & JAGUAR
Ain't Them Bodies Saints
AIR BUD
AIR BUD: DE TOPSCOORDER
UN AIR DE FAMILLE
AIR DOLL
AIR FORCE ONE
AIRHEADS
Aita
AJAMI
AJAX — DAAR HOORDEN ZIJ ENGELEN ZINGEN
ALAMAR
THE ALAMO
ALASKA
ALATRISTE
Albert Nobbs
Alberta
ALBINO ALLIGATOR
Alceste à bicyclette
ALEGRÍA
ALETTA JACOBS: HET HOOGSTE STREVEN
Alex Cross
ALEX VAN WARMERDAM DVD-BOX
ALEXANDER
ALEXANDER NEVSKY
ALEXANDRA
ALEXANDRA'S PROJECT
ALFIE
ALI
ALI G INDAHOUSE
ALI ZAOUA
ALIAS KURBAN SAÏD
Alias Maria
ALIBI
ALICE
ALICE IN WONDERLAND
Alice Through the Looking Glass
ALIEN LEGACY BOX
ALIEN RESURRECTION
ALIEN VS PREDATOR
ALIEN VS PREDATOR 2
ALIEN — THE DIRECTOR'S CUT
ALIVE
ALL GOD'S CHILDREN CAN DANCE
All is Lost
ALL MEN ARE MORTAL
ALL NIGHT HORROR SHOW 9
ALL OR NOTHING
All Quiet on the Western Front
All Roads Lead to Rome
ALL STARS
All stars 2: Old stars
ALL THE BOYS LOVE MANDY LANE
ALL THE INVISIBLE CHILDREN
ALL THE PRETTY HORSES
ALL THE RIGHT NOISES
ALL THINGS FAIR
All You Need is Me
ALLE TIJD
Alleen maar nette mensen
Alléluia
Alleman (Workshop Filmkritiek)
Alles is familie
ALLES IS LIEFDE
ALLES MOET WEG
ALLES STROOMT
Alles van waarde
Allied
Almanya — Wilkommen in Deutschland
ALMOST FAMOUS
ALONG CAME A SPIDER
ALONG CAME POLLY
Aloys
ALPHA & OMEGA 3D
ALPHA DOG
Alphabet
ALPHAVILLE
Alps
Als je verliefd wordt
ALS KAT EN HOND
ALTIPLANO
ALVIN & THE CHIPMUNKS 2
Alvin & The Chipmunks 3
ALVIN AND THE CHIPMUNKS
Alvin en de Chipmunks: The Road Chip
ALZA LA TESTA
AM SEIDENEN FADEN
LOS AMANTES DEL CÍRCULO POLAR
Los amantes pasajeros
LES AMANTS CRIMINELS
LES AMANTS RÉGULIERS
The Amazing Catfish
AMAZING GRACE
The Amazing Spider-Man 2 3D
The Amazing Spider-Man 3D
AMAZONES
Amazonia
AMEN.
AMER
AMERICA'S SWEETHEARTS
THE AMERICAN
AMERICAN BEAUTY
AMERICAN BUFFALO
AMERICAN CUISINE (CUISINE AMÉRICAINE)
American Dreams (lost and found)
AMERICAN DREAMZ
AMERICAN GANGSTER
AMERICAN HISTORY X
American Honey
American Pastoral
AMERICAN PIE
AMERICAN PIE 2
American Pie: The Reunion
AMERICAN PIE: THE WEDDING (AMERICAN WEDDING)
THE AMERICAN PRESIDENT
AMERICAN PSYCHO
American Sniper
AMERICAN SPLENDOR
American Ultra
AN AMERICAN WEREWOLF IN PARIS
AMERRIKA
L' AMI HOLLANDAIS
L' AMICO DI FAMIGLIA
AMIN
AMISTAD
AMITYVILLE HORROR
AMNESIA
AMONG HORSES AND MEN
L' AMORE MOLESTO
AMORES PERROS
Amour
Un amour de jeunesse
Amour fou (Jessica Hausner over)
LES AMOURS IMAGINAIRES
AMSTERDAM, GLOBAL VILLAGE
Amy
AMY'S ORGASM
An
AN ALAN SMITHEE FILM: BURN HOLLYWOOD BURN
AN ANGEL FOR MAY
AN AWFULLY BIG ADVENTURE
AN EDUCATION
AN ENGLISHMAN IN NEW YORK
AN IDEAL HUSBAND
AN INCONVENIENT TRUTH
AN UNFINISHED LIFE
Ana ana
L' anabase
ANACONDA
ANACONDAS
ANALYZE THAT
ANALYZE THIS
ANASTASIA
ANATOMIE
ANCHE LIBERO VA BENE
THE ANCHORAGE
Anchorman 2: The Legend Continues
And Everything is Going Fine
AND NOW... LADIES AND GENTLEMEN
And So It Goes
AND THE BAND PLAYED ON
AND WHEN DID YOU LAST SEE YOUR FATHER
Die andere Heimat: Chronik einer Sehnsucht
ANDRE
The Andrei Tarkovsky Collection
ANDROMEDIA
ANGEL
ANGEL BABY
ANGEL EYES
ANGEL ON THE RIGHT
ANGELA'S ASHES
ANGÈLE ET TONY
THE ANGELIC CONVERSATION
ANGELS & DEMONS — HET BERNINI MYSTERIE
ANGELS OF THE UNIVERSE
The Angels' Share
ANGER MANAGEMENT
LES ANGES GARDIENS
ANGIE
ANGIE
L' ANGLAISE ET LE DUC
Angry Birds Movie
Angry Indian Goddesses
ANGST
ANGST
ANGUS, THONGS AND PERFECT SNOGGING
ANI IMOTO
ANIKI-BÓBÓ
ANIMAL
ANIMAL FACTORY
ANIMAL KINGDOM
Animals
ANIMALS UNITED 3D
ANKLAGET
ANNA AND THE KING
Anna Karenina
ANNA MAGDALENA
Annabelle
L' ANNÉE DERNIÈRE À MARIENBAD
Anni felici
Annie
ANNIE LEIBOVITZ: LIFE THROUGH A LENS
THE ANNIVERSARY PARTY
AÑO BISIESTO
UN AÑO SIN AMOR
Anomalisa
Anomalisa
ANONYMA
Anonymous
ANOTHER DAY IN PARADISE
ANOTHER YEAR
THE ANT BULLY (DE MIERENMEPPER)
Ant Man
ANTARCTICA, A TICKET TO ETERNITY
Antboy
Antboy en de wraak van de rode furie
ANTICHRIST
ANTITRUST
ANTON
ANTONIA
ANTÔNIA
Ants on a Shrimp
ANTZ
ANUBIS & HET PAD DER ZEVEN ZONDEN
ANVIL! THE STORY OF ANVIL
ANY GIVEN SUNDAY
ANY WAY THE WIND BLOWS
ANYTHING ELSE
ANYWHERE BUT HOME
Apa
APAN
THE APARTMENT
Apenstreken
Apocalypse Now
APOCALYPSE NOW REDUX
APOCALYPTO
APOLLO 13
Apollo 18
L' Apollonide — Souvenirs de la maison close
THE APOSTLE
DIE APOTHEKERIN
APP — de film
APPALOOSA
L' APPARTEMENT
L' APPÂT
DE APPEL (SIB)
LES APPRENTIS
APRÈS L'AMOUR
APRÈS LA VIE
Après mai
APRILE
APT PUPIL
APU-TRILOGIE
AQUAMARINE
Arabian Nights (As mil e uma noites)
Araf
Arbitrage
THE ARBOR
LA ARDILLA ROJA
ARE WE DONE YET?
Area 51
Argo
THE ARISTOCRATS
DE ARISTOKATTEN
ARLINGTON ROAD
ARMADILLO
ARMAGEDDON
ARO TOLBUKHIN. EN LA MENTE DEL ASESINO
AROUND THE BEND
AROUND THE WORLD IN 80 DAYS
Arrietty
Arrival
The Art of Happiness
THE ART OF WAR
ARTEMISIA
ARTHUR
ARTHUR 3: DE STRIJD TUSSEN TWEE WERELDEN
ARTHUR AND THE MINIMOYS
ARTHUR EN DE WRAAK VAN MALTHAZARD
The Artist
Artist of Fasting (IFFR Deep Focus Adachi Masao)
As Above So Below
AS GOOD AS IT GETS
As I Lay Dying
As I Open My Eyes
AS IT IS IN HEAVEN
DE AS VAN PHOENIX
ASH WEDNESDAY
Ashes
ASHES OF TIME REDUX
ASK THE DUST
THE ASSASSIN
The Assassin (Nie Yinniang)
Assassin's Creed
ASSASSIN(S)
THE ASSASSINATION OF JESSE JAMES BY THE COWARD ROBERT FORD
THE ASSASSINATION OF RICHARD NIXON
ASSASSINS
ASSAULT ON PRECINCT 13
ASSEPOESTER EN DE KEUKENPRINS
ASSHAK, TALES FROM THE SAHARA
THE ASSOCIATE
ASTERIX & DE VIKINGEN
Asterix & Obelix 3D: De Romeinse lusthof
Asterix & Obelix bij de Britten
ASTÉRIX & OBÉLIX: MISSION CLÉOPÂTRE
ASTERIX AUX JEUX OLYMPIQUES
ASTERIX EN OBELIX TEGEN CAESAR
ASTRO BOY
THE ASTRONAUT'S WIFE
At Any Price
AT FIRST SIGHT
AT THE END OF DAYBREAK
ATANARJUAT, THE FAST RUNNER
Atlantic.
ATLANTIS
ATLANTIS
ATM
Atmen
ATONEMENT
Attack on Titan: The Movie (deel 1) en Attack on Titan: End of the World (deel 2)
ATTENBERG
Attila Marcel
AU PETIT MARGUERY
L' AUBERGE ESPAGNOLE
AUDITION
Auf der anderen Seite
AUF WIEDERSEHEN AMERIKA
AUGUST RUSH
AUGUST: A MOMENT BEFORE THE ERUPTION
August: Osage County
EL AURA
AURORA
AUSTIN POWERS IN GOLDMEMBER
AUSTIN POWERS: INTERNATIONAL MAN OF MYSTERY
AUSTIN POWERS: THE SPY WHO SHAGGED ME
AUSTRALIA
AUTO FOCUS
THE AUTOBIOGRAPHY OF NICOLAE CEAUSESCU
AUTUMN BALL
AUTUMN GOLD
AUTUMN IN NEW YORK
AUTUMN MOON
AVALON
Avant l'hiver
AVATAR
AVENGE BUT ONE OF MY TWO EYES
THE AVENGERS
The Avengers
The Avengers: Age Of Ultron
L' avenir
AVETIK
THE AVIATOR
DE AVONTUREN VAN HET MOLLETJE 1
DE AVONTUREN VAN PINOKKIO
The Awakening
AWAY FROM HER
AWAY WE GO
AWAY WITH WORDS
AYURVEDA — ART OF BEING
AZULOSCUROCASINEGRO
AZUR & ASMAR