The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Last Men in Aleppo Op ooghoogte: Edinburgh

Mark Cousins (The Story of Film, I Am Belfast, Atomic) schrijft voor de Filmkrant over film- en beeldassociaties. Deze maand over het Edinburgh International Film Festival, waarvan hij in 1996-1997 directeur was.

Ik ben net terug van het 71ste Edinburgh International Film Festival, het langst aaneengesloten plaatsvindende culturele evenement in de wereld. Die tijdsduur vertelt ons iets over filmcultuur sinds de Tweede Wereldoorlog. Opgericht in 1947, dateert het festival uit een tijd toen de wonden van WO II nog vers waren. In die tijd vertoonde het alleen documentaires. Fictie leek misschien te triviaal in een tijd die draaide om nationale en Europese wederopbouw.
Het EIFF van de jaren vijftig was een periode van gesponsorde industriële films en films uit het voormalige Oostblok — wat goed paste bij z'n linkse signatuur en Presbyteriaanse ernst. Maar toen kwamen de sociale bewegingen van de jaren zestig, de jongerencultuur, Easy Rider en het verzet van het festival tegen bemoeienis van de stedelijke overheden.
Edinburgh pionierde met grote programma's over feminisme en film en psychoanalyse in de jaren zeventig, wederom alert op de intellectuele hartstochten van die tijd. Film was niet langer educatief volgens de organisatoren. Maar een lint van dromen, of vermomd patriarchaat.
Toen kwamen de blockbusters, de terugloop van het bioscoopbezoek, en de opkomst van video en de multiplexen. Edinburgh weerspiegelde die trends ook.
Tegen de tijd dat ik het als directeur overnam, midden jaren negentig, kwam het globalisme op en begon het festivalcircuit uit te dijen. In 1947 waren er twee of drie festivals. In mijn tijd waren dat er twee- à driehonderd. Nu zijn het er duizenden. Mijn antwoord op die explosie was om te proberen de vorm van het festival te innoveren, en niet mee te doen met wat de rest al deed.
En sindsdien? De volgende revolutie was digitaal, natuurlijk, en heeft geleid tot een exponentiële groei van het aantal films dat er geproduceerd wordt. Die toename heeft de rol van festivals veranderd. In 1947 gebruikte Edinburgh de relatief geringe hoeveelheid films die er werd gemaakt om het publiek iets te vertellen over wat er in de naoorlogse wereld aan de hand was. In 2017 is de taak van een festival in de eerste plaats curatorschap: uit de enorme hoeveelheid beschikbare films de goede halen. Het is een wegzwijzer, een smaakmaker, een dj, een plaatjesdraaier.
Maar de beste film die ik tijdens de 71ste editie van het Edinburgh Filmfestival heb gezien was Last Men in Aleppo, een documentaire over reddingswerkers in de gelijknamige Syrische stad, een film zoals die eerste films in 1947 waren: een boodschapper uit de buitenwereld.

Mark Cousins | @markcousinsfilm

Last Men in Aleppo is in Nederland te zien op themakanaal 2Doc.


top
Artikelen
Dunkirk De eerste Geallieerde propagandaslag van WO II
Special: Film in the Bubble

Interviews
Hoyte van Hoytema over Dunkirk 'We willen de kijker zo dicht mogelijk bij de stress brengen'
François Ozon over L'amant double 'Tweelingen zijn de meesterwerken van de natuur'
Albert Serra over La mort de Louis XIV 'Acteurs moeten overleven voor mijn camera'

Rubrieken
Redactioneel
Kort
Actie!
Op ooghoogte: Edinburgh
Het Nieuwe Kijken
Filmsterren
The Thinking Machine 9 De zee spreekt


Recensies
L'amant double Campy erotische thriller
Beyond the Mountains and Hills Vervreemding in Israël
Body (Previously Unreleased) Soms is troost een Deense dog
Certain Women (Previously Unreleased) Stille levens
Dunkirk Kinetische filmspektakelkunst
The Edge of Seventeen (Previously Unreleased) Verrukkelijk vilein
The Eyes of My Mother Norma Bates op de boerderij
The Happy Film Een onvoldoende voor verdriet
Homo Sapiens (Previously Unreleased) Hoe kan de aarde zo verlaten zijn?
Just Like Our Parents Afbrokkelend sprookje
Koza (Previously Unreleased) Vergeten sportman
Louise en hiver Geanimeerde terugblik van oude dame
Maudite poutine (Previously Unreleased) Dood in Quebec
La mort de Louis XIV Het mysterie van de Zonnekoning
Nocturama (Bertrand Bonello over) (Previously Unreleased) De kritische massa van Parijs
Orpheline (Arnaud des Pallières en Christelle Berthevas over) "Vier actrices als variaties op een thema, als in een muziekstuk."
The Swedish Theory of Love Is het zaligmakend om onafhankelijk te zijn?
Through the Wall (Laavor et Hakir) Sex and the City in orthodox Jeruzalem
Tramontane (Rabih) (Vatche Boulghourian over) 'Zonder visueel geheugen verdwijnt ons historisch bewustzijn'
Una Valt hij of valt hij niet?
Vincent Weer één consument minder
Wakefield Lekker weg op eigen zolder
Wolf and Sheep (Shahrbanoo Sadat over) 'Deze vrouwen zijn mijn helden'