Rester vertical
Raw
Get Out
Quality Time
The Other Side of Hope
Scheherazade leeft en woont in Portugal

Arabian Nights (As mil e uma noites)

Portugal, 2015 | Miguel Gomes
De Portugese regisseur Miguel Gomes vertelt verhalen om te overleven. Zijn Arabian Nights laat het Portugal van na de crisis zien in al zijn absurditeit, surrealisme en soberheid. Het project is even krankzinnig als geniaal.

Door Dana Linssen

Verhalen vertellen om te overleven. Dat is wat de Arabische prinses Scheherazade doet in De vertellingen van duizend en één nacht. Verhalen vertellen om te overleven, dat is ook wat filmmakers en schrijvers doen. Hun verhalen moeten de wereld in. Niet omdat Koning Sjahriaar hen anders na de huwelijksnacht zal doden. Maar omdat de wereld anders op zal houden om te zon te draaien. Of iets vergelijkbaars drastisch.
De Portugese filmmaker Miguel Gomes (1972), in Nederland het meest bekend door zijn elegante zwart-witfilm Tabu over het koloniale verleden van zijn land, is zo'n verhalenverteller op leven en dood. Maar telkens als hij begint te vertellen, dan gebeurt er wat vreemds, alsof de verhalen die hij wil vertellen met hem op de loop gaan, een eigen leven krijgen.
Het duidelijkst was dat in zijn film Our Beloved Month of August uit 2008, een film die ontstond uit de moed der wanhoop. De voormalige filmcriticus Gomes stond klaar met zijn script in de hand, cast en crew in de startblokken toen de financiering voor het project werd teruggetrokken. In plaats van bij de pakken neer te gaan zitten, besloot hij toch te gaan filmen: wat hij om zich heen zag, de kleine scènes die hij wel kon draaien, een versimpelde versie van zijn scenario, doorweven met de waargebeurde verhalen die hij aantrof. Het resultaat is hypnotiserend: een fictieve documentaire filmdroom over filmmaken, maar ook over het feit dat alles al film is, nog voor het gefilmd is, de hele werkelijkheid, en alleen maar in afwachting is om ontdekt, onthuld, belicht te worden.

Geen boekverfilming
Arabian Nights kwam op een vergelijkbare manier tot stand. Om te beginnen was er natuurlijk dat labyrintische boek, een raamvertelling die een verzameling verhalen uit verschillende tijden en winstreken bijeen houdt. Sprookjesachtige, erotische verhalen. Verhalen zonder eind. Moralistische vertellingen. Liederlijke liederen, wervelende verzen, ernstig proza. Moordverhalen en griezelgeschiedenissen. In de drie films die Gomes ervan maakte — of erover, ertegen, erna — worden die verhalen niet verfilmd. Pas op hoor, dit is geen boekverfilming! Nee, ze worden als het ware nieuw leven ingeblazen, alsof Scheherazade nu leeft, en in Portugal, en alsof de vorst die haar wil doden de machthebber is die zijn land na de economische crisis in de steek heeft gelaten.
Want Gomes' Arabian Nights (respectievelijk The Restless One, The Desolate One en The Enchanted One) gaat over het Portugal van na de crisis, van na de versoberingsmaatregelen die de regering Coelho sinds 2011 heeft ingevoerd en die ertoe hebben geleid dat de werkeloosheid is gestegen en de verpaupering van de werkeloze bevolking nog verder is toegenomen. De drie delen zijn geordend rondom verhalen over werk, over de wet, en over de vraag of de revolutie nog wel komt. Ze beginnen met Gomes zelf die zich afvraagt of het in het Portugal van nu nog wel mogelijk is om films te maken. Dat is natuurlijk een echo van Our Beloved Month of August, en als die film een noodgreep was, wat is dan het wonder van Arabian Nights?

Weergaloos
Terwijl hij een team journalisten aan het werk zet om moderne verhalen van duizend en één nacht te verzamelen, vroeg Gomes cameraman Sayombha Mukdeeprom, de vaste DOP van Apitchapong Weerasethakul naar Europa te komen om samen een film te draaien die tijdens het maken moest ontstaan. Een film zonder script, met alleen verhalen. De widescreenbeelden in super16 en 35mm zien er weergaloos uit. Maar wat zich in die beelden voltrekt is een zo mogelijk nog groter mirakel. Even eclectisch en wild als de originele verhalenverzameling werkt Gomes met documentaire en fictie, met naturalisme en surrealisme, met vertellers en intermezzi en brengt hij in deel 2 zelfs een ode aan Pasolini die zich met Il fiore delle Mille e una notte eerder aan de verhalen waagde. Hij weeft verhalen over een wespenplaag door het ontslag van de arbeiders van een scheepswerf. Hij laat een walvis ontploffen. Hij voert pratende koeien ten tonele en een taartbakkende maagd. Hij laat een hondje reïncarneren en volgt sober en zonder woorden de wederwaardigheden van moordenaar Simao, een volksheld omdat hij uit handen van de politie wist te blijven.
Het is zulk rijk materiaal, dat je er dingen in kunt blijven ontdekken. De politieke lading is duidelijk, maar de poëtische is minstens even krachtig en compromisloos.



top
Arabian Nights (As mil e uma noites)

Maart 2016 #385

Vol 1 The Restless One (O inquito)
Vol 2 The Desolate One (O desolado)
Vol 3 The Enchanted One (O encantado)



Productie
Sandro Aguillar
Thomas Ordonneau
Luis Urban
Regie
Miguel Gomes
Scenario
Telmo Churro
Miguel Gomes
Mariana Ricardo
Camera
Sayombhu Mukdeeprom
Montage
Telmo Churro
Miguel Gomes
Pedro Filipe Marques
Art Direction
Artur Pinheiro
Met
Crista Alfaiate
Adriano Luz
Américo Silva
Carloto Cotta

Kleur, 381 minuten (125 + 131 + 125)

Distributie
September Film
Te zien
vanaf 17 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


A

À BOUT DE SOUFFLE
A DEMAIN
A DIVINA COMÉDIA
À l'aveugle
A L'ORIGINE
A la Cantábrica
A LA PLACE DU COEUR
À LA VERTICALE DE L'ÉTÉ
À MA SOEUR (FAT GIRL)
À MAINS NUES
À perdre la raison
À TOUT DE SUITE
A TOUTE VITESSE
A VENDRE
THE A-TEAM
A.I. Artificial Intelligence
A.K.A.
AALTRA
Aanmodderfakker
AANRIJDING IN MOSCOU
DE AAP
Abduction
THE ABDUCTION CLUB
ABEL
ABELTJE
ABGESCHMINKT
ABOUNA
ABOUT A BOY
ABOUT ADAM
ABOUT ELLY
About Last Night
ABOUT SCHMIDT
About Time
Above Us All
El abrazo de la serpiente
EL ABRAZO PARTIDO
LOS ABRAZOS ROTOS
ABRE LOS OJOS
Abrir puertas y ventanas
ABSOLUTE GIGANTEN
ABSOLUTE POWER
Absolutely Fabulous: The Movie
Las acacias
ACCELERATOR
ACCIDENTAL HERO
THE ACCIDENTAL HUSBAND
THE ACCIDENTAL SPY
ACCION MUTANTE
L' ACCOMPAGNATRICE
The Accountant
ACE VENTURA: PET DETECTIVE
ACE VENTURA: WHEN NATURE CALLS
Achtste-groepers huilen niet
THE ACID HOUSE
ACROSS THE UNIVERSE
The Act of Killing
Act of Valor
ADAM & PAUL
ADAM'S APPLES
ADAM'S RIB
ADAPTATION.
ADDAMS FAMILY VALUES
ADDICTED TO LOVE
ADDO, KONING DER DIEREN
ADELHEID
Adem
Adieu au langage
Adieu Berthe
ADIEU FORAIN
ADIEU, PLANCHER DES VACHES!
Les adieux à la Reine
Adios Amigos
THE ADJUSTMENT BUREAU
Admission
ADORATION
ADRENALINE
ADRIENN PAL
ADRIFT
ADVENTURELAND
THE ADVENTURES OF PLUTO NASH
THE ADVENTURES OF PRISCILLA, QUEEN OF THE DESERT
The Adventures of Tintin
L' ADVERSAIRE
ADVOCAAT VAN DE HANEN
ADVOCAATJE LEEF JE NOG?
AE FOND KISS
AEON FLUX
AFBLIJVEN
AFFAIR PLAY
UNE AFFAIRE DE GOÛT
LES AFFINITÉS ÉLECTIVES
AFFLICTION
AFRAID OF THE DARK
ÀFRICA
AFRICA UNITED
THE AFRICAN QUEEN
African Safari
Afscheid van de maan
After Earth
AFTER LIFE
After the Storm
AFTER THE SUNSET
After the Tone
AFTER THE WEDDING
AFTERGLOW
Aftermath
AFTERSCHOOL
AGAINST THE ROPES
AGATA E LA TEMPESTA
The Age of Adaline
THE AGE OF INNOCENCE
AGENT CODY BANKS
AGENT CODY BANKS 2
AGORA
THE AGRONOMIST
AGUA FRÍA DEL MAR
AI NO SHINSEKAI (A NEW LOVE IN TOKYO/TOKYO DECADENCE 2)
Ai Weiwei: Never Sorry
AILEEN: LIFE AND DEATH OF A SERIAL KILLER
AIMÉE & JAGUAR
Ain't Them Bodies Saints
AIR BUD
AIR BUD: DE TOPSCOORDER
UN AIR DE FAMILLE
AIR DOLL
AIR FORCE ONE
AIRHEADS
Aita
AJAMI
AJAX — DAAR HOORDEN ZIJ ENGELEN ZINGEN
ALAMAR
THE ALAMO
ALASKA
ALATRISTE
Albert Nobbs
Alberta
ALBINO ALLIGATOR
Alceste à bicyclette
ALEGRÍA
ALETTA JACOBS: HET HOOGSTE STREVEN
Alex Cross
ALEX VAN WARMERDAM DVD-BOX
Alex van Warmerdam: Gebouwd voor de film
ALEXANDER
ALEXANDER NEVSKY
ALEXANDRA
ALEXANDRA'S PROJECT
ALFIE
ALI
ALI G INDAHOUSE
ALI ZAOUA
ALIAS KURBAN SAÏD
Alias Maria
ALIBI
ALICE
ALICE IN WONDERLAND
Alice Through the Looking Glass
ALIEN LEGACY BOX
ALIEN RESURRECTION
ALIEN VS PREDATOR
ALIEN VS PREDATOR 2
ALIEN — THE DIRECTOR'S CUT
ALIVE
ALL GOD'S CHILDREN CAN DANCE
All is Lost
ALL MEN ARE MORTAL
ALL NIGHT HORROR SHOW 9
ALL OR NOTHING
All Quiet on the Western Front
All Roads Lead to Rome
ALL STARS
All stars 2: Old stars
ALL THE BOYS LOVE MANDY LANE
ALL THE INVISIBLE CHILDREN
ALL THE PRETTY HORSES
ALL THE RIGHT NOISES
ALL THINGS FAIR
All You Need is Me
ALLE TIJD
Alleen maar nette mensen
Alléluia
Alleman (Workshop Filmkritiek)
Alles is familie
ALLES IS LIEFDE
ALLES MOET WEG
ALLES STROOMT
Alles van waarde
Allied
Almanya — Wilkommen in Deutschland
ALMOST FAMOUS
Alone in Berlin
ALONG CAME A SPIDER
ALONG CAME POLLY
Aloys
ALPHA & OMEGA 3D
ALPHA DOG
Alphabet
ALPHAVILLE
Alps
Als je verliefd wordt
ALS KAT EN HOND
ALTIPLANO
ALVIN & THE CHIPMUNKS 2
Alvin & The Chipmunks 3
ALVIN AND THE CHIPMUNKS
Alvin en de Chipmunks: The Road Chip
ALZA LA TESTA
AM SEIDENEN FADEN
LOS AMANTES DEL CÍRCULO POLAR
Los amantes pasajeros
LES AMANTS CRIMINELS
LES AMANTS RÉGULIERS
The Amazing Catfish
AMAZING GRACE
The Amazing Spider-Man 2 3D
The Amazing Spider-Man 3D
AMAZONES
Amazonia
AMEN.
AMER
AMERICA'S SWEETHEARTS
THE AMERICAN
AMERICAN BEAUTY
AMERICAN BUFFALO
AMERICAN CUISINE (CUISINE AMÉRICAINE)
American Dreams (lost and found)
AMERICAN DREAMZ
AMERICAN GANGSTER
AMERICAN HISTORY X
American Honey
American Pastoral
AMERICAN PIE
AMERICAN PIE 2
American Pie: The Reunion
AMERICAN PIE: THE WEDDING (AMERICAN WEDDING)
THE AMERICAN PRESIDENT
AMERICAN PSYCHO
American Sniper
AMERICAN SPLENDOR
American Ultra
AN AMERICAN WEREWOLF IN PARIS
AMERRIKA
L' AMI HOLLANDAIS
L' AMICO DI FAMIGLIA
AMIN
AMISTAD
AMITYVILLE HORROR
AMNESIA
AMONG HORSES AND MEN
L' AMORE MOLESTO
AMORES PERROS
Amour
Un amour de jeunesse
Amour fou (Jessica Hausner over)
LES AMOURS IMAGINAIRES
AMSTERDAM, GLOBAL VILLAGE
Amy
AMY'S ORGASM
An
AN ALAN SMITHEE FILM: BURN HOLLYWOOD BURN
AN ANGEL FOR MAY
AN AWFULLY BIG ADVENTURE
AN EDUCATION
AN ENGLISHMAN IN NEW YORK
AN IDEAL HUSBAND
AN INCONVENIENT TRUTH
AN UNFINISHED LIFE
Ana ana
L' anabase
ANACONDA
ANACONDAS
ANALYZE THAT
ANALYZE THIS
ANASTASIA
ANATOMIE
ANCHE LIBERO VA BENE
THE ANCHORAGE
Anchorman 2: The Legend Continues
And Everything is Going Fine
AND NOW... LADIES AND GENTLEMEN
And So It Goes
AND THE BAND PLAYED ON
AND WHEN DID YOU LAST SEE YOUR FATHER
Die andere Heimat: Chronik einer Sehnsucht
ANDRE
The Andrei Tarkovsky Collection
ANDROMEDIA
ANGEL
ANGEL BABY
ANGEL EYES
ANGEL ON THE RIGHT
ANGELA'S ASHES
ANGÈLE ET TONY
THE ANGELIC CONVERSATION
ANGELS & DEMONS — HET BERNINI MYSTERIE
ANGELS OF THE UNIVERSE
The Angels' Share
ANGER MANAGEMENT
LES ANGES GARDIENS
ANGIE
ANGIE
L' ANGLAISE ET LE DUC
Angry Birds Movie
Angry Indian Goddesses
ANGST
ANGST
ANGUS, THONGS AND PERFECT SNOGGING
ANI IMOTO
ANIKI-BÓBÓ
ANIMAL
ANIMAL FACTORY
ANIMAL KINGDOM
Animals
ANIMALS UNITED 3D
ANKLAGET
ANNA AND THE KING
Anna Karenina
ANNA MAGDALENA
Annabelle
L' ANNÉE DERNIÈRE À MARIENBAD
Anni felici
Annie
ANNIE LEIBOVITZ: LIFE THROUGH A LENS
THE ANNIVERSARY PARTY
AÑO BISIESTO
UN AÑO SIN AMOR
Anomalisa
Anomalisa
ANONYMA
Anonymous
ANOTHER DAY IN PARADISE
ANOTHER YEAR
THE ANT BULLY (DE MIERENMEPPER)
Ant Man
ANTARCTICA, A TICKET TO ETERNITY
Antboy
Antboy en de wraak van de rode furie
ANTICHRIST
ANTITRUST
ANTON
ANTONIA
ANTÔNIA
Ants on a Shrimp
ANTZ
ANUBIS & HET PAD DER ZEVEN ZONDEN
ANVIL! THE STORY OF ANVIL
ANY GIVEN SUNDAY
ANY WAY THE WIND BLOWS
ANYTHING ELSE
ANYWHERE BUT HOME
Apa
APAN
THE APARTMENT
Apenstreken
Apocalypse Now
APOCALYPSE NOW REDUX
APOCALYPTO
APOLLO 13
Apollo 18
L' Apollonide — Souvenirs de la maison close
THE APOSTLE
DIE APOTHEKERIN
APP — de film
APPALOOSA
L' APPARTEMENT
L' APPÂT
DE APPEL (SIB)
LES APPRENTIS
APRÈS L'AMOUR
APRÈS LA VIE
Après mai
APRILE
APT PUPIL
APU-TRILOGIE
AQUAMARINE
Arabian Nights (As mil e uma noites)
Araf
Arbitrage
THE ARBOR
LA ARDILLA ROJA
ARE WE DONE YET?
Area 51
Argo
THE ARISTOCRATS
DE ARISTOKATTEN
ARLINGTON ROAD
ARMADILLO
ARMAGEDDON
Army of One
ARO TOLBUKHIN. EN LA MENTE DEL ASESINO
AROUND THE BEND
AROUND THE WORLD IN 80 DAYS
Arrietty
Arrival
The Art of Happiness
THE ART OF WAR
ARTEMISIA
ARTHUR
ARTHUR 3: DE STRIJD TUSSEN TWEE WERELDEN
ARTHUR AND THE MINIMOYS
ARTHUR EN DE WRAAK VAN MALTHAZARD
The Artist
Artist of Fasting (IFFR Deep Focus Adachi Masao)
As Above So Below
AS GOOD AS IT GETS
As I Lay Dying
As I Open My Eyes
AS IT IS IN HEAVEN
DE AS VAN PHOENIX
ASH WEDNESDAY
Ashes
ASHES OF TIME REDUX
ASK THE DUST
THE ASSASSIN
The Assassin (Nie Yinniang)
Assassin's Creed
ASSASSIN(S)
THE ASSASSINATION OF JESSE JAMES BY THE COWARD ROBERT FORD
THE ASSASSINATION OF RICHARD NIXON
ASSASSINS
ASSAULT ON PRECINCT 13
ASSEPOESTER EN DE KEUKENPRINS
ASSHAK, TALES FROM THE SAHARA
THE ASSOCIATE
ASTERIX & DE VIKINGEN
Asterix & Obelix 3D: De Romeinse lusthof
Asterix & Obelix bij de Britten
ASTÉRIX & OBÉLIX: MISSION CLÉOPÂTRE
ASTERIX AUX JEUX OLYMPIQUES
ASTERIX EN OBELIX TEGEN CAESAR
ASTRO BOY
THE ASTRONAUT'S WIFE
At Any Price
AT FIRST SIGHT
AT THE END OF DAYBREAK
ATANARJUAT, THE FAST RUNNER
Atlantic.
ATLANTIS
ATLANTIS
ATM
Atmen
ATONEMENT
Attack on Titan: The Movie (deel 1) en Attack on Titan: End of the World (deel 2)
ATTENBERG
Attila Marcel
AU PETIT MARGUERY
L' AUBERGE ESPAGNOLE
AUDITION
Auf der anderen Seite
AUF WIEDERSEHEN AMERIKA
AUGUST RUSH
AUGUST: A MOMENT BEFORE THE ERUPTION
August: Osage County
EL AURA
AURORA
AUSTIN POWERS IN GOLDMEMBER
AUSTIN POWERS: INTERNATIONAL MAN OF MYSTERY
AUSTIN POWERS: THE SPY WHO SHAGGED ME
AUSTRALIA
AUTO FOCUS
THE AUTOBIOGRAPHY OF NICOLAE CEAUSESCU
AUTUMN BALL
AUTUMN GOLD
AUTUMN IN NEW YORK
AUTUMN MOON
AVALON
Avant l'hiver
AVATAR
AVENGE BUT ONE OF MY TWO EYES
THE AVENGERS
The Avengers
The Avengers: Age Of Ultron
L' avenir
AVETIK
THE AVIATOR
DE AVONTUREN VAN HET MOLLETJE 1
DE AVONTUREN VAN PINOKKIO
The Awakening
AWAY FROM HER
AWAY WE GO
AWAY WITH WORDS
AYURVEDA — ART OF BEING
AZULOSCUROCASINEGRO
AZUR & ASMAR