Burning
Tesnota
First Man
Transit (Christian Petzold over)
Living the Light — Robby Müller (Claire Pijman over)
De geruchtenmachine

Van zuur naar zoet
Op Prinsjesdag zorgde minister Plasterk voor gejuich en geweeklaag in kunstkringen. Ook in de filmwereld werd gevloekt en gejubeld. Gejuicht werd er bij het Nederlands Filmfestival in Utrecht, dat zijn jaarlijkse subsidie zag verdubbelen van 366 duizend naar 769 duizend euro. Directeur Doreen Boonekamp (foto boven) laat weten 'dolgelukkig' te zijn. "Er is naar onze argumenten geluisterd. Wij liepen achter ten opzichte van andere filminstellingen. De laatste jaren was het financieel bijna niet meer te doen. De druk op de organisatie was extreem groot. Mensen moesten veel te hard werken." Andere filminstellingen keken op Prinsjesdag zuur toe, want zij kregen er nauwelijks iets bij. Een dag later bij de Algemene Beschouwingen sloeg de stemming om, omdat na een PvdA-motie tien miljoen euro extra op tafel kwam voor cultuur. Met de op Prinsjesdag door Plasterk al toegezegde verhoging van 14 miljoen, was er ineens 24 miljoen euro meer voor cultuur. Met dat geld kunnen veel filminstellingen alsnog een fikse subsidieverhoging tegemoet zien. Hoe het precies uitpakt zal eind dit jaar blijken bij de behandeling in de Tweede Kamer van de cultuurbegroting.


Van zoet naar zuur
De Algemene Beschouwingen zorgden voor tamelijk tevreden gezichten in de filmwereld, maar niet bij het filmtijdschrift Skrien, dat zijn subsidie van 76 duizend euro verliest. Plasterk volgt het advies van de Raad voor Cultuur, dat een negatief oordeel over Skrien ("verrassend noch gedegen") velt. Als het blad niet voor eind dit jaar een financieel konijn uit de hoed tovert, verdwijnt het. Bestuursvoorzitter Hugo Klaassen gooit de handdoek niet in de ring. "Het is waar dat Skrien volgend jaar niet meer bestaat als er geen andere middelen worden aangeboord, maar er zijn nog veel mogelijkheden die wij de komende maanden onderzoeken." Wat die mogelijkheden zijn? "Dat ga ik nu niet zeggen, maar we voeren gesprekken met externe partijen en het ministerie van OCW."


Nieuw filmblad
Terwijl het filmblad Skrien voor zijn bestaan vecht, ligt vanaf 6 november een nieuw filmblad in de winkels. Het is toeval, want 'Cut! Het magazine van de Nederlandse film' was al lang in voorbereiding. De ex-directeur van het Amsterdam Fantastic Filmfestival Jan Doense, die het blad coördineert, komt er rond voor uit dat aan de oprichting van het maandelijkse magazine geen filmjournalistieke, maar commerciële overwegingen ten grondslag liggen. "Het blad is een initiatief van RTL en Dutch Film Works. Zij wilden hun Nederlandse filmcatalogus, die veel klassiekers bevat, onder de aandacht brengen, maar na wat brainstormen werd iedereen enthousiast over een actueel magazine over de Nederlandse film." Het blad, dat met een zeven ton kostende reclamecampagne wordt gelanceerd, richt zich op een breed publiek. De toon van de glossy wordt volgens Doense "niet heel kritisch, maar ook geen goed-nieuwsshow." Bij ieder nummer zit een gratis dvd met als eerste ciske de rat met Danny de Munk. De introductieprijs is 4,95 en de gewone prijs 7,95.




Hoera een verbod
Hoe bezorg je een film publiciteit? De Joodse Omroep weet het: door hem niet uit te zenden. Hedda van Genneps documentaire de staat van ontkenning, die betoogt dat de Nederlandse bevolking de laatste zestig jaar vier keer is belogen door de overheid (over de jodenvervolging, politionele acties, Screbrenica en Irak), was misschien ongemerkt voorbij gegaan als hij gewoon was uitgezonden, maar de vorige maand in deze rubriek gemelde weigering van de Joodse Omroep om de film uit te zenden zorgde voor veel publiciteit. Bioscoop Het Ketelhuis ontfermde zich over de film en de SP stelde Kamervragen. Is de film de commotie waard? Volgens Bas Heijne in de NRC wel: 'De film wil een afrekening zijn met het soort morele zelfgenoegzaamheid dat ons in staat stelt altijd vol te houden dat ons eigen geweten zuiver is, dat wij altijd aan de goede kant hebben gestaan, dat het werkelijke kwaad zich buiten onszelf heeft voltrokken.' Zijn collega Raymond van den Boogaard zag het anders: 'Hedda van Gennep is eerder een epigoon van de befaamde cineast Geert Wilders, van fitna: opportunistische agitprop van de platste soort.' Zelf gaan zien dus.


Minister met bijl
Hoe krachtiger de metafoor hoe beter, moet de Beleidsgroep Documentaire hebben gedacht toen ze met een brandbrief kachelhout maakte van Plasterks documentairebeleid. 'Minister Plasterk (foto) zet bijl in de Nederlandse documentaire', luidde de kop boven de brief. We zien het voor ons: Plasterk als een met een bijl zwaaiende psychopaat in een horrorfilm. Misschien een leuke film, maar voor documentairemakers valt er weinig te lachen. Plasterks 'Animatie en documentaire brief' heeft de documentairewereld in een depressie gestort. De conclusie van de minister dat de Nederlandse documentaire 'er goed voor staat', slaat de plank volledig mis, zegt Valérie Schuit van de Beleidsgroep. "De minister verkwanselt de goede internationale positie van de Nederlandse documentaire. Er is steeds minder geld voor documentaires." Schuit, in het dagelijks leven documentaireproducent — zij produceerde onder meer Sunny Bergmans beperkt houdbaar — noemt als grootste probleem de bezuinigingen bij de omroepen — de grootste opdrachtgevers in de documentairewereld. Daarnaast wijst ze op de perikelen rond Teledoc. Het plan om in navolging van de Telefilms jaarlijks zes lange documentaires te maken, ontaardde in financieel gesteggel tussen de minister en het Filmfonds. De nekslag — of moeten we zeggen: bijlslag? — is het besluit dat documentaires niet langer (mee)gefinancierd mogen worden uit fondsen voor ontwikkelingssamenwerking. Schuit is verbijsterd over Plasterks onwetendheid. "Hij lijkt echt niet te weten wat er speelt." Wordt vervolgd eind dit jaar bij de behandeling van de Cultuurbegroting.




Gefrustreerd groeipotentieel
Ook de animatiesector is op zijn zachtst gezegd not very pleased met Plasterks 'Animatie en documentaire brief'. De Vereniging van Nederlandse Animatieproducenten zet in zijn schriftelijke reactie de minister weg als een kortzichtige bureaucraat. Plasterks constatering dat het wel goed zit met de animatiesector vinden zij 'ongepast'. Als er niet meer steun komt voor het 'groeipotentieel' van de Nederlandse animatiesector, ontwikkelt deze zich niet tot 'een sterk internationaal opererende sector van groot economisch belang.' Of de woorden indruk maken, zal ook blijken bij de behandeling van de Cultuurbegroting.


Distributie-epidemie
"Iedereen vindt het sexy om films uit te brengen." Aldus Pim Hermeling, die het als verklaring opvoert voor de kleine hausse aan nieuwe distributeurs. We zien het verband niet tussen films uitbrengen en seks, maar Hermeling kan het weten, want hij heeft veel distributie-ervaring. Als medeoprichter van A-Film bracht hij onder meer the lord of the rings-trilogie uit. Begin dit jaar stapte hij op met de mededeling dat we snel weer van hem zouden horen. Hij heeft woord gehouden, want Hermeling begint een Benelux-filiaal van het Franse Wild Bunch Distribution. Hij krijgt hulp van sales manager Jan van Aert, die van A-Film naar Hermelings bedrijf overstapt. Hermeling wil jaarlijks ongeveer twintig films uitbrengen. Wat voor films dat zijn? "Ze zitten in het segment arthouse en smarthouse." Smarthouse? "Dat zijn artfilms die zich op een intellectueel publiek richten." Hermeling hoeft als doorgeefluik van Wild Bunch niet zelf op jacht naar films. Titels die hij de komende maanden uitbrengt, zijn onder meer Darren Aronofsky's the wrestler, de Gouden Leeuw-winnaar in Venetië, Tom McCarthy's the visitor, de openingsfilm van het festival in Gent, en ponyo on the cliff by the sea (foto), de nieuwe animatiefilm van Hayao Miyazaki. Bang voor concurrentie van zijn oude bedrijf A-Film? "Er is genoeg ruimte op de markt. Ik denk dat A-Film wat meer opschuift richting mainstream. En A-Film doet de dvd-uitbreng van mijn films."




Mokum
Nederlandse distributeurs zijn dol op artfilms als het films als il y a longtemps que je t'aime betreft. Het zussendrama van Philippe Claudel trok meer dan honderdduizend bezoekers, wat voor een artfilm in Nederland enorm veel is. De liefde smelt als het om kleine artfilms gaat die geen tienduizenden bezoekers trekken. Wie ontfermt zich over deze films? Contact Film deed goed werk, maar is door stompzinnig overheidsbeleid in het nauw gedreven. Treurig, maar liefhebbers van kleine artfilms hoeven niet in een depressie te raken, want er zijn twee nieuwe distributeurs van kleine artfilms opgestaan: Mokum Filmdistributie en Amstel Film. Achter Mokum schuilt Rieks Hadders, de voormalige adjunct-directeur van het Filmmuseum. Hadders wil jaarlijks 'vier risicovolle films uit de markt vissen.' Dat vissen is een verkeerde metafoor, want de markt voor kleine artfilms is zo belabberd dat sales agents met vaak prachtige films moeten leuren. Hadders kan er niet tegen dat subtiele films, zoals de Tiger Award-winnaar wonderful town van Aditya Assarat, aan Nederland voorbij dreigen te gaan. Naast deze film brengt Mokum Filmdistributie de komende maanden nog drie films uit: autumn ball (Veiko Ounpuu, Letland; foto), milky way (Benedek Fliegau, Hongarije) en de documentaire recycle (Mahmoud al Massad). Hadders denkt het lang vol te houden. "Ik hoef er niet van te leven. Als een film vier- of vijfduizend bezoekers trekt, ben ik tevreden. De winst gebruik ik voor nieuwe aankopen."




Amstel
Naast Mokum Filmdistributie is Amstel Film een tweede nieuwe distributeur van kleine artfilms. Hierachter schuilen exploitant en programmeur Krijn Meerburg (Cinerama, Babylon, Kriterion) en Michiel Berkel (ex-directeur Nederlands Filmfestival). Amstel Film richt zich op de digitale toekomst, zegt Meerburg. "We willen met een portal content aanbieden aan vertoners. Dat kunnen individuele films zijn maar ook thematische pakketten. Bijvoorbeeld een verzameling sportfilms. Of een serie klassiekers. We denken niet alleen aan bioscopen, maar ook aan bibliotheken, theaters en scholen." Het is niet de bedoeling dat Amstel Film de rechten van duizenden films verwerft. "Wij zijn een doorgeefluik. Het idee is dat sales agents en producenten tegen een percentage films leveren, die wij digitaal exploiteren." Het ambitieuze plan moet worden gefinancierd door particuliere investeerders. Meerburg ziet het optimistisch in ("er is veel interesse"), maar voorlopig is Amstel Film nog een gewone distributeur, die de komende maanden de speelfilms cloud 9 (wolke neun, Andreas Dresen, Duitsland), links (Froukje Tan), o'horten (Bent Hamer, Noorwegen) en flammen & citronen (Ole Christian Madsen, Denemarken) uitbrengt.


Deportatie zonder vloeken
Moet dat nou: vloeken in de Tweede Wereldoorlog? Er kan toch ook verzet worden gepleegd zonder 'godverdommes'? En het deporteren van joden kan toch best zonder krachttermen? Dat de Bond tegen het vloeken buiten de wereld staat, is geen nieuws, maar dat de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) zich schikt naar het geleuter, is tamelijk verbijsterend. De NPO verwijderde na een klacht van de Bond een fragment uit Paul Verhoevens zwartboek uit een radio en tv-spotje voor de Nederlandse film top 50. Carice van Houtens woedekreet 'godverdomme' kon niet door de beugel. Het werd uit het spotje gehaald "om mensen niet nodeloos tegen de haren in te strijken", verklaarde NPO's marketing manager Jeroen Kramers in de pers. Hij zag nog een reden: "We willen niet dat de discussie over een vloek wordt gevoerd, terwijl de discussie moet gaan over de samenstelling van de filmtop." Verhoeven zelf vindt de klacht van de Bond "nogal kinderachtig" maar ziet vooral de NPO als de schuldige: "Het knippen in een filmfragment is onethisch." Verhoeven vraagt zich af "of het auteursrechtelijk wel mogelijk is." Als de NPO dan toch wilde buigen voor de antivloekbond, dan hadden ze het hele fragment van zwartboek uit het spotje moeten verwijderen. "Op zijn minst hadden ze mij wel even kunnen bellen", vindt de regisseur. Nederland anno 2008: in Afghanistan sneuvelen Nederlandse soldaten, maar hier censureren we een filmvloek. Verzin zelf de krachtterm die erbij past.


Pensioen zonder vijanden
Zijn vijfentwintigjarige jubileum haalt hij net niet, want Max van Praag stapt na drieëntwintig jaar op. De managing director van Universal Pictures Nederland (UPI), dat onder veel meer de James Bondfilms uitbrengt, gaat met pensioen. Wie het zolang uithoudt in de filmbusiness — en zo weinig vijanden maakt — verdient een onderscheiding. Van Praag was geen kille manager, maar een emotionele man die pal stond voor zijn films. Het leidde tot menige boze ingezonden brief als een filmcriticus een film van 'hem' had neergesabeld. Van Praag wordt opgevolgd door Karel de Vries. Ook hij kent de ins and outs van de uitbreng van Amerikaanse studiofilm, want de laatste negen jaar werkte hij bij Pottermagnaat Warner.


Hollands glorie
Dat op het Nederlands Filmfestival iedereen iedereen feliciteert met al het prachtigs dat het afgelopen jaar weer is gemaakt, hoort bij de zelffeliciterende sfeer van een klein filmland. Oprechte reden is er voor vrolijkheid als het buitenland complimenten uitdeelt. Dat is het geval bij het speelfilmdebuut bloedbroeders (foto) van Arno Dierickx, want de film werd geselecteerd voor de New Directors Competitie van het filmfestival in San Sebastian. De film strijdt mee om de Altadis Award van negentigduizend euro. Ja, dat is meer geld dan de vijftienduizend euro die een Tiger Award op het filmfestival in Rotterdam oplevert. Prestigieus is ook de selectie van Frouke Tans debuutfilm links. De eerste volledig door het Rotterdams Filmfonds gefinancierde (low budget: twee ton) speelfilm draait in de sectie Flash forward, die filmdebuten en tweede films bevat. left draait er samen met, om maar iets te noemen, Steve McQueens veelgeprezen regiedebuut hunger, dat dit voorjaar in Cannes in première ging.




Ex-politicus met pen
Wim Kok die een filmscript schrijft? Lubbers die een tv-drama verzint? Balkenende die na zijn premierschap spannende filmdialogen neerpent? Het zal niet gebeuren, want Nederland heeft geen Václav Havel (foto). De ex-president van Tsjechië schrijft met regisseur Milos Forman (one flew over the cuckoo's nest, amadeus) een filmscript. Geen niemendalletje, maar over de gevolgen van het verdrag van München in 1938, waarin Engeland en Frankrijk in ruil voor 'vrede' met Hitler delen van Tsjechoslowakije aan Duitsland offerden. Het script is gebaseerd op het boek De geest van München van de Franse schrijver Georges-Marc Benamou. Het is geen toeval dat de twee Tsjechen zich juist nu op het verdrag van München storten, want beiden vinden dat het westen zich tegenover Poetins Rusland te slap opstelt. Havel betichtte Rusland na de inval in Georgië van 'imperialistische ambities' en riep het westen op om Rusland niet langer 'met terughoudendheid en voorzichtigheid' te behandelen. Het is nog onbekend wanneer het script als film in de bioscoop is te zien.




Vroege ontploffing
Simon Vuyk zou toch moeten weten dat je vuurwerk niet te vroeg moet afsteken, want de onderzoeksjournalist schreef het boek Op zoek naar de waarheid van de vuurwerkramp. Dat stelt de blunders in het onderzoek naar de Enschedese vuurwerkramp van negen jaar geleden aan de kaak. Vuyks uitgeverij (Vuyk & Co) meldde dat productiebedrijf Dutch Mountain Movies het boek wil verfilmen. Het bericht haalde alle kranten, maar producent Rene Huybrechtse van Dutch Mountain Movies is er niet blij mee. "We willen het boek inderdaad verfilmen, maar het is voorbarig om dat nu al naar buiten te brengen. Er ligt een voorstel bij een omroep, maar die moet nog beslissen." Als de verfilming doorgaat wordt het een docufictie-achtige reconstructie van de ramp. Huybrechtse: "We willen de mogelijke toedracht laten zien." Hij voorziet alvast veel scenariogeworstel. "Het boek bevat enorm veel feiten en mogelijke daders. Er moeten keuzes worden gemaakt." Als het tot een film komt, moet hij mei volgend jaar — tien jaar na de ramp — te zien zijn.


top
Artikelen
Anna Magnani Smeken, tieren, fluisteren en stralen!
Het hele najaar: Hollandse nieuwe
Toronto 2008 De problemen van JCVD
Venetië 2008 Over de grenzen

Interviews
David Verbeek De woeste zee
Luc Dardenne over LE SILENCE DE LORNA Laag voor laag weghalen
Naomi Kawase over THE MOURNING FOREST Samen in de aarde slapen
Steve McQueen over HUNGER Lichaam als wapen
Take 5: Marion Bloem over VER VAN FAMILIE

Rubrieken
Boeken Bijbel voor beginners
Duidelijk
Filmbladen Steven Seagal
De geruchtenmachine
Mening
Mijn Mening
De Pers Over
Scherpstellen Lachen met Judd Apatow
Thuiskijken
Uitgelicht
Verwacht
World Wide Angle


Recensies
AANRIJDING IN MOSCOU Belgische hit straalt inspiratie uit
BLIND DATE (Stanley Tucci) De illusie hooghouden
BOTTLE SHOCK Slechte afdronk
BRIDE FLIGHT Keukenmeidenroman(ce)
IL DOLCE E L'AMARO De maffia in scherpe teksten
HET ECHTE LEVEN Geestig Droste-effect
THE LAST DAYS OF SHISHMAREF Van het ijs in de drup
THE MOURNING FOREST Het bos is verheven en banaal
RECYCLE Inkijkje in de onderbuik
UN SECRET Een M wordt een N, een G wordt een T
SHANGHAI TRANCE Verdwalen tussen wolkenkrabbers
LE SILENCE DE LORNA Dardennes laten de fantasie binnen
Vox populi Slimme domheid
HET WAPEN VAN GELDROP Ha! Een Hollandse roadmovie
WONDERFUL TOWN Liefde in de schaduw van de tsunami
HET ZUSJE VAN KATIA Op wie lijk ik?