Zero Days (Alex Gibney over)
American Honey
Loving
Gimme Danger — Long Live The Stooges
United States of Love
Miami vice De geruchtenmachine

Twee kwartjes
"Nul euro", heeft UIP-directeur Max van Praag over voor de claim die bioscoopketen Jogchems Theaters bij monde van directeur Jan van Dommelen op distributeurs legt vanwege sluikreclame in films. Van Dommelen verstuurde op 24 augustus aan een tiental distributeurs een mail waarin hij een toename van product placement in speelfilms signaleert. Hij verwijst daarbij naar de 100 miljoen dollar die automerk Cadillac volgens vakblad Variety aan The matrix reloaded spendeerde. Tegelijkertijd stelt van Dommelen vast dat "de omzet van reclamefilms met zo'n 70 tot 80 procent is afgenomen." Omdat de sluikreclame in films wordt vertoond op het doek van zijn bioscopen, wil van Dommelen nu een deel van de winst. "Daar het ondoenlijk is om per filmtitel de minuten te gaan meten, lijkt het ons praktisch een afspraak te maken voor een 'lumpsum' indien is vastgesteld dat er sluikreclame aanwezig is", aldus van Dommelen in zijn mail. "Gaarne zou ik van jullie vernemen welk bedrag jullie voorstellen ter afkoop van de oneigenlijke reclamevoering middels ons doek." Van Praag vindt de claim onzinnig. "Van Dommelen is aan het verkeerde adres: dit is niet des distributeurs, maar des producents. Van Dommelen is de enige die zich hierover beklaagt. We zullen er te zijner tijd wel een antwoord op formuleren, door juristen onderbouwd." Misschien dat de zet van Van Dommelen nog iets te maken heeft met het "zakelijk conflict" dat het Brabants Dagblad enkele dagen eerder signaleerde rond de uitbreng van UIP's Miami vice. Van Dommelen noch van Praag wilden daar toen op ingaan. Feit is dat de aan Jogchems verbonden bioscopen in onder andere Den Bosch, Breda, Oss en Roosendaal het zonder Miami vice moesten stellen. Brabanders die de film wilden zien konden alleen bij andere bioscopen in Uden en Eindhoven terecht. Het gerucht wil dat UIP de succesfilm niet aan Jogchems gunde vanwege een oude twist over 50 cent 'servicekosten' die Jogchems in zijn dertien theaters bovenop de ticketprijs in rekening brengt, maar niet aan de distributeur als recette rapporteert. De afdracht aan de distributeur — een percentage van de opbrengst — zou daardoor te laag uitvallen.


Pistolen Paultje
Gesprek van de dag onder filmjournalisten is de publicitaire gang van zaken rond de uitbreng van Paul Verhoevens Zwartboek. Bij de eerst geplande persvoorstelling kon niet iedereen terecht. Vervolgens werd de screening afgelast vanwege "technische problemen met de print." Desondanks bleek filmblad Filmvalley de film, getuige een recensie, al wel te hebben gezien. Al snel ging het gerucht dat Verhoeven door distributeur A-Film niet op de hoogte was gebracht van de geplande persvertoning en dat Verhoeven noch A-Film wisten van de door producent San Fu Maltha gemaakte deal met Filmvalley. Verhoeven zou over beide zaken zó ontstemd zijn dat hij dreigde er dan maar helemaal mee te stoppen. A-Film liet ondertussen weten dat heel wat aangevraagde interviews met Verhoeven niet konden doorgaan vanwege "de grote tijdsdruk." Verhoeven zou minder dan drie weken voor de release nog steeds in de montagekamer zitten terwijl de film voor 25 augustus ook nog door de Oscarselectiecommissie moest zijn gezien. Producent San Fu Maltha wachtte dat niet af om de film op basis van verkopen aan het buitenland alvast uit te roepen tot de succesvolste Nederlandse film ooit. In andere gevallen zou er minimaal van een Oscarnominatie sprake moeten zijn voordat er zoveel interesse wordt getoond, voegde hij daar alvast fijntjes aan toe. Hoofdredacteur Koen van Otterdijk van Filmvalley, schrijver van de vroegtijdige recensie, meldt dat zijn blad "vanwege de goeie connecties die wij hebben" heeft weten "te bedingen dat we de film al vroeg mochten zien. We hebben beloofd heel veel aandacht aan Zwartboek te besteden." Aan wie dat is beloofd, wil Van Otterdijk niet zeggen. "Daar ga ik niet op in." A-Film bevestigt dat Maltha de deal buiten A-Film om met Van Otterdijk sloot. "Dat was voor ons even verbazingwekkend als voor anderen." Niettemin zou van Otterdijk een onaffe versie hebben gezien met niet-definitieve muziek. Van Otterdijk: "Dat zou wel kunnen ja, maar er was me gevraagd daar rekening mee te houden." Wat het geruzie rond de afgelaste persvoorstelling betreft, meldt A-Film: "Toen de we persvoorstelling hadden gepland, was er nog geen 35mm print. Verhoeven reageerde daar op met: 'Daar geef ik mijn toestemming niet voor. Dat is niet professioneel, in Amerika zou dat nooit gebeuren; ik wil een 35mm print.' Ja en natuurlijk worden er soms ook emotionele dingen geroepen."


Verloren vracht
Nog geen dag nadat Holland Film de korte animatiefilm Lost cargo van Pieter Engels en Efim Perlis heeft uitgeroepen tot de Nederlandse inzending voor de Oscar-categorie Best Short Animated Film, blijkt dat nieuws alweer verleden tijd. De film is bij nader inzien al op televisie te zien geweest, en dat mag niet van de Amerikanen. Vorig jaar werd de voor inzending geselecteerde speelfilm Bluebird om dezelfde reden gediskwalificeerd. Wie heeft er dit keer niet goed opgelet? Volgens Holland Film had het Holland Animation Filmfestival (HAFF) dat voor Holland Film een overzicht van de jaaroogst maakt, "een film moeten aandragen die binnen het eisen pakket valt. Dat is niet gebeurd." Het HAFF meldt bij monde van Erik van Drunen dat het niet op de hoogte was van een recente uitzending op de Belgische televisie. "Voor een aantal dingen zijn we ook afhankelijk van de gegevens die de producent aanlevert." Producent Michiel Snijders van Illuster: "Het is ontzettend sip. De film won in België de Canvas Award, die behalve een geldprijs bestond uit uitzending van de film op televisie. Maar in de voorwaarden van het Holland Animation Filmfestival (HAFF) stond niets over uitzending op tv." Lost cargo, een stop motion animatie over een ruimtetrucker die problemen krijgt met zijn nieuwste robot, wordt op zondagochtend 3 september uitgezonden in VPRO's Villa Achterwerk. De Nederlandse Oscar-inzending voor de categorie Best Short Live Action Film is Dummy van Diederik van Rooijen. (zie ook 'Take 5')




Nieuwe politiek...
De filmpolitieke lobby van het Nederlands Filmfestival bereikt een nieuw hoogtepunt nu het vaste programmaonderdeel 'De keuze van' twee maanden voor de verkiezingen aan de lijsttrekkers is vergeven. Is het met de Nederlandse filmlobby zó droevig gesteld dat het nodig is een inhoudelijk gemotiveerde rubriek voor belangrijke figuren uit de filmwereld te offeren aan Den Haag? Festivaldirecteur Doreen Boonekamp: "Dat ben ik helemaal niet met je eens. 'De keuze van' was de afgelopen jaren al gewijd aan mensen die met één voet in de filmwereld stonden maar wiens 'corebusiness' elders lag, zoals bijvoorbeeld Ronald Giphart, die in de eerste plaats schrijver is. De mensen die benaderd zijn, hebben heel bewust een titel bedacht en gekozen. Behalve de LPF, die nog geen lijsttrekker heeft, dat is waar, maar het persbericht moest de deur uit en ze wilden toch graag meedoen. Daarnaast vinden we het natuurlijk heel belangrijk dat kunst en cultuur hoog op de politieke agenda staan. Dat is niet altijd evenzeer het geval." Zullen de lijsttrekkers na afloop van hun film nog aan de tand worden gevoeld over hun filmpolitieke inzet? Boonekamp: "Dat is niet per se de insteek. Er worden inhoudelijk gesprekken gevoerd over de gekozen films. Maar politiek mag ook, als het publiek daar een vraag over stelt."


...Oude films
De meest belegen filmkeus van de lijsttrekkers staat op naam van Jan Peter Balkenende (CDA), die met Fons Rademakers' De aanslag (1986) op de proppen komt vanwege "de zuiverheid waarmee in die film de meest ingrijpende periode uit de Nederlandse geschiedenis is verbeeld." De altijd optimistische J.P. vindt de film "een Nederlands cultuurproduct van topklasse dat terecht veel internationale aandacht en erkenning heeft gekregen." Zijn weinig avontuurlijke keuze wordt op de voet gevolgd door de lijsttrekker van een andere christelijke partij, die ook al een Oscarwinnaar van de plank trok: André Rouvoet van de ChristenUnie noemt Karakter (1997) "een indrukwekkende verfilming" van "het vader-zoon-conflict". De LPF, nog zonder lijsttrekker, koos alvast voor Nynke (2001), "over een politieke pionier." Ook Mark Rutte (VVD) koos met Cloaca (2003) voor een film "met een politiek tintje." En Alexander Pechtold (D66) noemt Simon (2004) van PvdA-aanhanger Eddy Terstall als toonbeeld van "het D66-levensgevoel." Wouter Bos (PvdA) koos Paradise now (2005), omdat het "laat zien dat terreur mensenwerk is". De meest cinefiele keuze komt misschien wel van Femke Halsema, die Met grote blijdschap (2001) uitkoos, niet omdat die film iets over GroenLinks zegt, maar omdat ze "ademloos van deze film genoot." Jan Marijnissen (SP) ging als enige voor een documentaire: Bokken en geiten (1998), over "twee wereldvermaarde harmonieën, die al 140 jaar een sportieve, muzikale slag met elkaar leveren." De SGP, die met censuur een inniger relatie heeft dan met filmcultuur, liet deze beker aan zich voorbij gaan.


Zwartkijkers
Dat de piraterij-paranoia haar hoogtepunt nog steeds niet heeft bereikt, bleek bij de persvoorstelling van Pirates of the Carribean 2: Dead man's chest op 7 juli, waar aan weerszijden van het filmdoek mannetjes met nachtkijkers stonden opgesteld om de zaal in de gaten te houden. De controle aan de ingang was zo streng dat zelfs Buena Vista's managing director Eline Danker tegen haar zin haar mobieltje moest afstaan aan de door haarzelf ingehuurde gorilla's. Die bleken niet onder de indruk van haar verontwaardigde "maar ik ben Eline Danker van Buena Vista." Reden voor de draconische veiligheidsmaatregelen was het feit dat de internationale wereldpremière van de film pas vijf uur later plaatsvond in de VS, waardoor een piratenversie van de film in theorie eerder het internet zou kunnen halen. De Filmkrant stelde met genoegen vast dat de gebeurtenissen op het scherm bij nader inzien interessanter bleken dan die in de zaal, aangezien de mannen met de nachtkijkers geregeld over hun schouder stonden mee te kijken naar de film.




Feestelijk advies
"Een aantal filmliefhebbers wil dat het Filmmuseum haar eigen geschiedenis op waarde schat en haar eerste directeur eert, waaraan zij zoveel te danken heeft," schrijven hoogleraar mediahistorie Bert Hogenkamp en directeur André Stufkens van de stichting Joris Ivens op 21 juli in een persbericht. Het Filmmuseum dat dit jaar zestig jaar bestaat, krijgt daarin een gevoelige tik op de vingers over de wijze waarop zij haar verjaardag in november viert. Daarbij zou te weinig aandacht zijn voor Jan de Vaal (1922-2001), de man die het Filmmuseum de eerste veertig jaar leidde. Hogenkamp en Stufkens willen een filmprogramma met aandacht voor "het vernieuwende karakter van Jan de Vaals vertoningen"; een symposium over "de opeenvolgende generaties filmverzamelaars" én "een onbevooroordeelde beschrijving van de geschiedenis van het Filmmuseum." Ook zou het informatiecentrum van het Filmmuseum naar diens grondlegger moeten worden vernoemd. Stufkens licht toe: "Het verzoek speelt al sinds de begrafenis van De Vaal en de toezegging van directeur Rien Hagen om er iets mee te doen dateert al van 2003. Hij zei zelf dat het 60-jarig jubileum hét moment was. Nu hebben we de indruk dat die belofte niet gestand wordt gedaan. Zoals het Stedelijk Willem Sandberg eert, zo zou het Filmmuseum de Vaal moeten eren. Maar van het personeel weet niemand van het belang van De Vaal. Een filmmuseum dat niet omkijkt naar zijn eigen geschiedenis; ik vraag me af wat dat voorstelt." Directeur Rien Hagen: "Het 60-jarig jubileum was maar één van de opties. We hebben vervolgens bedacht dat we daarbij vooral vooruit willen blikken, naar de toekomst. Als er een feestje is van iemand die 60 jaar wordt, vraag je toch ook eerder 'wat ben je aan het doen' dan 'hoe was 't nou dertig jaar geleden'? Volgend jaar, bij de promotie van Bregtje Lameris op de musealisering van film zijn we van plan aandacht te besteden aan De Vaal." Lameris laat in een reactie echter weten dat "het doen en laten van kopstukken uit de geschiedenis [van het filmmuseum] zeker niet centraal" staat in haar onderzoek. Hagen: "Maar er zit ook nog een symposium aan haar promotie vast." Wat het jubileum betreft wijst Hagen nog op een programma dat aandacht zal besteden aan het werk van voorgaande directeuren. Voor publicaties over De Vaal verwijst Hagen naar het boekje dat het Filmmuseum tien jaar geleden uitgaf onder de titel Een stoere ridder tegen de filmvernietiging. In de museumwinkel is dat echter niet meer verkrijgbaar. De baliemedewerkster: "Wie? En wat is de titel? Dat is zeker van lang geleden? Nooit van gehoord."


Prime time
"Een glossy met inhoud." Dat is volgens eindredacteur Karen de Bok kortweg wat de VPRO voor ogen staat met het nieuwe wekelijkse filmprogramma dat vanaf januari 2007 op de maandagavond vanaf 20.05 uur concurreert met het Journaal. "Het wordt een breed programma dat behalve de artfilm ook Hollywoodproducties aan de orde stelt, en er komen interviews met makers." Net als bij de Cinema.nl festivaljournaals, waarvan De Bok de eindredactie overneemt van Harry Hosman, zal de presentatie in handen zijn van Volkskrantcriticus Ronald Ockhuysen. Behalve ruimte voor nieuwe rubrieken komt er in de wekelijkse uitzending volgens De Bok meer plek voor kritiek, "en wie weet zelfs discussies." De naam van het programma staat nog niet vast: "Cinema.nl met iets ervoor of iets erachter wellicht." Op vrijdag 8 september om 20.00 uur start de VPRO alvast met Cinema.nl radio-uitzendingen van een uur op de frequentie van de concertzender, gepresenteerd door Lotje IJzermans. Voor de eerstkomende uitzendingen staan interviews gepland met Gerard Soeteman, Alex van Warmerdam, Dana Nechushtan, de jongens van SL8N8 en Heddy Honigman. Vast onderdeel wordt de favoriete scène van mensen uit de filmwereld. Ronald Ockhuysen gaat telefonisch verslag doen vanaf locatie. IJzermans: "Of dat nou Cannes, Venetië, een ander festival is, of vanaf zijn bank in Amsterdam: er gebeurt elke week vast wel iets dat het melden waard is." Jacques Goderie startte in augustus op BNR nieuwsradio een wekelijkse filmrubriek op de donderdag om 16.30 uur.


Hobby
Actrice Halina Reijn in het programma Zomergasten over het verschil tussen filmmaken in Nederland en in Amerika: "Hier is filmmaken bijna een hobby, want het is gesubsidieerd."




Jumbo
"Het zou me niet verbazen als we deze week op 20.000 actieve abonnementen uitkomen," meldt woordvoerder Hans José namens bioscoopketen Pathé. Het abonnement waarmee filmliefhebbers voor 17,50 euro per maand onbeperkt terecht kunnen in de Pathé-theaters, heeft daarmee een fors aandeel in het bioscoopbezoek veroverd. Volgens José zijn de kaarthouders gemiddeld goed voor zo'n 3 à 4 films per week. Een rekensommetje wijst uit dat van de 1 miljoen bezoekers waarvan Pathé melding maakte in de vijf weken tussen 17 juli en 20 augustus er in dat geval minstens 300.000 — bijna een derde — voor rekening van abonneehouders kwamen. De groep is volgens José een mengelmoes. "We dachten er een jonge doelgroep mee te bereiken, maar het blijkt net een Jumbospel: van 8 tot 88."


Werkfabriek
"Ik heb het er met Marc van Warmerdam pas over gehad om in navolging van United Artists en het Duitse 'Verlag der Autoren', een soort werkfabriek te beginnen," aldus Jos Stelling op 9 juli tijdens het VN/Filmacademie-debat in de Amsterdamse Odeon. Kort daarvoor is een schoolreisje van de Filmacademie naar het Deense productiehuis Zentropa ter sprake gekomen. Stelling ziet wel wat in de oprichting van een dergelijke 'stal': "Dat inspireert elkaar. In Nederland zou dat ook moeten gebeuren. Geef het een jaarbudget, continuïteit." Hoofd Onderzoek en Ontwikkeling van het Filmfonds Mart Dominicus reageert enthousiast: "Die kant gaat het op. Structurele steun voor productiehuizen, automatische financiering. Het mooiste zou het zijn als het een selfsupporting systeem wordt: dat het succes van een productie bepaalt wie er geld krijgt. Dat gaat echt absoluut gebeuren." Stelling zal echter voorlopig geen tijd hebben om uitvoering te geven aan zijn plannetje, nu hij eind november eindelijk met de opnames van zijn langverwachte speelfilm Duska kan beginnen.


Ich bin ein...
Belangrijke gast op het International Documentary Festival Amsterdam (IDFA) dit jaar is de Amerikaanse experimentele documentairemaker Alan Berliner, die dit jaar de Top 10 mag samenstellen uit zijn favoriete films. Daarnaast is hij één van de Masters of Documentary die in een speciale bijeenkomst zijn oeuvre uitgebreid toelicht, evenals de Russische filmmaker Victor Kossakovsky (Tishe!). In het themaprogramma China Transit zullen ongeveer vijftien documentaires uit en over het huidige China worden vertoond.


Distributieplannen
Op initiatief van het Rotterdamse Lantaren/Venster maakt het International Filmfestival Rotterdam (IFFR) met een groep filmtheaters plannen voor de uitbreng van door het Hubert Bals Fonds gesteunde films. Dat is opmerkelijk, want normaliter zit er nog een distributeur tussen de beide partijen in, die zich ontfermt over het maken van een filmprint en de bij uitbreng horende publiciteit. Volgens Raymond Walravens van het Amsterdamse theater Rialto is het plan een gevolg van de door het ministerie van OC&W doorgevoerde bezuiniging op de distributeurs Contact Film, Cinemien en het Filmmuseum: "een politieke blunder van de eerste orde. Of dat wordt rechtgezet, weten we pas halverwege volgend jaar. Laten we tot die tijd zorgen dat die films te zien blijven." Of daarvoor een nieuw label in het leven wordt geroepen, is nog onbekend. Volgens Walravens zou het met ingang van 2007 kunnen gaan om 5 à 6 Hubert Balsfonds-films per jaar, waarvan het IFFR de Benelux-rechten bezit. Het gerucht wil dat het IFFR bereid is een print te bekostigen als minstens tien theaters de film uitbrengen. Directeur Sandra den Hamer vindt het nog te vroeg om daarop te reageren.


Nieuwe jas
Het Internationale Filmfestival Rotterdam (IFFR), dat haar huidige kantoorlocatie aan de Karel Doormanstraat is ontgroeid, maakt plannen om te verhuizen. Woordvoerder Bert Jan Zoet: "Het pand van het Fotomuseum aan de Witte de Withstraat komt vrij omdat dat instituut in januari naar Las Palmas verhuist. De gemeente Rotterdam heeft instellingen naar plannen gevraagd, zodat het pand zijn culturele bestemming behoudt. Het IFFR heeft samen met theatergezelschap Bonheur en Poetry International een plan ingediend." IFFR wil op de nieuwe locatie waarschijnlijk ook nieuwe activiteiten ontplooien, buiten het festival om, door het jaar heen. Als het plan wordt goedgekeurd, is verhuizing pas na editie 2007 van het festival aan de orde.


top
Artikelen
Filmmythes Ondertiteling
Godard en Greenaway Geflipte dromen
Homo Opportunis Paul Verhoeven en de Tweede Wereldoorlog

Interviews
Alex van Warmerdam Een beetje gefukt en gefokt
Géla Babluani Koud gesteld
Jasmila Zbanic Achter Bosnische deuren
Take 5: Diederik van Rooijen over fouten

Rubrieken
Action!
Het geheim van Hollywood
Spotlicht Ariane Schluter
Amsterdam Box Office Periode 29 juni t/m 23 augustus 2006
Boeken Dirty Harvey
Cinedix
Evenementen
Festivals
De geruchtenmachine
Mening
Mijn Mening
De Pers Over
Thuiskijken
Verwacht


Recensies
13 (TZAMETI) Puntje van je stoel
BRICK Genres in de mixer
BUDDHA'S LOST CHILDREN Wat van ver komt is lekker
C.R.A.Z.Y. Terug in de gratie
CHINA BLUE Moderne slaven
FATELESS De hel was er niet
FIGNER, THE END OF A SILENT CENTURY Geluiden van de Russische schildpad
GRBAVICA Kom vanavond met verhalen
DE GROTE TOVENAAR Gefragmenteerd bombardement
LADY IN THE WATER Een bloedserieus sprookje
ON A CLEAR DAY Met de ogen gesloten
OORLOGSRUST Opstand in een bejaardentehuis
PAUZE Hollandse pauzes
SHORTBUS Ik kom klaar, dus ik besta
VA, VIS ET DEVIENS Ik heb geen naam
WORLD TRADE CENTER Rookgordijn
Zwartboek Is dit alles?

archief

2006



september 2006
oktober 2006
november 2006
december 2006