Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
Hany Abu-Assad over The Mountain Between Us

'Liefde is een vorm van overleven'

Hany Abu-Assad is een overlever en maakt films over overlevers. En dus is ook zijn Hollywood-film The Mountain Between Us, net als zijn eerdere werk, persoonlijk: 'Kate Winslet is mijn Palestijnse kant, Idris Elba mijn Nederlandse.'

Door Kees Driessen

De Nederlands-Palestijnse filmmaker Hany Abu-Assad (1961) is zelf een overlever. Een overlever van de fysiek gevaarlijke omstandigheden waaronder hij in Palestina heeft gewerkt. Een overlever van tegenvallende films als zijn Nederlandse speelfilmdebuut Het 14e kippetje — die hij opvolgde met een Oscarnominatie voor zijn Palestijnse productie Paradise Now — en zijn eerste Hollywood-film, de straight to dvd (en overigens nog best aardige) The Courier met Mickey Rourke, waarna de regisseur zich revancheerde met opnieuw een Oscarnominatie, voor zijn Palestijnse productie Omar.
En een overlever in Hollywood: met een dubbele 'Oscar-nominated' voor zijn naam kreeg hij een tweede kans een sterrenfilm te regisseren, The Mountain Between Us, met Kate Winslet en Idris Elba. Over twee mensen die neerstorten met een vliegtuigje in the middle of nowhere en dan door een besneeuwd berglandschap moeten trekken op zoek naar de bewoonde wereld. Een film over overlevers.

Voortplanting
"Ja, dat is wel een thema in mijn films", beaamt Hany Abu-Assad tijdens een gesprek in een hotel in Amsterdam, al benadrukt hij dat hij vooral ook zin had in het werken met zulke grote sterren en de visuele uitdaging van de locatie. Maar als journalist blijf je op zoek naar rode draden. En mensen die, fysiek of geestelijk, een nauwelijks begaanbaar gebied moeten doorkruisen om een vorm van vrijheid te bereiken — overlevers, dus — kom je overal in Abu-Assads oeuvre tegen.
De regisseur wijst zelf op de nieuwe vorm die dit krijgt in The Mountain Between Us: "Het lijkt in deze film in eerste instantie alleen maar over overleven te gaan, maar gaandeweg gaat dat op een organische manier over in een liefdesverhaal. Op een manier die ik alleen in African Queen heb gezien, van John Huston, maar dat was zestig jaar geleden. Verder nergens." Mij schiet, om een of andere reden, opeens Romancing the Stone (Robert Zemeckis, 1984) te binnen, maar zulke luchtige avonturenfilms rekenen we niet mee — de toon van The Mountain Between Us is serieus. Ook over de liefde. "Liefde is zelf een vorm van overleven. Je wordt verliefd omdat je jezelf wilt voortplanten. Het overleven van de soort."
De extreme omstandigheden van een tocht die je mogelijk niet zal overleven, brengt die andere overlevingsdrang — liefde — naar voren, suggereert The Mountain Between Us. Echte liefde — niet de 'comfortabele' liefde, zoals Abu-Assad het noemt, van de beschaafde samenleving. "Buiten de beschaving maak je je keuzes vanuit je dierlijke instinct. Binnen de beschaving zijn we vooral op comfort gericht. Misschien verklaart dat waarom er zoveel echtscheidingen zijn."

Impulsief
The Mountain Between Us
is ook een voorbeeld van opposites attract: Kate Winslet is de ondernemende, intuïtieve vrouw die niet bij het vliegtuigwrak wil blijven wachten; Idris Elba is de rationele, voorzichtige, om niet te zeggen bangelijke man die het liefst terug de vliegtuigromp in kruipt, in de hoop dat hun nergens geregistreerde privévlucht toch nog zal worden teruggevonden vanuit de lucht.
"Ik vond het interessant om dat zo om te draaien: meestal zou je verwachten dat het de vrouw is die binnen wil blijven. Maar zij wil juist naar buiten." Een tegenstelling die, vertelt Abu-Assad, niet in het script stond dat hem was aangeboden: "Daarin wilden ze allebei naar beneden, de berg af. Er was geen conflict. Dat heb ik ingebracht." Hij, sterk maar voorzichtig en rationeel; zij, verzwakt (ze is bij de crash aan haar been gewond geraakt) maar doortastend en impulsief — optimistisch. Terwijl Elba's personage zegt niet te verwachten dat ze het zullen overleven — hij is de pessimist.

Moed der wanhoop
In een gesprek dat ik ooit voor Vrij Nederland met Abu-Assad had, beschreef hij zijn levenshouding als de combinatie van twee culturen: zijn optimisme afkomstig uit Palestina, waar dat noodzakelijk is om de uitzichtloze omstandigheden, met de moed der wanhoop, het hoofd te bieden; zijn pessimisme juist opgedaan, zei hij, in de vijfentwintig jaar dat hij in Nederland woonde: Nederlanders hebben vele mogelijkheden, maar moeten altijd nog maar zien of het lukt. Wat eveneens een goede eigenschap is, benadrukte hij: dan kan het resultaat alleen maar meevallen. Betekent dit dat Kate Winslet in The Mountain Between Us zijn Palestijnse kant verbeeldt en Idris Elba zijn Hollandse? "Haha, goed gezien! Dat is absoluut zo. Die twee kanten zitten allebei in mij. Als het gaat om overleven, om spontaniteit, dan komt de Palestijn naar voren en als het gaat over ratio, over analyseren, over rustig zijn en niet in paniek raken — dan verschijnt de Nederlander in mij. Dat is heel bewust zo in de personages verwerkt."


top
laatste nummer

Artikelen

november 2017
74ste Filmfestival van Venetië Onze tijd?
Filmfestival Toronto De nieuwe biopic
Alexander Kluge's 'Pluriversum' Memoryspel van de twintigste eeuw
Correctie

Interviews

november 2017
Paula van der Oest over Kleine IJstijd 'Mijn generatie is een beetje een slappe generatie'
Hany Abu-Assad over The Mountain Between Us 'Liefde is een vorm van overleven'
Claire Denis over Un beau soleil intérieur 'Ik heb nooit een affaire met een bankier gehad'
Ruben Östlund over The Square 'Ja, maar ik sta aan de goeie kant'
Sergei Loznitsa over A Gentle Creature 'Elke dag moeten ze een nieuwe vijand hebben'
Michaël R. Roskam over Le fidèle 'Dialect is niet alleen wat je zegt'

Rubrieken

november 2017
Actie!
Humans of Film Amsterdam
Thuiskijken
Boeken: Images of occupation in Dutch film Van oorlogsheroïek naar ontnuchtering
Kort
Redactioneel
Het Nieuwe Kijken De nep-Oscars
Op ooghoogte Rommelige films
Filmsterren
The Thinking Machine 12 Strangulation Blues



laatste nummer

Recensies

november 2017
Un beau soleil intérieur Liefde luistert niet
Blade Runner 2049 Dromen over dertig jaar oude herinneringen
Brad's Status (Mike White over) Acute aanval van statusangst
Le fidèle Met chemie alleen kom je er niet
A Gentle Creature Slaapdronken naar de hel
The Glass Castle Zwemmen of verzuipen
Jan Sierhuis zelfportret De kunstenaar in eigen woorden
Jupiter's Moon (Kornél Mundruckzó over)
Loving Vincent Gemankeerd zelfportret Vincent van Gogh
The Mountain Between Us Sterren in de sneeuw
No Place for a Rebel Opono kan de boom in
Oude liefde Oude liefde en roestende families
The Square De wetten van de kunstjungle
Unwanted (T'padashtun) Verzwegen oorlogsgeweld tegen vrouwen
We Margiela In de geest van het modehuis
White Sun (Deepak Rauniyar over) 'Ze vonden de pop te veel op een lijk lijken'
Your Name Wat als je wakker wordt als iemand anders?