The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Actie!

Jarmuiden 63
1046 AE Amsterdam
3 april 2016, 11.16 uur


'Tientallen crewleden zijn druk in de weer op een set in de studio. Verschillende decorstukken staan door elkaar, sommige worden verplaatst en versleept. Niks vormt een geheel, er zijn geen contouren van een film of een herkenbare set. Enkel chaos.'
Zo staat het in het script van Jeroen Scholten van Aschat en Viktor van der Valk en precies zo is het op een warme zondagochtend in de Caramel Studio's in het Westelijk Havengebied in Amsterdam, waar Van der Valk bezig is met de opnamen van zijn speelfilmdebuut Nocturne. Van der Valk, die in 2014 afstudeerde aan de Nederlandse Film­academie met het eveneens door Scholten van Aschat geschreven, existentialistische, naar Godard knipogende kleinood Onno, de Onwetende, speelt zelf de hoofdrol van een jonge regisseur, Alex, die vechtend tegen de deadline, op zoek naar de essentie van zijn film, zichzelf tegenkomt. Van der Valk: "Alex stuit op zijn eigen onvermogen een balans te vinden tussen de realiteit en z'n verbeelding."
'In een lang shot zien we allerlei crewleden Alex vragen stellen. Het is een labyrintische ervaring van mensen die opkomen en verdwijnen achter decorwandjes, etc... ('een gechoreografeerde chaos', staat er in het scenario.) Daarmee is niets te veel gezegd. In werkelijkheid is er nóg een extra laag; zoals Alex van alle kanten wordt aangeklampt door crewleden, van de opnameleider en de art director tot de visagiste en de geluidsman, wordt Van der Valk dat ook. Als iedereen is geïnstrueerd, verandert Van der Valk in Alex en kunnen de opnamen beginnen.'
"Alex! Eindelijk," zegt de opnameleider. "Ze wachten op je. Ze hebben je keuzes nodig. We hebben veel in te halen. Iedereen is in de war." De opnameleider verdwijnt achter een decorwandje, direct daarna duwt iemand van het kledingdepartment de regisseur een setje kleding in handen. "Alex, heeft hij überhaupt andere kleren of draagt hij steeds dezelfde?" vraagt hij. "Wat wil je nou? Ik snap het niet."
Dan pakt de art director Alex bij zijn arm. "Ik heb je tien keer gebeld", zegt hij, voordat de visagiste Alex' aandacht vraagt. En de geluidsman, en een productieassistent en nog een productieassistent. Zo gaat het maar door, alles en iedereen beweegt. En daaromheen beweegt alles en iedereen. 'Verschillende decorstukken staan door elkaar, sommige worden verplaatst en versleept. Niks vormt een geheel, er zijn geen contouren van een film of een herkenbare set. Enkel chaos.' Op een gegeven moment sta ik, geloof ik, recht in een draaiende camera te kijken, maar iedereen gaat uiterst geconcentreerd door; op de set van Nocturne gaat het er net iets anders aan toe dan op de meeste andere sets.
Tussen twee lange takes loopt Gijs Scholten van Aschat voorbij. Hoewel hij in Nocturne met zijn zoon Reinout te zien is en de film door zijn zoon Jeroen is geschreven, begint hij direct over Van der Valk. "Viktor is echt een enorm talent; het is onvoorstelbaar wat hij allemaal heeft bedacht", zegt hij. "De wereld van Alex bestaat niet alleen uit wat er zich 'voor' zijn ogen afspeelt, maar juist ook wat er 'achter' zijn ogen schuilgaat; gedachtes, ideeën, inspiratie, herinneringen, angsten, twijfels, dromen en visioenen."
"Jeroen en ik werken vaak vanuit een verzameling gedachtes, vragen, verhaallijntjes en conceptuele ideeën om de sleutel te vinden voor de verbindende factor", legt Van der Valk uit. "Wat dat betreft identificeren wij ons met Jean-Luc Godard, die zei: 'Ik vertel liever geen verhaal. Ik gebruik liever een soort van stramien, een ondergrond waarop ik met mijn eigen ideeën kan voortborduren. Maar meestal heb ik wel een verhaal nodig'."
"Dat dus!" lacht Scholten van Aschat.

Jan Pieter Ekker | foto Bob Bronshoff

Nocturne | Nederland/België, 2018 | Regie Viktor van der Valk | Scenario Jeroen Scholten van Aschat en Viktor van der Valk | Productie Maniak Film (Erik Glijns) | In coproductie met A Private View (Dries Phlypo) | Uitvoerend producent Jessie Mentjox | Camera Emo Weem­hoff | Montage Lot Rossmark | Art direction Myrte Beltman | Kleding Nedda Nagel | Kleur, plm 100 minuten | Omroep Omroep Gelderland | Met Vincent van der Valk, Reinout Scholten van Aschat, Tom Dewispelaere, Ellen Parren, Gijs Scholten van Aschat, Simone van Bennekom | Distributie tba | Te zien vanaf 2018

Foto: In het midden met koptelefoon regisseur Viktor van der Valk als regisseur Alex. Van rechts onderin, tegen de klok in: o.a. Judith Noyons, Mariana Aparicio Torres, Diede Zillinger Molenaar, Dennis Rudge, Ellen Parren, Lotte Driessen, Marjan Lammers, Gijs Scholten van Aschat, Jorn Heijdenrijk, Jeroen de Man en Erik Whien.


top
laatste nummer

Artikelen

december 2017
IDFA 2017: Camera in Focus It's the camera, stupid!
IDFA 2017: DocLab Uncharted Rituals Waarom geloof je wat je gelooft?

Interviews

december 2017
IDFA 2017: Ally Derks over dertig jaar IDFA 'Alles tussen poëzie en propaganda is geoorloofd'
IDFA 2017: Hoofdgast Jonathan Harris 'Het internet is een saaie vinexwijk geworden'
IDFA 2017: Ed Lachman over de zoektocht naar het subjectieve perspectief 'Het is alsof je een emotie uit een filmkorrel kunt lezen'
Adam Curtis over het zoeken naar het nieuwe verhaal Als een eigentijdse Vergilius langs de afgrond van de moderne tijd
Ramia Suleiman over The Long Season Dansen met de camera
Yorgos Lanthimos over The Killing of a Sacred Deer 'Als er iets mis is met de film is het mijn schuld'
Joachim Trier over Thelma 'Het genre? Het kan me niks schelen'
Mathieu Kassovitz over Happy End (en La haine) 'Als politici hun werk zouden doen, zou iedereen La haine vergeten zijn'

Rubrieken

december 2017
Humans of Film Amsterdam
Boeken: Het demonische doek Expressionism and Film
Op ooghoogte Kijken
Thuiskijken
Actie!
Andy at the movies
Het Nieuwe Kijken: de kleur-kunstenaar
Redactioneel
Filmsterren
Kort
The Thinking Machine 13 Tussen twee plotpijlers



laatste nummer

Recensies

december 2017
78/52 Anatomie van de beroemdste douche­scène
Battle of the Sexes Steve wint van Emma
C'est la vie! Monsterbruidegom
Il colore nascosto delle cose (Silvio Soldini over) 'Als je kunt zien, ga je sneller oordelen'
David Lynch: The Art Life (Jon Nguyen over) 'Lynch is helemaal niet vreemd'
Final Portrait Poseren voor de meester
A Ghost Story De sporen die spoken nalaten
Happy End Buiten ons kader wacht de werkelijkheid van Calais
Heartstone De noodzaak van een vriend
The Killing of a Sacred Deer Als chaos aan de deur staat
Mimosas (Oliver Laxe over) 'Je moet hoger in de boom klimmen'
Het mysterie van de melkrobots Verdriet vertaald in woede
La novia del desierto Widescreen voor een klein mirakel
Petit Paysan (Hubert Charuel over) 'Meer boerenhorror, -komedies en -science fiction!'
De rode ziel Wegkijken op zijn Russisch
Suburbicon Die moordende buurman kennen we nou wel
Thelma Mysterieuze aanvallen en religieuze krachten
Until the Birds Return Uit de as van Algerije
Untitled (Monika Willi over) 'Het materiaal dwong me, vreemd, maar waar'
Vele hemels boven de zevende Tussen zelfmaakbaarheid en zelfmedelijden
Visages villages Op pad met een verrukkelijke reisleidster
Wonderstruck De bliksem wil niet inslaan