The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Orson Welles als Hamlet Op ooghoogte

Rommelige films

Mark Cousins (The Story of Film, I Am Belfast, Atomic) schrijft voor de Film­krant over film- en beeldassociaties. Deze maand over rommelige films.

Ik was dit jaar jurylid op het filmfestival van Venetië. Mijn taak, zoals altijd in een jury, was om films te bekijken en beoordelen, liefst met wat inzicht of frisheid. Mijn doel was om, voor zover mogelijk, het groepsdenken te vermijden dat zo vaak ontstaat wanneer filmcritici zich verzamelen en al te gehaast hun conclusies trekken.
Venetië is een goede plek om over dit soort dingen na te denken, vanwege Orson Welles. In 1948 draaide zijn film Macbeth er in competitie. Ook Laurence Oliviers Hamlet was in de running. Twee Shakespeare-bewerkingen door extreem verschillende auteurs.
De film van Olivier is genuanceerd, psychologisch gedetailleerd en fascinerend, briljant gedeclameerd en gekleurd door de jarenlange ervaring van de regisseur in het Britse theater. De Macbeth van Welles is daarentegen een rafelige, visuele, expressionistische houtskooltekening. De taal van Shakespeare verdrinkt zowat in de Sturm und Drang van Welles' esthetiek: zijn shots uit lage hoeken, de uitgesproken opvoering in de diepte en, in één geval, een overweldigend lang aangehouden nachtopname die een aantal cruciale momenten in het toneelstuk samenbrengt.
Gaande het festival kreeg Welles ingefluisterd dat Oliviers film wel eens beter ontvangen zou kunnen worden. Welles had zich niet geliefd gemaakt bij de Italiaanse critici door het neorealisme te verwerpen en zijn voorkeur uit te spreken voor de barokke stijl die werd geassocieerd met de excessen van het katholicisme en, recenter, het fascisme van Mussolini.
Uiteindelijk trok Welles zijn Macbeth terug uit de competitie. Inderdaad werd zijn film veelal afgekeurd, terwijl die van Olivier werd geprezen. Diens Hamlet is een prima film (en een van Roman Polanski's favorieten), maar inmiddels oogt hij nogal tam naast Welles veel briljantere, grillige creatie.
De moraal van het verhaal is ook vandaag nog relevant. Rommelige, onevenwichtige films die te hoog grijpen, worden minder gewaardeerd dan gebalanceerde, ingetogen cinema met een meer literaire inslag. Maar de tijd heeft een voorkeur voor die eerste groep. Denk ook aan het recente werk van de Wachowski's. Het wordt verre van laaiend besproken; men vindt de films te zeer gebonden aan de uitgangspunten van hun ontwerp, of van hun fantasy-fictie. Maar volgens mij zullen deze smeltende, Dalí-achtige werelden na verloop van tijd grootser gaan ogen dan de meeste films die op dit moment de voorkeur van critici krijgen.

Mark Cousins | @markcousinsfilm


top
Artikelen
74ste Filmfestival van Venetië Onze tijd?
Filmfestival Toronto De nieuwe biopic
Alexander Kluge's 'Pluriversum' Memoryspel van de twintigste eeuw
Correctie

Interviews
Paula van der Oest over Kleine IJstijd 'Mijn generatie is een beetje een slappe generatie'
Hany Abu-Assad over The Mountain Between Us 'Liefde is een vorm van overleven'
Claire Denis over Un beau soleil intérieur 'Ik heb nooit een affaire met een bankier gehad'
Ruben Östlund over The Square 'Ja, maar ik sta aan de goeie kant'
Sergei Loznitsa over A Gentle Creature 'Elke dag moeten ze een nieuwe vijand hebben'
Michaël R. Roskam over Le fidèle 'Dialect is niet alleen wat je zegt'

Rubrieken
Actie!
Humans of Film Amsterdam
Thuiskijken
Boeken: Images of occupation in Dutch film Van oorlogsheroïek naar ontnuchtering
Kort
Redactioneel
Het Nieuwe Kijken De nep-Oscars
Op ooghoogte Rommelige films
Filmsterren
The Thinking Machine 12 Strangulation Blues


Recensies
Un beau soleil intérieur Liefde luistert niet
Blade Runner 2049 Dromen over dertig jaar oude herinneringen
Brad's Status (Mike White over) Acute aanval van statusangst
Le fidèle Met chemie alleen kom je er niet
A Gentle Creature Slaapdronken naar de hel
The Glass Castle Zwemmen of verzuipen
Jan Sierhuis zelfportret De kunstenaar in eigen woorden
Jupiter's Moon (Kornél Mundruckzó over) De dialectiek van engelen
Loving Vincent Gemankeerd zelfportret Vincent van Gogh
The Mountain Between Us Sterren in de sneeuw
No Place for a Rebel Opono kan de boom in
Oude liefde Oude liefde en roestende families
The Square (Ruben Östlund) De wetten van de kunstjungle
Unwanted (T'padashtun) Verzwegen oorlogsgeweld tegen vrouwen
We Margiela In de geest van het modehuis
White Sun (Deepak Rauniyar over) 'Ze vonden de pop te veel op een lijk lijken'
Your Name Wat als je wakker wordt als iemand anders?