Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
LES QUATRE CENTS COUPS Het boek De filmclub

In Emile (1767), zijn boek over opvoeding, beweert Jean-Jacques Rousseau dat een kind op jonge leeftijd het meeste leert door ervaringen op te doen. Het is beter om een kind te laten tuinieren, timmeren en zwemmen dan hem te vervelen met 'geleerde kletspraatjes'. Zou Rousseau kinderen in deze tijd naar goede films laten kijken? Dat is wat David Gilmour doet als hij merkt dat zijn puberzoon Jesse zijn huiswerk blijft verwaarlozen, ondanks talloze aansporingen en dreigementen. Hij stelt zijn zoon voor om maar helemaal te stoppen met school. Jesse hoeft zelfs niet te gaan werken; het enige wat van hem verwacht wordt is dat hij iedere week drie films kijkt met zijn vader. Ze beginnen meteen goed de volgende middag, met les quatre cents coups (1959) van François Truffaut.
De Canadese filmcriticus David Gilmour schreef De filmclub (The Film Club), het waargebeurde verhaal over zijn onorthodoxe poging om zijn zoon op het goede pad te krijgen. De films die Gilmour hem voorschotelt — klassiekers en cultfilms maar ook horrorfilms en kaskrakers als rocky iii — zijn niet bedoeld als cinematografische opleiding, maar om de jongen te stimuleren over zijn leven na te denken. Er is meestal nauwelijks een verband tussen de films die ze bekijken en de problemen waarmee ze in hun dagelijks leven geconfronteerd worden. Als Gilmour probeert zo'n verband te leggen (hij benadrukt bijvoorbeeld dat de film van Truffaut over een spijbelende tiener gaat) dan komt dat niet erg overtuigend over. De films bieden vooral een aanleiding om in gesprek te raken over de liefde, geld, drugs, werk en talloze andere zaken. En ondertussen leert Jesse spelenderwijs van alles over films.

Ontworstelen
Gilmours gevoelige verhaal slaat soms door in sentimentaliteit, bijvoorbeeld als hij schrijft over het lijden dat zijn zoon moet doorstaan als zijn vriendinnetje hem verlaat. En hij balanceert op de rand van zelfgenoegzaamheid als hij voor de zoveelste keer bedenkt hoe goed hij het getroffen heeft met zijn zoon, zijn ex-vrouw en zijn huidige vrouw. Daarbij is zijn schrijfstijl nogal gewoontjes; als hij zich eens waagt aan een vergelijking, dan is die vaak gezocht: 'Er sloop iets kouds en onprettigs in zijn gelaat, als een rat in een nieuw huis.'
Ondanks die gebreken vertelt De filmclub een ontroerend en universeel verhaal over vaders en zonen. Hoeveel goede bedoelingen de vader ook heeft, op een zeker moment moet de zoon zich aan zijn invloed ontworstelen. Gilmour schrijft gelukkig met de nodige zelfspot over zijn rol als 'toffe vader' en over de 'schoolmeesterachtige' inleidingen die hij geeft bij de films. Juist die inleidingen vormen de sterkste passages van het boek, want daarin weet de auteur op een persoonlijke manier zijn enthousiasme voor film over te brengen — niet alleen op zijn zoon maar ook op de lezer. Als het boek uit is, heeft die lezer minstens vijf titels in zijn hoofd van films die hij absoluut moet zien.

Martijn Meijer

De filmclub (The Film Club)
David Gilmour
Uitgeverij Balans, 222 p, 17,95 euro

top
Artikelen
Het boek De filmclub
James Benning Aandachtskunst
New Malaysian Cinema Niet lullen maar poetsen
Tan Chui Mui: 'Ik weet zeker dat ik een betere kan maken'
Teveel films voor een te kleine planeet Crisis!
Vergeten zilver Occhi azzurri!

Interviews
Andreas Dresen over WOLKE NEUN
Ari Folman over WALTZ WITH BASHIR De chronologie van genocide
David Gilmour over 'De filmclub' Op de trampoline
Nikolaus Geyrhalter over 7915 KM
John Crowley over BOY A
Laurent Cantet en François Begaudeau over ENTRE LES MURS
Take 5: Frans Bromet eindelijk welkom op IDFA

Rubrieken
Boeken Pedro Almodóvar
Duidelijk Waarom dekalog?
Filmbladen Errol Morris
De geruchtenmachine
World Wide Angle (NL)
Mening
Mijn Mening
De Pers Over
Scherpstellen Beelden voor de Toekomst
Thuiskijken
Uitgelicht
Verwacht


Recensies
7915 KM De horzel en de trekvogel
ALL GOD'S CHILDREN CAN DANCE Maar niet alle films dansen
DER BAADER MEINHOF KOMPLEX Duitse terreur in de cinema
BLINDNESS Betalen met vrouwen graag
BOY A Het kleine monster wordt groot
BURN AFTER READING Coen light
CIDADE DOS HOMENS Terug naar de favela's
ENTRE LES MURS Rotklas vol echte kinderen
EPISODE 3: 'ENJOY POVERTY' De horzel en de trekvogel
HOPPET De lat ligt hoog
HUNGER Vleesoffers
JAR CITY Homocidia Scandinavia
MILKY WAY Flieg auf!
EL OLVIDO Alleen film zal herinneren
STRANDED Hoe overleef je een vliegtuigramp
W. Bush voor dummies
WALTZ WITH BASHIR Oorlog is als een gek om je heen schieten
DIE WELLE Duitse terreur in de cinema
WOLKE NEUN (CLOUD 9) Laatste liefde net zoals de eerste
LA ZONA Het recht op moord