Burning
Tesnota
First Man
Transit (Christian Petzold over)
Living the Light — Robby Müller (Claire Pijman over)
Yôjirô Takita over DEPARTURES

Kleffe handen aan de kist

Zoals veel Japanse regisseurs leerde Yôjirô Takita het vak in de softporno-industrie. Met het quasi-spirituele departures richt hij zich op de mannen die in Japan de doden wassen en aankleden, alvorens ze richting het hiernamaals te sturen.

Erger nog dan de Zweedse Oscarcommissie die onterecht let the right one in passeerde met everlasting moments, stuurden de Japanners vorig jaar het kleffe departures naar de Oscars. Zo moest onder meer het veel sterkere still walking van Kore-eda Hirokazu het afleggen tegen het geselecteerde departures van Yôjirô Takita, een film die bevolkt wordt door geprepareerde lijken en karakterloze visagisten. departures won vervolgens wel de Oscar voor Beste niet-Engelstalige film, wat weer eens laat zien dat die prijs bepaald niet de fine fleur van de internationale cinema boven tafel weet te halen. De Filmkrant mailde verbaasd maar vriendelijk met de regisseur.

Waarom was de dood zo interessant? Ik kende het beroep van de 'nokanshi' wel (iemand die lijken klaarmaakt zodat ze gecremeerd kunnen worden) maar ik had er nooit eentje persoonlijk ontmoet. Toen ik het script las, voelde de materie meteen heel bekend en dichtbij. De film gaat weliswaar over de dood maar vooral ook over het leven. Ik voelde me zelfs vrolijker nadat ik het script had gelezen. Want het is een prachtig idee om iemand met zoveel respect 'heen te zenden'. Ik wilde het contrast laten zien tussen het verlies van een dierbare en de warmte die overblijft in de herinneringen van de mensen die achterblijven.

In de film kijken de Japanners neer op de nokanshi. Wilde u vooral iets van de Japanse cultuur laten zien of ging het u om hoofdpersonen die hun eigen keuzes moeten leren maken? Dat laatste. Het ritueel was meer een middel om dat verhaal te vertellen. Maar dat was het niet alleen. In mijn jeugd was de dood veel dichterbij dan in mijn latere leven. Tijdens de voorbereidingen voor de film kreeg ik dat gevoel weer terug: de dood kwam dichterbij. Elk mens zal de dood ooit in de ogen moeten kijken. Maar tijdens ons leven proberen we dat te vergeten. Ik denk dat het publiek tijdens het kijken naar de film beseft dat het zich niet altijd kan blijven verschuilen.

Het heeft u veel moeite gekost om de film gemaakt te krijgen. Aan de andere kant is er erkenning van de Oscar. Hoe verklaart u dat verschil? Voor een film over de dood is het erg lastig om geld te vinden. Maar dat was nog maar het begin van de lange weg. Toen de film klaar was, bleek het ook nog eens heel moeilijk om de film in de bioscopen te krijgen. Dat kostte dertien maanden, een ondraaglijk lange tijd voor een regisseur om te moeten wachten. Omdat ik gefrustreerd en boos werd door het gebrek aan vooruitgang, belde ik in die tijd de publiciteitsmedewerkers op en schreeuwde dat ze de film dan maar naar de Oscars moesten sturen. Hoewel iedereen dacht dat de film niet eens een nominatie zou krijgen, wonnen we ook nog de Oscar. Het is wel een boeiende vraag waarom Japanse films in het buitenland erkenning moeten krijgen voordat de Japanners ze in eigen land serieus nemen. Ik zou het antwoord weleens willen weten.

Waarom gaf u de cello zo'n prominente rol? Was het instrument net als in de schilderkunst een symbool voor vergankelijkheid? Het was vanaf het begin duidelijk dat de cello een grote rol moest gaan spelen. Omdat het zo'n groot bereik heeft: je kunt er heel veel tonen uit halen. Daarmee konden we de complexiteit van de hoofdpersoon en de veranderingen die hij doormaakt hoorbaar maken.

Op welke schaal wordt dit ritueel in Japan nog uitgevoerd? Het is een nogal ongebruikelijk ritueel, een vergeten ceremonie. Voor mij was het een grote verrassing om te zien wat encoffining werkelijk inhield (het ritueel van het schoonmaken, aankleden en in een kist leggen van het lichaam). De atmosfeer en de sensatie die ik voelde nadat ik de ceremonie had gezien, sterkten me in mijn overtuiging dat ik deze film moest maken. Die ervaring deed me ook realiseren hoe mooi en wonderlijk het is om iemand heen te zenden met zoveel respect. Ik denk dat veel mensen dat voelen bij het zien van de film.

Het lot is een belangrijk thema in de film. Waarom? departures vertelt het universele verhaal van iemand die zichzelf vindt, die zijn lot aanvaardt, die het verleden vergeeft en die vervolgens op reis gaat naar de toekomst. Dat is een krachtige boodschap. Voor iedereen. Op alle momenten van het leven.

Ronald Rovers



top
Artikelen
Cannes Sterke editie Cannes 2009 daalt af in de hel
Filmslot I Waar zijn de filmbladen?
Filmslot II: Complex Hollywood We willen opgelicht worden
Typex

Interviews
Agnès Varda Vissen naar herinneringen
André Téchiné over LA FILLE DU RER "Woorden zijn even krachtig als vuistslagen"
Fien Troch over UNSPOKEN Het grote gemis
Ivo van Hove over Antonioni project "Hoe actueel kun je zijn?"
Lisandro Alonso over LIVERPOOL Wreed landschap
Werner Herzog over ENCOUNTERS AT THE END OF THE WORLD "Avontuur is een belachelijk circus"
Yôjirô Takita over DEPARTURES Kleffe handen aan de kist
Take 5: Kort in Cannes

Rubrieken
Boeken Draaikolk
Filmweb
Filmfocus
Filmkort
Mening
Filmnieuws
Filmthuis
Filmpers
Filmsterren
Webfilm
World Wide Angle (NL)


Recensies
BEAUTIFUL BITCH Overleven in Düsseldorf
COUNTERPARTS (GEGENÜBER) En dan vallen er klappen
DEPARTURES Typische Oscarfilm
DISGRACE Moreel drijfzand
ENCOUNTERS AT THE END OF THE WORLD Van de kaart gesprongen
LA FILLE DU RER Angst als virus
LIVERPOOL Bodemloze wodkafles
LES PLAGES D'AGNÈS Vrolijk achteruit lopen
SNOW Dood en de pruimen
TERMINATOR SALVATION Don't be back!
UNSPOKEN Verdoofd door de supermarkt
LA VENTANA Nog één keer in de buitenlucht