Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
IFFR: Denis Côté over CURLING

Tijgers van het noorden

Denis Côté: "Deze mensen zijn geen freaks, ze zijn geen 'marginalen.' Ik maak films over personages die met één been buiten de wereld staan, maar de wereld is altijd aanwezig."

Het is oktober 2010 en de Frans-Canadese regisseur Denis Côté zit in een kamer van het Hilton in Wenen. Hij praat over de vader en dochter uit zijn nieuwste film curling. In zijn zachte Engels met accent praat hij behoedzaam over ze, met zorg, alsof hij het over zijn eigen familieleden heeft.
"Deze mensen zijn geen freaks. Ik heb een hekel aan dat woord. Het zijn geen personages uit een Herzog-film! Ze bestaan gewoon. Ze betalen belasting. Ik wil niet zeggen op welke manier de film typisch Canadees is en ik heb al helemaal geen idee of hij autobiografisch is."
"Ik kom uit een gezin waarin we onze geheimen niet met elkaar deelden en waarin geen onderlinge intimiteit bestond. Misschien zit daarvan onbewust iets in dit scenario. Het beangstigt me te denken dat ik wellicht ook een beetje zo ben... Misschien, maar dan heb ik een psycholoog nodig", lacht hij.
Volgens Adam Nayman, filmcriticus uit Toronto, maakt de 37 jaar oude Montrealer "al jaren zijn reputatie waar als Canada's meest avontuurlijke auteur. Met curling spit hij het terrein nog aandachtiger om."
"Het is een film over een beschadigd individu in een grauw landschap. Desalniettemin beschikt de film over een gevoel voor humor: een scène waarin een overbeschermende vader en zijn schuchtere dochter (Emmanuel en Philomène Bilodeau) luisteren naar popsterretje Tiffany en haar nummer I think we're alone now bevestigt Côtés zijn preoccupatie met afzondering, maar steekt er tegelijkertijd de draak mee."
De film mag dan opzettelijk low-key zijn ("er gebeurt niet enorm veel", geeft Côté toe), met zijn 1 meter 90, flink postuur, zwarte kleding en bril, armen vol tatoeages en vingers bezet met ringen is Côté zelf moeilijk over het hoofd te zien.

Rare ervaring
De grote vriendelijke reus Côté was ooit radiopresentator en filmcriticus en maakte een vijftiental korte films (waarvan seconde valse en kosovolove in 2002 werden vertoond op het IFFR). Zijn eerste speelfilm was les états nordiques (2005), gevolgd door nos vies privées (2007), elle veut le chaos (2008) en carcasses (2009). carcasses is een experimentele docufictie opgenomen in een bos met een groep gehandicapte amateurs.
"Dat was een rare ervaring, zeker toen we in Cannes terechtkwamen!" herinnert Côté zich. "De film kostte $5.000. Ik kreeg de camera van een kunstinstelling en we probeerden gewoon iets. Ik 'probeer' liever dan dat ik op een saaie manier 'slaag'.
"In Quebec riepen ze: 'Waarom draait dit in Cannes?' Ze hebben het er nu nog over! Ze weten niet wat ze ermee aan moeten. Dus hoe meer 'hardcore' je bent, hoe meer 'Cannes' je wordt."
les états nordiques won de Gouden Luipaard op het filmfestival van Locarno, waar Côté vorig jaar augustus de prijs voor Beste Regisseur in ontvangst mocht nemen (Bilodeau werd Beste Acteur). Niet lang daarna kondigde de Viennale aan dat het "als eerste festival ter wereld een speciaal programma aan Denis Côté's werk" zou wijden. Vandaar zijn aanwezigheid in het Hilton voor een interview met de Filmkrant.
Op het thuisfront wordt Côté vooral gezien als, in zijn eigen met zelfspot geladen woorden, "the festival guy... ik ben een product van filmfestivals. Ik geef het niet graag toe, maar het is zo. De films worden alleen nooit verkocht.
"Ik krijg lovende kritieken als mijn films uitkomen in Montreal, maar dan draait zo'n film twee, drie weken. Als ik in Canada interviews geef, vragen ze altijd 'Dus je gaat naar elk festival? Je wint overal prijzen?'"
"Nee, maar per film bezoek ik wel zo'n 35 festivals. Mijn carrière bestaat uit het ontmoeten van festivalpubliek. Ik ken een hoop filmmakers die absoluut geen Q&A's willen doen. Maar ik wil mensen graag antwoorden geven. Je film presenteren is een menselijke ervaring. Veel mensen die voor een Q&A blijven zitten zijn juist de mensen die de film niet goed vonden. Als cinefiel hoef ik de regisseur niet te horen praten als ik zijn film erg goed vond. Dus de mensen die blijven willen je met iets confronteren, dat begrijp ik, en daarom moet ik aanwezig zijn."

Bowling
"Er zitten raadselachtige dingen in mijn films", geeft Côté toe, "en dat is tijdens een Q&A wel eens lastig omdat mensen per se antwoorden willen. Ik kan antwoorden geven, want het is stompzinnig om rare dingen in je film te stoppen en vervolgens geen antwoorden te hebben. Maar tegenwoordig hebben de mensen zo veel te vragen. Ik weet niet of dat tien of twintig jaar geleden ook al zo was."
Ik stel hem gerust dat curling (de titel verwijst naar de sport, waarmee het hoofdpersonage met tegenzin in aanraking komt) in Rotterdam op warme interesse kan rekenen vanwege de tijger die prominent op de filmposter figureert.
De mascotte van het festival verschijnt heel even in een cruciale, droomachtige scène met het 12-jarige meisje, een ongeschoold, nauwelijks sociaal kind: "Het duurt maar tien, twintig seconden: ze ziet een tijger en voor mij is dat het enige moment in de film dat haar fantasie ergens op geprojecteerd wordt."
De tijger is al controversieel gebleken: "Iemand zei: 'O, die tijger, die heeft ie gepikt van Apichatpongs tropical malady...' En er zit een bowlingscène in, dus natuurlijk komt dat van the big lebowski! Variety schreef: 'Hij probeert fargo en the big lebowski na te doen, maar Côté is geen Coen.' Sommigen zeggen: 'O, het lijkt zo op fargo'. Alleen maar omdat er sneeuw in voorkomt. Schei toch uit!"

Neil Young
Vertaling: Tom Mes

Te zien op het IFFR



top
Artikelen
IFFR: 30 jaar Filmkrant/40 jaar IFFR Filmtijgers zijn we. En blijven we.
IFFR: Distributiefilms
IFFR: 5 Tips Must see!
IFFR: Ouwe rotten De Russen komen!
IFFR: Nieuwe cinefielen 'Ga keihard op je bek'
IFFR: Nathaniel Dorsky Beeldenstromen
IFFR: XL Snurkende Mickey Mouse
Out of the Comfort Zone
IFFR: Nieuwe makers Hongerig naar jong en hip
FilmSlot: De vergeten films van Joseph Strick De doofpot moet open

Interviews
IFFR: Denis Côté over CURLING Tijgers van het noorden
Xavier Dolan over LES AMOURS IMAGINAIRES 'Ons hart is roerloos en onbegrepen'

Rubrieken
Redactioneel
FilmKort
FilmSterren
FilmThuis
Spotlight: James Franco Dromerige rebel
FilmBoeken De filosofie van Jacques Rancière
FilmPers
Evenementen (Focus)
World Wide Angle (NL)
Actie!


Recensies
127 HOURS Precies als een Zwitsers zakmes
ABEL Vadertje spelen
LES AMOURS IMAGINAIRES Laconieke adonis
BIUTIFUL De wonderlijke loutering van een slecht mens
BLACK SWAN Horror op spitzen
INCENDIES Woestijnfamilie
THE KING'S SPEECH Toen het woord nog macht was
NO ET MOI De dakloze en het slimme meisje
LA NOSTRA VITA Dood, en dan?
LES PETITS RUISSEAUX Rebellerende pensionado
LA PIVELLINA Een kleine kermis aan de rand van Rome
POETRY Banale, magische dagen
SILENT SOULS Roadmovie naar het graf
SONNY BOY Geen meeslepend epos
TRUE GRIT Het hardvochtig sentiment van de Coens