La mort de Louis XIV
Nocturama (Previously Unreleased)
Certain Women (Previously Unreleased)
L'amant double
Dunkirk
Spotlicht: Maggie Gyllenhaal

Deze maand het spotlicht op Maggie Gyllenhaal en haar soms schuwe, soms zwoele oogopslag.

De eerste keer dat Maggie Gyllenhaal duidelijk in beeld verscheen, was in een felle ruzie met haar broer Jake in de tweede scène van Donnie Darko. Jake speelt de getormenteerde Donnie, Maggie speelt zijn oudere zus Elizabeth: Harvard-slim en vrolijk vals. Ze krijgen ruzie tijdens het eten nadat Elizabeth heeft gemeld dat ze op Dukakis gaat stemmen. "Fuck your fuck-ass", lacht Maggie lief.
Donnie Darko
bood de eerste kennismaking met de Gyllenhaals, met hem wel nogal wat meer dan met haar en dat is sindsdien eigenlijk zo gebleven. Het tweetal heeft dezelfde ouders (regisseur Stephen Gyllenhaal en scenarioschrijfster Naomi Foner), dezelfde guitig omkrullende lippen en droevig hangende ogen. Een lumineuze buitenkant gepaard aan een duistere binnenkant, maar Jake kreeg steeds grotere rollen, terwijl voor Maggie de marge dreigt.
En zo begon het niet. Twee jaar na Donnie Darko kreeg Maggie Gyllenhaal haar eigen hoofdrol in het rare Secretary van Steven Shainsberg. Maggie speelt de schuwe Lee Holloway, net uit het psychiatrische ziekenhuis ontslagen waar ze was opgenomen wegens zelfmutilatie. Lee aanvaardt een baan als secretaresse om te ontsnappen aan haar dommige ouders. Haar baas, een advocaat, wordt gespeeld door James Spader, een 'partner in crime', zoals blijkt. Zijn eerste felle rode krassen door de fouten in een door haar getikte brief is het begin van een mooie, perverse liefde.
'A star is born' dacht ik bij het zien van Maggie in Secretary. In onbevangenheid diametraal tegenover Isabelle Huppert die we iets eerder in La pianiste met scheermesjes in de weer zagen, maar ook Gyllenhaal overtuigt. Schattige appelwangetjes en een lijzige, hoge meisjesstem gepaard aan een rechte rug en een soms schuwe, soms zwoele oogopslag. Bij het eerste pak op de broek schieten haar ogen schichtig weg. In een interview vertelde ze dat het de nodige overredingskracht kostte om de regisseur ervan te doordringen dat Lee niet alleen een masochistisch secretaresse maar ook intelligent moest zijn. Je vraagt je af wat hij er in zijn eentje van gemaakt zou hebben. Juist Gyllenhaals onderliggende reserve zorgt ervoor dat de billenkoek frivool en geestig wordt en niet alleen maar potsierlijk.
Gyllenhaal kreeg voor haar rol een Golden Globe-nominatie maar zo'n grote ster als haar broer is ze nog niet geworden. Tegenspeler James Spader had haar kunnen waarschuwen; een seksuele perversiteit is niet de beste binnenkomer in Hollywood. Travestie en transseksualiteit dienen nog het oog, maar bij de onzichtbare afwijkingen waar je Freud op moet naslaan ligt het moeilijker.
Sinds Secretary heeft Maggie het dus wel drukker, maar nog steeds met kleine rollen. Ze was zo'n vier seconden het schutterige vriendinnetje van de verkeerde Kaufmann in Adaptation., en ietsje langer dat van Sam Rockwell in Confessions of a dangerous mind. Ze was de vrijmoedige studente, een vriendin van tuttige Kirsten Dunst in Mona Lisa smile (in werkelijkheid is ze dat overigens niet meer sinds Dunst broer Jake dumpte) en de bitse zus van John C. Reilly in Criminal. Ze was de jongste van de vrouwen met kinderwens in Casa de los babys van John Sayles.
Maggie heeft een kleine rol in het nog te verschijnen World Trade Center van Oliver Stone maar het grotere werk doet ze alleen nog met haar stem. Een van haar belangrijkste wapens, dat wel. Voor uitgeverij Harper las ze The bell jar van Sylvia Plath, een boek dat wel geschreven lijkt op dat soms naïeve, soms juist vermoeide hoge geluid van haar. Bij de meest bittere humoristische passages kun je haar horen glimlachen.
In de animatiefilm Monster house, in augustus in de bioscoop, doet ze de ongeïnteresseerde babysitter. Ze heeft zowaar de derde credit op de titelrol en wordt geprezen in de eerste commentaren.
In een hangerig dubbelinterview in The Newyorker, niet lang na Donnie Darko en met Secretary op het punt van verschijnen, legt Jake Gyllenhaal aan zijn zus en de interviewer uit dat er vier stadia zijn voor een acteur. Eerst is het: who is Jake Gyllenhaal? Dan: Bring me Jake Gyllenhaal!. Vervolgens: Get me someone who looks like Jake Gyllenhaal! En tenslotte weer: Who is Jake Gyllenhaal? Op dat moment hangen de Gyllenhaals ergens tussen stadium een en twee in, vindt Jake. De vraag is of Maggie dat stadium wel voorbijkomt.

Jann Ruyters


top
Artikelen
Eindexamenfilms 2006 Tragikomedies
Het ideale Filmmuseum Utopia 2009
Taboe op schoonheid Wegdromen en ontwaken

Interviews
Fien Troch Samen en toch eenzaam
Ken Loach Terug naar de wortels
Take 5: Erwin van den Eshof over horror

Rubrieken
Action!
Het geheim van Hollywood: De straatbarbecue
Spotlicht: Maggie Gyllenhaal
Amsterdam Box Office Periode 25 mei t/m 28 juni 2006
Boeken Schaakfilms
Cinedix
Evenementen
Festivals
De geruchtenmachine
Mening
Mijn Mening
De Pers Over
Thuiskijken
Verwacht


Recensies
EEN ANDER ZIJN GELUK Ontwricht dorp
FRAGILE Kunstgrepen in spookachtig kinderziekenhuis
HARD CANDY Engel der Wrake voor alle pedoseksuelen
HELLBENT Hakken met homo's
JAAP HILLENIUS, POGING OM DICHTERBIJ TE KOMEN Melancholieke romanticus
THE LAKE HOUSE De donkere schaduwen van het verleden
METAL: A HEADBANGER'S JOURNEY Ik schud mijn hoofd, dus ik besta
MONGOLIAN PING PONG Tafeltennisbal stuitert uit de hemel
MORIR EN SAN HILARIO Excentriek dorpje lacht om de dood
ROMANZO CRIMINALE Italië van z'n meest cynische kant
SABAH Bloemstuk met multiculturele Margriet-taferelen
TAPAS Drie gerechten met bekende ingrediënten
TARA ROAD Mijn vrouw, jouw vrouw
VOLVER Verloren in La Mancha
THE WIND THAT SHAKES THE BARLEY De paradox van geweld