The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Portret Bart Dewaele Peter Brosens en Jessica Woodworth over King of the Belgians

'Triestig is gemakkelijk maar grappig is moeilijk'

Na de lyrische en tragisch-absurde arthousefilms Khadak, Altiplano en La cinquième saison verrast het Belgisch-Amerikaan­se regisseurskoppel Peter Brosens en Jessica Woodworth met een komedie, de mockumentary en roadmovie King of the Belgians.

Door Ivo De Kock

Lef hebben ze, Peter Brosens en Jessica Woodworth. In plaats van op veilig te spelen met een doorslagje van Khadak of Altiplano koos het duo voor een creatieve uitdaging. Maar King of the Belgians is zo anders dat ze hem in België zelf moesten uitbrengen. "De film past niet in vakjes", zegt Brosens tijdens het Film Fest Gent, "eigenlijk zeggen ze dat hij te origineel is. Men denkt enkel nog aan doelgroepen. Het is zoals het speeltje waarbij peuters driehoeken en cirkels door gaatjes moeten duwen. Wanneer je met een zeshoek aan komt zetten past die niet."

Waarom deze zeshoek? Peter Brosens: "Met Khadak, Altiplano en La cinquième saison hadden we een soort trilogie afgesloten en we vreesden in herhaling te vallen. We wilden het tragisch-absurde inruilen voor iets komisch. Dat stuitte op weerstand; in een 'blijf bij waar je goed in bent'-reflex vroeg het subsidiërende fonds aanpassingen. Men begreep niet dat wij een komedie wilden maken. Ook al gaat het om een drama verteld op een komische toon."

In La cinquième saison zat al humor. Brosens: "Absoluut, zwarte humor. Maar we beoogden een ander soort film en dat lag moeilijk. Zo hebben we de samenwerking met een Franse producent stopgezet omdat hij niets wilde weten van een mockumentary. Bij hen heet dat 'documenteur'; Fransen hebben daar een bloedhekel aan."
Jessica Woodworth: "Via de filmmaker in de film volgen we de koning en als Brit introduceert hij de blik van de outsider. Dat creëert humor en dynamiek."
Brosens: "Onze bouwstenen voor projecten komen steeds uit de werkelijkheid. Dit keer een artikel uit The New York Times over de president van Estland die vastzat in Istanbul toen het vliegverkeer stillag tijdens de uitbarsting van die IJslandse vulkaan. Om terug naar Tallinn te keren kocht hij een busje. Samen met zijn entourage reed hij door heel de Balkan, zoals mensen in de negentiende eeuw door Europa reisden."

King of the Belgians is gemaakt vanuit een documentaire-instelling. Brosens: "Voor sommige regisseurs is een scenario zo heilig dat het een handleiding wordt. Als ex-documentairemakers hoeven we niet alle parameters onder controle te hebben en laten we ruimte voor improvisatie. Zo is het interview met de blootvoetse burgemeester niet uitgeschreven maar spontaan opgenomen. Daardoor geeft deze scène geloofwaardig aan hoe de man over het leven denkt."
Woodworth: "Omdat we vooraf improvisatieworkshops volgden kende elke acteur zijn personage perfect. Maar de drukte van de filmset voegt een extra element toe waardoor je vooraf niet weet waar je naartoe gaat."
Brosens: "Het was heel leuk werken in Bulgarije. De filmsector is er erg professioneel en de Bulgaarse mentaliteit en humor zijn stimulerend. Een woord dat ze niet kennen is 'probleem', er wordt zonder zeuren meteen naar oplossingen gezocht. Wat nodig was toen onze apparatuur niet voorbij de douane kwam."

Op een moment dat vluchtelingen massaal door Europa reizen, plaatsen jullie een machthebber in dezelfde positie. Brosens: "Dat is toeval, want we schreven dit scenario vijf jaar geleden. Het schoot bij een Belgische distributeur in het verkeerde keelgat, hij wilde de film niet omdat we zogezegd zouden lachen om bootvluchtelingen. Onzin."
Woodworth: "We volgen koning Nicolas III en regisseur Duncan Lloyd. In het begin heel statisch en onhandig maar na verloop van tijd speelser en dynamischer. Alles volgt de logica van wat Duncan zou kunnen draaien."

Zowel de regisseur als de pr-dame zijn in de film bezig met imago. Brosens: "In de eerste scènes is iedereen zich bewust van de camera. 'Regel 1: geen interviews; regel 2: geen improvisaties', krijgt Duncan te horen, en hij is al aan het improviseren. Na een tijd treedt er gewenning op en gedraagt iedereen zich natuurlijk."
Woodworth: "Omdat de koning vraagt de reis voor de Belgen te filmen moet Duncan gaan draaien. Iedereen is niet enkel met imago maar ook met identiteit bezig."

Zoals men in de reclamewereld geobsedeerd is door het spanningsveld tussen corporate identiteit en corporate imago. Woodworth: "Alles draait om perceptie en ethiek. Wanneer de koning vraagt  waarom hij zijn bezwarende documentaire over de sluipschutter niet heeft uitgebracht, antwoordt Duncan: 'Omdat het hem vernietigd zou hebben'. De koning is altijd bezig met macht, maar aan het einde geeft hij Duncan alle vrijheid. Daarvoor moet hij een heel proces doorlopen. Wanneer hij ontdekt dat Duncan authentiek en integer is, besluit hij alles te tonen. Allerlei ethische vragen verbonden met filmmaken komen daarbij aan de oppervlakte: wat draai je waarom, wat toon je en wat niet, welk imago streef je na? De koning is het hem opgedrongen imago beu en zijn 'doe wat je wil met alles' ziet hij als een overwinning."

De koning beseft dat hij de fundamentele vraag vergeten was: wat is mijn identiteit? Woodworth: "De vraag: wie ben ik? De tocht leert hem dat hij door bezig te zijn met imago zijn identiteit is kwijtgeraakt."
Brosens: "Die vindt hij terug in de anonimiteit, wanneer niemand weet dat hij koning is. King of the Belgians is een roadmovie, maar het is ook een innerlijke reis. De koning maakt een evolutie door, aanvankelijk is hij letterlijk ingedommeld."
Woodworth: "Voor ons was de sleutel de vraag die gesteld wordt aan het einde: waar ben je het meeste bang voor? Zijn antwoord: 'Enkel een passagier te zijn.' Hij heeft vooral symbolische macht maar beseft dat hij wel iets waardevols kan doen. Hij hoeft immers geen passagier te blijven, hij kan iets doen en iemand worden."

Jullie serveren geen persiflage. Brosens: "We wilden niet de draak steken met de realiteit. Daarom, én omdat Peter Van den Begin als Franstalige niet geloofwaardig was, kozen we voor een Nederlandstalige vorst. Aangezien we met een fictieve koning zaten die slecht Frans spreekt dachten we: waarom het niet volledig omkeren en Wallonië naar onafhankelijkheid laten streven?"
Woodworth: "Reacties op films blijven onvoorspelbaar. Tot onze opluchting lachte het publiek in Venetië op de juiste momenten. Want de vrees was dat de humor van King of the Belgians enkel voor ons zou werken. Triestig is gemakkelijk maar grappig is moeilijk en onvoorspelbaar. Maar we zijn blij dat we onze comfortzone hebben verlaten."


top
Artikelen
Pioneers of African American Cinema Filmgeschiedenis buiten het witte oog
Sociale media voor het internet Roddelen bij de dorpspomp
Martin Scorsese — The Exhibition De vrouwen van Scorsese
A Filmkrant Twin Peaks Fanzine Wonderful and Strange
Cannes 70ste editie (deel 1)
Cannes 70ste editie (slotdeel)

Interviews
Martti Helde over In the Crosswind Alsof je door een beeldentuin loopt
Ira Sachs over Little Men 'Soms stroken je daden niet met je idealen'
Asli Özge over Auf einmal Generatie die niet heeft hoeven vechten
Peter Brosens en Jessica Woodworth over King of the Belgians 'Triestig is gemakkelijk maar grappig is moeilijk'
Étienne Comar over Django 'Django was de eerste gitaarlegende'
Virgil Widrich over Night of a 1000 Hours Het begon met de dag des oordeels
L.A. Rebellion filmicoon Haile Gerima 'Zwarte Amerikanen mochten alleen lantaarnpaal of meubelstuk spelen'
Raoul Peck over I Am Not Your Negro 'Wat heb je eraan om pessimist te zijn'

Rubrieken
Andy at the movies
Actie!
Op ooghoogte: Jonathan Demme
Redactioneel
Het Nieuwe Kijken Holografisch populisme
Kort
Filmsterren
Filmslot: Verliefd op VHS
Boeken: Women in the Silent Cinema 'Deze vrouwen bepaalden zelf hoe ze in beeld kwamen'
The Thinking Machine 7 Het heilige gezin


Recensies
#uploading_holocaust Kom vanavond met verhalen over hoe we herdenken
Ascent Vuur en ijs
Auf einmal Hamlet in Altena
Austerlitz Kom vanavond met verhalen over hoe we herdenken
The Circle (James Ponsoldt) We kiezen er in alle vrijheid voor om onze vrijheid op te geven
El ciudadano ilustre Een gordeldier cadeau
Django (Étienne Comar) Django Reinhardt en de nare nazi's
Dubbelspel Een revolutie op Curaçao
Hier ben ik Wat doe ik ermee
I Am Not Your Negro Baldwins spiegel
In the Crosswind Overleven in een Siberisch strafkamp
King of the Belgians Niet vergeten te lachen
Little Men Vriendschap op het eerste gezicht
Night of 1000 Hours Familiegeheimen in de kelder
Sami Blood Een Zweedse minderheid als kermisattractie
The Sense of an Ending Verstoord verleden
Song to Song De sexcapade van Terrence Malick
The Teacher Charme en machts­vertoon