Poesía sin fin
Brimstone
La La Land
How to Meet a Mermaid
Fai bei sogni en Sangue del mio sangue (Marco Bellocchio over)
KAN DOOR HUID HEEN De geruchtenmachine

Positivo stapt op
Toine Berbers stapt in juli op als directeur bij het Filmfonds. Ook komt er een Raad van Toezicht onder leiding van Gerlach Cerfontaine, de vertrekkende president-directeur van Schiphol. Berbers vertrekt, omdat hij het tijd vindt om iets anders te gaan doen. "Het is tijd voor nieuw bloed. Ik heb het met veel plezier gedaan. Het was een prachtige baan. Ik vond het geweldig en een eer om voor de film te kunnen werken." Berbers directeurschap ging niet ongemerkt voorbij, want er waren nogal wat aanvaringen met het veld. Drie jaar geleden zegde de Nederlandse Vereniging van Speelfilmproducenten zelfs het vertrouwen in de directeur op. Hoe hij de kritiek heeft ervaren? "Tamelijk laconiek. Iedereen die mij kent, weet dat ik terechte kritiek goed kan hebben. Maar ook onterechte kritiek hoort bij het werk." Hoe de verhouding tussen terechte en onterechte kritiek was? "Dat kan ik zo niet zeggen." Hoe hij het Filmfonds achterlaat? "Het is in die acht jaar enorm gegroeid. Er ligt een stevig fundament." Wat hij het vervelendste vond in de afgelopen acht jaar? "Ik hou het graag positief."


Naar Berlijn
Het speelfilmdebuut kan door huid heen (zie foto boven) van regisseur Esther Rots is geselecteerd voor het 59ste Filmfestival in Berlijn in het Forumprogramma, een onderdeel dat zich richt op nieuwe, experimentele cinema. kan door huid heen is een psychologisch drama over Marieke (Rifka Lodeizen), die na een geweldsdelict haar geroutineerde stadsleventje inruilt voor de eenzaamheid van het platteland. De aanwezigheid van buurman John (Wim Opbrouck) blijkt daarbij een fijne verassing. Rots (1972) is dolblij met haar screening in Berlijn. "De verhaallijn heb ik bewust klassiek gehouden omdat de wijze van vertellen experimenteel is. Ik film subjectief: als Marieke de buurman oninteressant vindt in het begin, máák ik hem ook oninteressant voor de kijker. Zo raak je als kijker het gevoel voor realiteit kwijt."
Rots maakte al furore met korte films ik ontspruit (2003) en speel met me (2001) die beiden meedongen naar een Gouden Palm voor beste korte film in Cannes. In 2006 won ze een Gouden Kalf en de NPS-Prijs voor de Beste Korte Film op het Nederlands Film Festival voor dialoogoefening (2005). kan door huid heen is al vanaf 29 januari in Nederland te zien in de bioscoop maar gaat formeel in première in Berlijn vanaf 5 februari.


Opheffing filmredactie
Een authentieke Paroolrecensie lezen in Noord-Oost Groningen? Vanaf 1 januari kan dat. De filmredactie van de GPD (Geassocieerde Pers Diensten, levert kopij aan regionale kranten) is opgeheven en in dat gat is nu de filmredactie van Het Parool gesprongen. Dat betekent dat de achtergrondverhalen en recensies over films, en ook boeken, kunnen worden doorgeplaatst in een van de veertien GPD-kranten zoals De Gelderlander of het Eindhovens Dagblad. Ronald Ockhuysen, chef Kunst van de Amsterdamse krant, is verheugd over de plannen. "Het Parool is een van de weinige kranten die niet snel zal bezuinigen op de kunstredactie. Dat is beleid: Amsterdam is immers het centrum van kunst en cultuur. Nu gaan we die redactie zelfs uitbreiden van drie naar vijf redacteuren." De filmredactie van Het Parool ontvangt 30 euro extra als recensies worden doorgeplaatst. Die komen dan beschikbaar voor potentieel 1,9 miljoen lezers. Ockhuysen: "Daarmee willen we ons als krant ook in de kijker spelen. Zo kom je ook hoger op het lijstje van interviewaanvragen." Dat de regionale kunst- en cultuurkopij zou verschralen, wil Ockhuysen niet geloven. "We leveren alleen recensies van films die landelijk in première gaan. Redacties van regionale kranten kunnen daarnaast nog altijd verslag doen van plaatselijke programma's." Op personeel gebied verschuift er niet zo heel veel. GPD-filmredacteur Hetty van Rooij blijft voorlopig deel uitmaken van de cultuurredactie van de GPD. De GPD zal geen gebruik meer maken van de diensten als regulier filmrecensent van freelancer Leo Bankersen (tevens Filmkrantmedewerker), en freelancer Fritz de Jong schreef al voor Het Parool.


Bah, publieksvriendelijk
Bij distributeur Amstel Film begrijpt men niet waarom het Filmfestival Rotterdam twee films van hen niet wil vertonen. De Palestijns-Nederlands-Tunesische coproductie laila's birthday van Rashid Masharawi en het Noorse o'horten van Bent Hamer wees het festival af. Amstel Film-directeur Krijn Meerburg: "Men vindt de films niet vernieuwend genoeg. Misschien komt laila's birthday alsnog in een Nederlands onderdeel, maar o'horten zal het festival zeker niet vertonen. Ik vind dat vreemd. De films zijn goed ontvangen en o'horten draaide op het Filmfestival Cannes. Wat is er trouwens mis met publiekstoegankelijke films? Zulke films zijn altijd te zien geweest op het festival."


Festivalexplosie
Gaan filmfestivals in Nederland per strekkende meter? Nog even en dan heeft iedere stad zijn eigen filmfestival. Vorige maand kondigde Breda een nieuw filmfestival aan en deze maand is Nijmegen aan de beurt. Van 18 t/m 22 maart kunnen filmliefhebbers naar het Go Short Filmfestival. Het festival, dat als hoofdlocatie filmtheater Lux heeft, richt zich op korte films van Europese filmmakers. De lat ligt hoog, want de organisatoren willen een festival "van internationale allure." Het programma is onderverdeeld in vier categorieën: fictie, documentaire, animatie en experimenteel. Ook zijn er thematische programma's. IJsland staat in de eerste editie centraal. Ook wordt het werk van de Zweedse scenarist en regisseur Jens Jonsson belicht.


Meer dan ellende
Geen nieuw festival is het Movies That Matter festival, dat tot vorig jaar het Amnesty International Filmfestival heette. Het festival heeft een nieuwe naam en verhuist van Amsterdam naar Den Haag. De reden van de verhuizing is dat het festival nogal moest knokken voor aandacht in het drukke Amsterdamse culturele leven, zegt directeur Taco Ruighaver. Hij ontkent niet dat geld ook een rol speelt, want Den Haag steunt het festival met honderdduizend euro, terwijl Amsterdam geen cent over had voor het festival. Dat het festival met de verhuizing ook een nieuwe naam krijgt, komt doordat het duidelijkheid schept, omdat het festival al deel uitmaakte van alle Movies That Matter-activiteiten (filmvertoningen, debatten, uitbreng dvd's). In de praktijk verandert er weinig, zegt Ruighaver. "We blijven gelieerd aan Amnesty en ons bezighouden met films over mensenrechten. Wel willen we iets meer films met een positieve draai laten zien, want we willen af van het stigma dat bij ons alleen ellende is te zien."


Geen egomaniak
Zijn de filmmakers op? Na Bert Haanstra, Fons Rademakers, Johan van der Keuken en Paul Verhoeven is cameraman Robby Müller de eerste niet-filmmaker die de Bert Haanstra oeuvreprijs krijgt. Zijn oudere filmmakers als George Sluizer en Jos Stelling te licht bevonden voor de prijs? Of was het na vier filmmakers tijd om een andere discipline te belonen? Hoe het ook zij, de prijs is terecht, want Robby Müller is Nederlands beste cameraman. De reden is misschien wel dat hij geen last heeft van een groot ego. Müller ziet zichzelf als een ambachtsman die de visie van de regisseur probeert te realiseren. Bij hem geen visuele bellenblazerij, maar dienstbaar camerawerk. Daarnaast is hij een aangenaam mens, zodat veel regisseurs, onder wie Wim Wenders en Jim Jarmusch, vaker dan één keer met hem wilden werken. Dat Müller het twee films (breaking the waves en dancer in the dark (zie foto)) met Lars von Trier uithield, verdient eigenlijk een aparte bekroning. De jury van de Bert Haanstra oeuvreprijs noemt Müller "een weergaloze kunstenaar die virtuoos omgaat met licht en donker zonder louter mooie plaatjes te schieten." Dat licht en donker slaat op Müllers voorliefde voor zwart-wit. De prijs, die Müller vijftigduizend euro oplevert, wordt begin volgend jaar door minister Plasterk uitgereikt.




Sluipend carrière maken
In de tijd dat Carice van Houten uit haar Amerikaanse filmdebuut body of lies werd geknipt, stond acteur Michiel Huisman (zie foto) op twee Engelse filmsets. De acteur, die begon in de soap GTST en vier jaar geleden als floris over het scherm denderde, lijkt stiekem omhoog te sluipen in de internationale filmwereld. Met zijn optreden in unmade beds, dat in première gaat op het Sundance Festival, oogt hij op voorhand artistiek prestige, want de film is van de Argentijn Alexis Dos Santos, die twee jaar geleden de innemende puberfilm glue maakte. Ook met zijn rol in the young victoria zit Huisman in een uitstekende hoek, want de regisseur van die film, Jean Marc Vallée, heeft het wervelende familiedrama c.r.a.z.y. op zijn naam staan. Huisman speelt in die film tegenover acteurbeesten als Paul Bettany, Emily Blunt, Miranda Richardson en Jim Broadbent.




Terug
Terwijl Carice van Houten en Michiel Huisman het buitenland veroveren, beweegt Rutger Hauer zich in omgekeerde richting. De acteur is steeds vaker in Nederlandse films te vinden. Na zijn korte optreden als wijnboer in bride flight is hij op het Filmfestival Rotterdam niet te zien, maar wel te horen in oogverblindend van Cyrus Frisch. Hauer speelt buiten beeld een eenzame Argentijnse chirurg, die bij toeval telefonisch in gesprek raakt met een jonge Nederlandse vrouw (Georgina Verbaan). Als producent Martin Lagestee de financiering rond krijgt, is Hauer over een paar jaar ook te zien als Karel de Grote in the mighty elephant (werktitel). Het epos is gebaseerd op een scenario van Gerard Soeteman, die zich liet inspireren door drie Middeleeuwse ridderverhalen: Karel en de Elegast, het Roelantslied en De Ferguut.


Bijdehand
Ha, fijn, weer een onderzoek naar de invloed van film op kijkers. We wisten al dat het zien van horrorfilms tot het schuimbekkend met een slagersmes afslachten van wildvreemden leidt, maar nu is ook bekend dat romantische komedies liefdesrelaties verruïneren. Doctor Bjarne Homes van de universiteit in Edinburgh zegt het zelf en hij kan het weten, want hij liet honderd studenten naar de romantische komedie serendipity kijken en honderd anderen naar een 'David Lynch-drama'. De studenten die de romantische komedie zagen, geloofden vaker dan degenen die naar de film van Lynch hadden gekeken in liefde als lotsbestemming. Dat is bloedlink, zegt doctor Holmes, want het leidt tot onrealistische verwachtingen in de liefde. Het vervolg kunnen we raden: oplopende frustraties, die uitmonden in een bebloed slagersmes. De doctor is niet over één nacht ijs gegaan, want hij keek ook nog eens naar veertig romantische komedies, waarmee de wetenschapper bewees voor geen gevaar terug te deinzen. Zijn conclusie na het doorstaan van de hel: romantische komedies schetsen geen realistisch beeld van liefdesrelaties. Hè? Wil de doctor ons wijsmaken dat filmsterren niet altijd in katzwijm vallen voor boekverkopers (notting hill)? En dat het een leugen is dat kamermeisjes altijd met beroemde politici trouwen? (maid in manhattan) Hij kan ons nog meer vertellen. Het is zeker ook niet waar dat Rambo in zijn eentje een hele jungle vol Vietnamezen uitroeide? Tip voor de doctor voor hij weer een onderzoek start: zoek de woorden wensdroom en escapisme op in het woordenboek.


Pipo en Dik Trom
We hadden al Pietje Bell en de frisse Kameleonjongens, maar als het aan producent Martin Lagestee ligt, belandt volgend jaar Dik Trom, de vrolijke dikzak uit de jeugdboeken van Kieviet, in de bioscoop. De zoveelste nostalgische terugkeer naar een geïdealiseerd, lelieblank Nederland? Lagestee snapt de scepsis, maar bezweert dat dit met het door Mischa Alexander geschreven Dik Trom en de X-factor niet het geval is. "We hebben Dik Trom geactualiseerd. Humoristisch speelt de film in op het debat over eten en anorexia." Dik Trom meets Carry Slee? "Nee, het is geen probleemfilm, maar een speelse kinderfilm met een frisse kijk op de wereld." Lagestee heeft meer ijzers in het vuur, want er komt ook een vervolg op pipo en de p-p-parelridder. Slecht nieuws voor recensenten, die vijf jaar geleden massaal struikelden over de stotterende Pipo? Lagestee wil iets recht zetten. "Bij pipo en de p-p-parelridder was onvoldoende duidelijk dat het een kinderfilm was. Veel volwassenen dachten dat de film om nostalgische redenen ook voor hen leuk zou zijn. Bij pipo en het geheim van de barkini driehoek zullen we die vergissing niet maken. Het is een film voor kinderen tussen vier en acht jaar." De reden van de vervolgfilm? "pipo en de p-p-parelridder trok tweehonderdduizend bezoekers en er zijn honderdduizend dvd's verkocht."


Impasse
Zou liefde op het eerste gezicht echt bestaan? En wat als het gaat om een blanke neonazi en een zwarte Afrikaanse vrouw? Filmmaker Bram Schouw (29) vroeg het zich af en maakte de korte film impasse, in het kader van een project van mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties (VN). Ter gelegenheid van zestig jaar mensenrechten werden 22 bekende filmmakers uit de hele wereld uitgenodigd om, in vier minuten, hun artistieke visie te geven op het mensenrechtenverdrag. Onder de genodigden: Hany Abu-Assad, Marina Abramovic, Pipilotti Rist... en Bram Schouw. "Heel bijzonder om daar bij te horen", zegt de jonge filmmaker. Vriend Hany Abu-Assad kende de plannen voor impasse en tipte de selectiecommissie van het VN-comité, waarna Schouw mocht pitchen en werd uitgekozen. Op 10 december werden alle filmpjes getoond aan regeringsleiders in Parijs. Nu is de verzameling films bezig met een tournee: zo rijdt een bus door Afrika om de films te kunnen vertonen in een mobiele bioscoop. Ook is het Filmfestival Rotterdam geïnteresseerd.
Drie jaar geleden studeerde Schouw af aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en nu is hij verbonden aan productiebedrijf Hazazah, waarvoor hij onder meer reclamespotjes maakt. Schouw hoopt dat dit zijn springplank wordt voor het grotere werk. "Ik denk dat mijn film gelukt is, ik zag dat het iets teweegbracht bij het publiek. Mensenrechten gaat uiteindelijk niet over grote woorden en wereldconferenties maar om kleine dingen: aardig zijn voor elkaar."


Twaalf apostelen
Bij twaalf filmproducenten kan de vlag uit. Zij zijn door het Filmfonds geselecteerd en krijgen samen tweederde van de totale realiseringssubsidie. Dat is een bedrag van 8,6 miljoen euro. Voor alle andere producenten is nog 4,4 miljoen euro over. Het voortrekken van de twaalf producenten moet de versnippering van het producentenbestand tegengaan. Het Filmfonds wil sterke, professionele productiehuizen. In dat licht is het curieus dat een van de sterkste en succesvolste Nederlandse productiehuizen op de lijst ontbreekt. Shooting Star trekt al jaren veel publiek met hun films (pietje bell, kruimeltje, afblijven, radeloos), maar staat niet op de lijst van de twaalf Filmfondsapostelen. Dat komt door het selectiecriterium: gekozen zijn de producenten die de afgelopen vier jaar de meeste subsidie kregen. Wie dus al veel uit de ruif at, mag de komende vier jaar weer veel uit de ruif eten. Shooting Star- producent Hans Pos noemt het een bespottelijk criterium. "Het zou natuurlijk om het trackrecord moeten gaan: hoe succesvol ben je als producent, hoeveel bezoekers trekken je films? Dit is belachelijk. Wij zijn de afgelopen jaren door het fonds geboycot en worden daar nu nog eens voor gestraft."


Tering naar nering
Patrick van Mil is sinds een paar maanden de zakelijke directeur van het Filmfestival Rotterdam. Hij trof het festival niet in een financiële hossana-stemming, want er moet worden bezuinigd. "We beleven financieel een moeilijk jaar. De festivalkosten stijgen en het festival heeft ingeteerd op zijn financiële reserves." Artistiek directeur Rutger Wolfson: "We bezuinigingen op de organisatie, zoals het niet invullen van vacatures en het een paar dagen minder huren van sommige locaties." De kaasschaafmethode? "Inderdaad."


Rectificatie
In de recensie van wit licht in de Filmkrant van vorige maand vraagt Jos van der Burg zich af waarom de vader van een kindsoldaat zijn zoon niet gaat zoeken. De reden is simpel: het drama bevat een flashback waarin de vader wordt vermoord.


top
Artikelen
De beste films van 2008
Singapore Biennale Een achterhaald onderscheid

Interviews
Claire Simon over LES BUREAUX DE DIEU Feministische beschermengelen
Coco Schrijber over BLOODY MONDAYS & STRAWBERRY PIES Je gaat naar buiten en je denkt niets
Froukje Tan over LINKS Ook u heeft hersenletsel
Pierre Schöller over VERSAILLES Guillaume Depardieu als nobele wilde
Take 5: Van Praag strikes back

Rubrieken
Boeken Gesneden koek
Duidelijk Lege matras
Filmbladen De slechtste films van 2008
De geruchtenmachine
Mening
Mijn Mening
De Pers Over
Scherpstellen Genadebrood eten
Thuiskijken
Vergeten zilver De schurk van dienst
Uitgelicht
Verwacht
World Wide Angle


Recensies
12 Therapiegroep voor mannen op leeftijd
AUSTRALIA Nicole Kidman: Queen of the desert
BLOODY MONDAYS & STRAWBERRY PIES Slagroom spuiten
THE BOY IN THE STRIPED PYJAMAS Gezichten. Geluiden. Vragen.
BUDDHA COLLAPSED OUT OF SHAME De wolven en het meisje
LES BUREAUX DE DIEU Spreekuur bij de Almachtige
BURMA VJ — REPORTING FROM A CLOSED COUNTRY Media warriors
CALLING E.T. Geduldig luisteren de radiotelescopen
CHACUN SON CINÉMA 36 regisseurs maken nog geen zomer
ELDORADO Puur Waals goud
FROST/NIXON Verbaal boksen
HAMLET 2 Waren alle hoofdpersonen uit het origineel niet al dood?
LINKS Om van alle kanten verliefd op te worden
MILK Politiek, menselijk, 'out there' en speels
PUBLIC ENEMY NO. 1 — PART 1 & 2 Meester en slaaf van zijn lot
SONG OF THE SPARROWS (AVAZE GONJESKJ-HA) Kop-in-het-zand-film?
STANDARD OPERATING PROCEDURE Getuige zijn, 24 keer per seconde
SURVEILLANCE Een echte Lynch, nee niet die Lynch
VALKYRIE De knal die miste
VERSAILLES Bewust zwerven