The Man Who Killed Don Quixote
Previously Unreleased
Carne y arena
Tiere
Grace Jones: Bloodlight and Bami
Stray Dogs Op ooghoogte

Surveilllance

Mark Cousins (The Story of Film, Life May Be) schrijft maandelijks over film- en beeldassociaties. Deze maand over surveillancebeelden in de artfilm.



We zijn er volkomen aan gewend geraakt. Beelden van surveillance-camera's in de film. In de Paranormal Activity-films worden ze gebruikt om bovennatuurlijke verschijnselen vast te leggen. In menig thriller roepen ze Orwelliaanse paranoia op.
Dit beeld, uit Stray Dogs van de Taiwanese filmmaker Tsai Ming-liang, doet vermoeden dat beveiligingsbeelden inmiddels ook van invloed zijn op de verste oevers van de art cinema. Het is niet zwartwit, korrelig of elektronisch, zoals het meeste materiaal van bewakingscamera's dat we meestal te zien krijgen, maar het is wel, net als de meeste van de lang aangehouden shots in Tsai's film, net een beetje boven ooghoogte gefilmd, en net ietsje naast de 90 graden-as, allebei stilistische kenmerken van beveiligingsbeelden.
Tsai is een van de meest subtiele filmmakers ter wereld. Zo'n shot is bij hem niet direct een verwijzing naar surveillance-beelden. Maar het neigt ernaar — de nachtelijke setting, de gelig monochrome kleurstelling dragen daar ook aan bij — waardoor het profijt heeft van de implicaties en associaties die surveillancetechnologie oproept: anomie (wetteloosheid en normloosheid in sociologische en psychologische zin, zoals in de verhalen van existentialische schrijvers als Camus en Dostojevski) en een inhumaan gezichtspunt, wat allebei thema's zijn in Tsai's werk.
Zijn beste films, als Vive l'amour (1994) en The River (1997), laten vaak in de steek gelaten mensen zien in half-afgebouwde betonnen architectuurconstructies en natuurlijk worden veiligheidscamera's doorgaans precies op dat soort plekken geïnstalleerd: ondergrondse parkeergarages, gebouwencomplexen, opslagplaatsen en transitzones in het stedelijke landschap. Ze hangen daar om schuldigen te vinden, en bewijsmateriaal vast te leggen van criminele handelingen, of om die af te schrikken.
Het briljante van Tsai is dat hij die lang aangehouden beelden, een beetje te hoog gefilmd en uit het lood geslagen, gebruikt om het tegenovergestelde te filmen. De familie op dit beeld is thuisloos, en leeft aan de zelfkant. Tsai wil onze sympathie vragen voor de eenzame en verloren zielen die hij laat zien in die massieve Aziatische stadsconstructies waar hij zijn films vaak situeert. Hij wil dat we om ze gaan geven.
Alle beelden kunnen worden ondermijnd en ondergraven, menselijk gemaakt, nieuw elan gegeven. Ook de ontmenselijkte beelden van bewakingscamera's. In een shot zoals dit doet Tsai dat subtiel, beeldschoon en met een werkelijk inzicht in wie de mens is.

Mark Cousins | twitter @markcousinsfilm

Stray Dogs zal dit najaar te zien zijn in de Nederlandse bioscopen.

 



top
Artikelen
Previously Unreleased School's Out for Summer
FilmSlot: Mooimakers verleggen geen grenzen
Hitchcocks perverse spel met privacy We zijn betrapt
De toekomst is nu
Een dag uit het leven van R.
Hollywood beste pleit­bezorger NSA
Surveillance art Gezien of niet gezien worden, dat is de vraag
Denken staat vrij? Dat dacht je maar

Interviews
Ken Loach over Jimmy's Hall 'Links heeft de betere dansers'
Fernando Eimbcke over Club Sándwich Mama met de zonnebrandcrème

Rubrieken
Redactioneel
Kort
Filmsterren
Thuiskijken
Actie!
Het nieuwe kijken De zweefspion
Op ooghoogte Surveilllance
Boeken
World Wide Angle (NL) Wie is er nou niet gefotografeerd?
Evenementen


Recensies
Bird People (Pascale Ferran over) Ground Control to Master Bird
Boyhood 'It is always right now'
Club Sándwich Mama wil 'm niet laten gaan
Despair De dubbelganger als identiteitsdief
Eastern Boys (Robin Campillo over) 'Ben je een goede immigrant of een gevaarlijke?'
Fading Gigolo Een nacht met Turturro
The Fault in Our Stars Magere Hein jaagt op bakvissen
Heli (Amat Escalante over) Betaald om te martelen
Helium Zware jongens in vakantiepark
Hotell (Lisa Langseth over) Postnatale anarchie
Jimmy's Hall De duivel in het dorp
Layla Fourie Aan de leugen­detector
Magic in the Moonlight Alleen magie kan ons redden
Mistaken for Strangers Broederband
The Reunion Die heerlijke vroegere schooltijd
Sepideh — Reaching for the Stars Astronaut wil ze worden
A Thousand Times Good Night Oorlogsfotografie is ook niet makkelijk
Zwei Leben Het nageslacht van de nazi's