Rester vertical
Raw
Get Out
Quality Time
The Other Side of Hope
Asta Nielsen in IM LEBENSWIRBEL Uitgelicht

Androgyne diva
filmmuseum.nl
Het Filmmuseum begint het nieuwe jaar met een retrospectief van het werk van Asta Nielsen. Van 11 januari t/m 8 februari zijn tien films van de filmdiva te zien. "She taught me everything I know", merkte Greta Garbo ooit op over Asta Nielsen. Geen slecht compliment voor de in 1881 geboren Deense actrice, die de eerste Europese filmster werd en daarmee grote invloed uitoefende. De filmindustrie begreep door Nielsens succes dat met het creëren van filmsterren veel geld kon worden verdiend. De actrice werd ook gewaardeerd in artistieke kringen, omdat haar optreden bijdroeg aan een nieuw vrouwelijk ideaalbeeld. Met haar korte kapsel en androgyne uitstraling liep ze vooruit op het imago van de latere sterren Louise Brooks en Marlene Dietrich. Nielsen vestigde in 1910 met een erotische dans in haar debuutfilm afgrunden in één klap haar naam. Ze ruilde de Deense filmwereld in voor de Duitse, waarna haar internationale carrière pijlsnel omhoog schoot. Er werden parfums en bioscopen naar haar genoemd, maar ook in kunstkringen werd ze geadoreerd. De Nederlandse schilder Pyke Koch maakte een prachtig portret van haar (te zien in het Centraal Museum in Utrecht). Paul van Ostaijen voerde haar op in het gedicht 'Asta Nielsen', waarin hij haar schoonheid contrasteert met de ellende van de Eerste Wereldoorlog.

Asta Nielsen
bioscoop en bezetting
heilige en hoer, licht en donker
verveelvuldiging van de vrouw
eensgezindheid en onbegrip...
zoveel, zo oneindig veel,
gevangen in muziek, beeld en woord,
wordt de 'happy humanity' overspoeld
en tot rust gebracht door de 'bien aimée'

Nielsen speelde tussen 1910 en 1930 in meer dan zeventig films. De geluidsfilm betekende het einde van haar carrière. Haar enige geluidsfilm (unmögliche liebe, 1932) miste de magie van haar zwijgende films. De filmster trok de juiste conclusie en speelde de rest van haar carrière theaterrollen. In 1972 overleed ze op negentigjarige leeftijd. Het Filmmuseum wekt haar tot leven met: afgrunden (1910), in dem grossen augenblick (1911), das mädchen ohne vaterland (1912), die filmprimadonna (1913), vordertreppe und hintertreppe (1914), die börsenkönigin (1916), im lebenswirbel (1916), nach dem gesetz (1919), hamlet (1920), der absturz (1922), erdgeist (1923), die freudlose gasse (1925) en unmögliche liebe. In de tentoonstellingsruimte van het Filmmuseum is dagelijks de documentaire the talking muse (2003) over Nielsen te zien. Op 20 januari houdt filmwetenschapper Annette Föster een inleiding bij hamlet. Op 7 februari is er onder de titel 'Asta Nielsen: Early cinema and modern life' een seminar over de diva. Het digitale kanaal Holland Doc zendt ter gelegenheid van het retrospectief van 17 t/m 23 januari documentaires over filmdiva's uit.


Geen scherprechter
melkweg.nl
Wat maakt de films van Krzysztof Kieslowski (1941-1996) zo aangrijpend? Komt het door het menselijke mededogen waarmee iedere scène is doortrokken? Is het omdat de Pool het menselijk tekort blootlegt, maar weigert als scherprechter op te treden? Over dat tekort was hij duidelijk: "We zijn te egoïstisch geworden. Bijna alles draait om onszelf en onze eigen behoeftes. Voor gevoelens en hartstocht hebben we geen tijd meer, en daar ligt het werkelijke probleem. Het leven glijdt ons door de vingers." Mike Naafs noemde in het novembernummer van de Filmkrant de dekaloog — Kieslowski's op de Tien Geboden geïnspireerde filmserie — 'verwoestend mooi'. Recensent Kevin Toma prees Kieslowki twee maanden eerder in zijn bespreking van de dvd-uitgave van de dekaloog om zijn mededogen. 'Kieslowski staat nooit boven zijn personages; ook met de veelomvattende Dekaloog had hij geen zin om voor God te spelen.' Het enthousiasme is opmerkelijk, omdat Kieslowski de eerste tien jaar na zijn dood in Nederland in de vergetelheid leek te raken. De laatste jaren lijkt sprake van een herontdekking. Melkweg Cinema presenteerde twee jaar geleden een retrospectief, waarbij de nadruk lag op Kieslowski's vroege Poolse films. En nu vertoont het filmtheater van 8 t/m 26 januari Kieslowski's bekendste werk: de volledige dekaloog, de trilogie blue, blanc en rouge en la double vie de véronique. De aanleiding is het twintigjarige bestaan van de dekaloog. Ook in Polen is dat reden voor feest, waarbij men graag vergeet dat het nooit boterde tussen Polen en Kieslowski. Twintig jaar geleden schreef een Poolse recensent sciencefictionfilms geloofwaardiger te vinden dan de 'onzinnige verhalen' in de dekaloog.


Geen breezerseks
ratedx.nl
'Alternatieve, artistieke en radicale erotica' is het onderwerp van de tweede editie van het Rated X: Amsterdam Alternative Erotica Filmfestival, dat van 15 t/m 18 januari in Kriterion wordt gehouden. Het doel is 'de positieve waardering te vieren van het erotische in al zijn rijkdom en verscheidenheid.' Nu eens geen klaagzangen over breezerseks en pornoficatie, maar 'een pakkende en positieve boodschap over het afbeelden van seksualiteit in film.' Natuurlijk ontbreekt pionierster Maria Beatty niet in het programma, want haar films bejubelen seksuele vrijheid en experimenteerlust. De maakster is ook aanwezig. Maar er is meer te zien, zoals werk van het New Yorkse productiebedrijf Comstock Films, dat zich toelegt op documentaires, waarin echte stellen echte seks hebben. Ook is er een serie korte erotische films en zijn er documentaires over mannelijke pornosterren. Naast kijken wordt er gepraat. Er zijn drie debatten: 'Sexual politics for dummies', 'How to be a real man in porn?' en 'Female directors in the porn industry.'


Vechtdansen
filmhuiscavia.nl
Behoefte om u na de Kerstsfeer even goed af te reageren? Dat kan in filmhuis Cavia, want dat presenteert op 10 en 11 januari het tweede Capoeira Filmfestival. Capoeira is een Braziliaanse vechtdans, die afkomstig is van de Afrikaanse slaven in het land. Te zien zijn: gatos (Gali Meiri, 2005), over de cultuurclash van vier Braziliaanse plattelandsjongeren met toeristen; ginga: a capoeira documentary (Gustavo Moraes, 2004), over vijf jonge Braziliaanse Capoeira-dansers uit een krottenwijk die in Amerika hun kunsten gaan vertonen; en mestre bimba: a capoeira illuminada (Luis Fernando Goular, 2006), een portret van de capoeirameester Manuel dos Reis Machado (1900-1974). Later in de maand vertoont Cavia nog drie vechtsportfilms: het Thaise ong-bak (Prachya Pinkaew, 2003), het Thaise beautiful boxer (Ekachai Uekrongtham, 2003) en het Japanse zatoichi (Takeshi Kitano, 2003).

beautiful boxer



Warmlopen voor Rotterdam
filmfestivalrotterdam.com
In de filmtheaters in Zuid-Holland kunt u alvast warmlopen voor het komende filmfestival Rotterdam. Ruim tien filmtheaters vertonen in samenwerking met het filmfestival Rotterdam onder de titel 'Meet the maestro' nénette et boni van Claire Denis. De film wordt ingeleid met een lezing. In de meeste filmtheaters blijft het niet bij deze film, want zij vertonen ook vendredi soir, l'intrus en beau travail van de Franse filmmaakster. Denis' nieuwste film 35 rhums is er nog niet te zien, want die beleeft zijn Nederlandse première op het Filmfestival Rotterdam.


Nog meer warmlopen
filmfestivalrotterdam.com
In de Zuid-Hollandse filmtheaters loopt men zich met Claire Denis warm voor het Filmfestival Rotterdam, maar de rest van Nederland is niet vergeten. Als voorproefje op het festival is in een aantal filmtheaters een voorpremière van eldorado van Bouli Lanners te zien. De Waalse filmmaker kennen we van het hilarische absurdistische rolstoeldrama aaltra (2004) en de al even absurdistische melancholieke tragikomedie ultranova (2005). eldorado, dat drie prijzen in Cannes won, doet qua absurdisme niet onder voor deze films: een man krijgt medelijden met de inbreker die hij in zijn huis betrapt en biedt de knul aan om hem met de auto naar zijn ouders te brengen.

eldorado



Inhaalslag
idfa.nl
Wie niet op het documentairefestival IDFA was, maar wel een paar festivaldocumentaires wil zien, kan terecht in een aantal filmtheaters voor The best of IDFA on tour. De grootste attractie is de Joris Ivens Award winnaar burma vj — reporting from a closed country (Anders Østergaard). Verder staan op het programma: de korte animatiefilm slaves — an animated documentary (Hanna Heilborn en David Aronowitsch), calling e.t. (Prosper de Roos) en on the way to school (Orhan Eskikov en Özgür Dogan).


Goed, slecht en lelijk
movie-w.nl
Het is het jaarlijkse hoogtepunt in Movie W in Wageningen: het MovieWeekend. Van 16 t/m 18 januari is het zover en kan er worden gekeken naar documentaires en speelfilms, waaronder voorpremières en greatest hits uit het afgelopen jaar. Een voorpremière is Bouli Lanners eldorado, tot de grote hits behoren il y a longtemps que je t'aime, juno en waltz with bashir. Speciale aandacht is er voor de western. Te zien is onder meer het door het Filmmuseum gerestaureerde the good, the bad and the ugly (1966). Naast deze spaghettiwestern van Sergio Leone kondigen de organisatoren een 'aboriginal-' en een 'verrassingswestern' aan.

the good, the bad and the ugly



Oud, knap en goed
filmmuseum.nl
Voor Clint Eastwood geldt: hoe ouder hoe beter met als hoogtepunt twee jaar geleden het oorlogstweeluik flags of our fathers en letters from iwo jima. Tussen de Eastwood van die films en van de westerns ligt een gapende kloof, met als brug de antiwestern unforgiven uit 1992. Ter gelegenheid van de restauratie van Sergio Leones western the good, the bad and the ugly vertoont het Filmmuseum een klein Eastwood-retrospectief, dat de veelzijdigheid van de acteur en regisseur illustreert. Naast Leones western zijn te zien: changeling, breezy, mystic river, bird, de documentaire piano blues, midnight in the garden of good and evil en het tweeluik flags of our fathers en letters from iwo jima.

Clint Eastwood op de set van mystic river



Niet lang maar KRT
debalie.nl
Cinema De Balie start 9 januari onder de naam KRT met een nieuw initiatief: een maandelijks terugkerende kortefilmavond. Het programma op de eerste avond, dat 10 januari wordt herhaald, staat in het teken van ontworteling. Te zien zijn vier films: de documentaire a son's sacrifice (Yoni Brook, 2006), waarin een Amerikaanse jongen zijn superbaan in de reclamewereld opzegt en de slagerij van zijn vader overneemt; het experimentele under construction (Zhenchen Liu, 2007), over het slopen van huizen in Shanghai; de fictie missing (Matthieu Donck, 2007), over een vermiste jongen; en de fictie land gewinnen (Marck Brummund, 2007), over een illegaal jongetje in Duitsland dat naar school wil.


Zombieplaag
tropentheater.nl
In het kader van de voodoo-expositie in het Tropenmuseum vertoont het KIT Tropentheater drie zombieklassiekers, waarin voodoo een rol speelt. Het theater is er niet verantwoordelijk voor als u na de films plotseling koorts heeft en wartaal praat. Te zien zijn: 20 jan. i walked with a zombie (Jacques Tourneur, 1943), 25 jan. the plague of zombies (John Gilling, 1966) en ook 25 jan. the white zombie (Victor Halperin, 1932).


Upload Cinema
uploadcinema.nl
Lijstje. Lijstjes. Lijstjes. Het is weer tijd voor lijstjes. De beste. De grootste. De meeste. En Upload Cinema zou niet filmgek genoeg zijn als de eerste editie van het nieuwe jaar op 5 januari in de Amsterdamse Uitkijk niet ook bevangen zou zijn door lijstjeskoorts. No themes. No rules. Alleen de gekste, meest creatieve en vaakste bekeken webfilms van 2008. Een van die filmpjes is het filmpje aller webfilmpjes noteboek van Evelien Lohbeck, dat tijdens het afgelopen Holland Animation Film Festival de winnaar was van de HAFFTube competitie en tijdens het Nederlands Online Film Festival al de juryprijs in de wacht sleepte. Evelien Lohbeck studeerde vorig jaar af aan de Bredase kunstacademie St. Joost en is een overduidelijke geestverwante van de do it yourself knutselkunst van Michel Gondry. noteboek is "eigenlijk een soort trailer" bij haar hele afstudeerwerk, dat uit maar liefst zeventien korte webfilms bestaat. "Het 'noteboek', een soort lo-fi, halfgetekende kruising tussen een ouderwets schetsboek en een laptop, heb ik ook als een installatie ontworpen waarop mensen mijn films konden bekijken." Die zijn trouwens ook allemaal te zien op haar site evelienlohbeck.com. Lohbeck speelt met de manier waarop we YouTuben: de computer is een spiegel, een raam, een wit scherm waarin de wereld ontregelend tot leven komt. Lohbecks vaak maar enkele tientallen seconden durende filmpjes zijn allemaal geïnspireerd door dat tussengebied tussen online en offline, virtueel en fysiek. In candle tekent ze bijvoorbeeld een kaars en een luciferdoosje in haar schetsboek, waar ze vervolgens een echte lucifer uithaalt, waarmee ze de kaars aansteekt en, nu ja, het resultaat gaat in vlammen op. "Ik wil spelen met de verwachtingspatronen van de toeschouwer", vertelde Lohbeck in een telefoongesprek met de Filmkrant. "Al mijn filmpjes zijn kort met een grapje. En ze komen vaak voort uit wat ik toevallig online heb gevonden. Dan wil ik bijvoorbeeld een filmpje maken met iemand die springt en zoek ik YouTube af met 'jump' als zoekterm. Niet alleen heb ik zo een referentie van hoe springbewegingen in elkaar zitten, maar vaak krijg ik er ook weer andere ideeën van." Techniek interesseert haar niet zo: "Het gaat om het idee. Soms is een filmpje niet eens heel goed uitgewerkt, maar dan raak ik toch vertederd door de gedachte dat iemand zelf een filmpje heeft gemaakt."



top
Artikelen
De beste films van 2008
Singapore Biennale Een achterhaald onderscheid

Interviews
Claire Simon over LES BUREAUX DE DIEU Feministische beschermengelen
Coco Schrijber over BLOODY MONDAYS & STRAWBERRY PIES Je gaat naar buiten en je denkt niets
Froukje Tan over LINKS Ook u heeft hersenletsel
Pierre Schöller over VERSAILLES Guillaume Depardieu als nobele wilde
Take 5: Van Praag strikes back

Rubrieken
Boeken Gesneden koek
Duidelijk Lege matras
Filmbladen De slechtste films van 2008
De geruchtenmachine
Mening
Mijn Mening
De Pers Over
Scherpstellen Genadebrood eten
Thuiskijken
Vergeten zilver De schurk van dienst
Uitgelicht
Verwacht
World Wide Angle


Recensies
12 Therapiegroep voor mannen op leeftijd
AUSTRALIA Nicole Kidman: Queen of the desert
BLOODY MONDAYS & STRAWBERRY PIES Slagroom spuiten
THE BOY IN THE STRIPED PYJAMAS Gezichten. Geluiden. Vragen.
BUDDHA COLLAPSED OUT OF SHAME De wolven en het meisje
LES BUREAUX DE DIEU Spreekuur bij de Almachtige
BURMA VJ — REPORTING FROM A CLOSED COUNTRY Media warriors
CALLING E.T. Geduldig luisteren de radiotelescopen
CHACUN SON CINÉMA 36 regisseurs maken nog geen zomer
ELDORADO Puur Waals goud
FROST/NIXON Verbaal boksen
HAMLET 2 Waren alle hoofdpersonen uit het origineel niet al dood?
LINKS Om van alle kanten verliefd op te worden
MILK Politiek, menselijk, 'out there' en speels
PUBLIC ENEMY NO. 1 — PART 1 & 2 Meester en slaaf van zijn lot
SONG OF THE SPARROWS (AVAZE GONJESKJ-HA) Kop-in-het-zand-film?
STANDARD OPERATING PROCEDURE Getuige zijn, 24 keer per seconde
SURVEILLANCE Een echte Lynch, nee niet die Lynch
VALKYRIE De knal die miste
VERSAILLES Bewust zwerven