I Am Not Your Negro
In the Crosswind
Little Men
Austerlitz
Auf einmal
Free Range Evenementen

Rebel in Estland
Films uit Estland komen we in Nederland even vaak tegen als pin­guïns. Er is één uitzondering: het werk van de in 1972 geboren Veiko Ounpuu, wiens drie films EYE vertoont. Aanleiding is de première van Ounpuu's Free Range (2014). De Estse regisseur belandde zeven jaar geleden met zijn debuut Autumn Ball in het internationale festivalcircuit. De tragikomedie werd geselecteerd voor Venetië en won ruim tien internationale prijzen. Ounpuu's kracht ligt in het vertalen van menselijke mistroostigheid en eenzaamheid in zwartkomisch absurdisme. In Autumn Ball worstelen zes personages in een naargeestige grauwe flat met het leven en zichzelf. Van de één loopt het huwelijk op de klippen, de ander wordt niet gelukkig van losse relaties. Treurig? Zeker, maar Ounpuu vergeet nooit dat een tragikomedie twee kanten heeft. Hij is geen snelle filmmaker, zodat het na Autumn Ball drie jaar wachten was op The Temptation of Saint Tony. De tragikomedie gaat over een manager die in een crisis belandt. Niet onbegrijpelijk, want zijn vrouw duikt het bed in met anderen en op zijn werk krijgt hij het bevel om alle arbeiders te ontslaan. Het leidt bij de manager tot zwartgallige visioenen over onder meer kannibalisme. Onder de oppervlakte stelt de film een serieuze vraag: kunnen kapitalisme en moraliteit samengaan of haalt kapitalisme in iedereen het slechtste naar boven? Met zijn laatste film Free Range voert Ounpuu een rebel op in de jaren zestig. De twintiger kiest voor een ramkoers als hij wordt ontslagen als filmcriticus, omdat hij Terrence Malicks Tree of Life een 'nichterige' film heeft genoemd. Voortaan heeft hij overal schijt aan. Zo gaat hij ervandoor met een oude vlam als zijn vriendin zwanger is. Later verdrinkt hij haar bijna in een badkuip omdat ze kritiek op zijn poëzie heeft. Als een uitgever een roman van hem wil uitgeven, weigert hij dat, omdat hij dat ziet als een verachtelijke commerciële activiteit. Moedige rebel of vervelende egocentricus en narcist? De kijker mag het zeggen.

eyefilm.nl


Wintereditie Imagine: bloederig sneeuwruimen
Wie griezelen over de al dan niet Zwarte Piet na 5 december nog even wil vasthouden, kan de dag erna terecht in EYE voor Imagine Limited Edition, de eendaagse wintereditie van het Imagine Film Festival. De organisatoren van het festival van de fantastische film vinden een jaar wachten op de volgende editie van hun festival te lang. Met Imagine Limited Edition herinneren ze de wereld weer even aan hun festival. Te zien zijn op 6 december van 10 uur 's morgens tot middernacht zeven films, waaronder de 4K restauratie van Tobe Hoopers horrorklassieker The Texas Chainsaw Massacre. Op het programma staat ook de Nieuw-Zeelandse mockumentary What We Do in the Shadows, die drie eeuwenoude vampiers in hun dagelijks bloederige bestaan portretteert. Ze komen lastig aan bloed, maar hun leven wordt nog ingewikkelder als ze strijd moeten leveren met een bende weerwolven. Ook te zien is de Noorse thrillerkomedie In Order of Disappearance, waarin een door vaste Lars von Trier-acteur Stellan Skarsgård gespeelde sneeuwruimer op bloedige wraakmissie gaat na de moord op zijn zoon. De gewone man, die nooit een wapen in handen heeft gehad, zal niet rusten voordat alle gangsters die met de dood van zijn zoon te maken hebben, zijn opgeruimd. Tarantino is niet ver weg in de komische geweldsspiraal.

imaginefilmfestival.nl

What We Do in the Shadows



Kunstfilmpjes in Amsterdam
In het weekend van 27 t/m 30 november verandert Amsterdam in een internationaal georiënteerd ontmoetingscentrum voor veelbelovende en gerenommeerde kunstenaars, liefhebbers en professionals. Anders gezegd: het is dan weer tijd voor de derde editie van de kunstmanifestatie Amsterdam Art Weekend. Er wordt aan meegedaan door galeries, musea, kunstinstituten, theaters en kunstenaarswerkplaatsen. Er zijn exposities, performances, debatten en er is werk te zien van residentkunstenaars van de Rijksakademie en De Ateliers. Bijzonder is RijksakademieOpen en De Ateliers Open Studio's: belangstellenden kunnen een kijkje nemen in de werkplaatsen van de Akademie en De Ateliers en met jonge kunstenaars spreken. Ook film ontbreekt niet in Amsterdam Art Weekend. In samenwerking met het IDFA is in EYE het programma Paradocs te zien. Het bestaat uit drie deelprogramma's van thematisch geordende kunstfilms, die door Amsterdamse galeries, de Rijksacademie en De Ateliers ter beschikking zijn gesteld. 'The artist is present' is een van de onderdelen. Het bestaat uit drie filmpjes: Basement (een loop van Erik van Lieshout), Full Moon van Rumiko Hagiwara en Chairman van Paulien Oltheten. Het tweede deelprogramma heeft als titel 'Going Mental' en bevat filmpjes van onder meer Ansuya Blom en Goeun Bae. Het derde deelprogramma bevat onder de titel 'Epic Folkore' drie filmpjes: Lament, Song for Transitions (Mathilde ter Heijne), True Finn (Yael Bartana) en The Sophisticated Neanderthal Interview (Nathaniel Mellors).

amsterdamart.com

True Finn



Opera in de bioscoop
Zullen we naar de bioscoop gaan? Ja, ik heb wel weer eens zin in een opera. Rare dialoog? Helemaal niet, want bioscopen ontwikkelen zich steeds meer tot brede culturele vertoningsplekken. In Pathé kunnen we al een paar jaar naar live-uitzendingen van operavoorstellingen van de New Yorkse Metropolitan Opera, maar voor aria's kunnen we nu ook naar bijna dertig andere bioscopen in het land. Misschien gestimuleerd door het succes van de operavoorstellingen in Pathé nam Jac. Goderie, in het verleden presentator van filmprogramma's op tv en Pathé-programmeur, het initiatief voor live-uitzendingen van opera's en balletten van het Londense Royal Opera House. In het lopende seizoen staan onder meer de opera's Der fliegende Höllander, La bohème, Het Zwanenmeer en Rise and Fall of the City of Mahagonny op het programma. De reeks opent 1 december met L'elisir d' amore, de komische opera van Donizetti over liefde op het platteland. Sopraan Lucy Crowe speelt en zingt een gedistingeerde dorpsvrouw die wordt aanbeden door een knappe, maar verlegen man, vertolkt door de operaster Vittorio Grigolo. Op 16 december kunnen we naar de live-streaming van het ballet Alice's Adventure in Wonderland, een bewerking door Christopher Wheeldons van Lewis Carrolls kinderklassieker. Uiteraard komen ze allemaal langs in deze verbeelding van Carrolls droomwereld: van de gekke hoedenmaker tot het witte konijn en de hartenkoningin.

rohcinema.nl

Rise and Fall of the City of Mahagonny



De moeder aller muren
Dat vijfentwintig jaar geleden dé Muur viel, kan de afgelopen tijd niemand zijn ontgaan. Terecht, want de val van de Muur markeert de historische ondergang van het communisme in Oost-Europa en Rusland. De Balie besteedt in het weekend van 15 en 16 november aandacht aan de economische, politieke en sociale omwenteling met debatten, theater, film en exposities. Politici, kunstenaars, economen, artiesten, wetenschappers en journalisten uit Oost- en West-­Europa praten over het belang van '89'. Wat is uitgekomen van de verwachtingen, idealen en dromen? De vraag hangt ook boven de drie films die te zien zijn. De documentaire Citizen Havel (Miroslav Janek & Pavel Koutecký, 2008) volgt Václav Havel gedurende een periode van elf jaar, van zijn verkiezing tot president in 1992 tot de verloren verkiezingen van 2003. De film laat helder zien hoe de bevlogen schrijver en ex-dissident worstelt met het dagelijkse politieke handwerk. Hoe leid je een land door een economische crisis? Maar ook in zijn persoonlijke leven beleeft Havel moeilijke en turbulente tijden. Zijn vrouw overlijdt na een langdurige ziekte en bij hemzelf wordt longkanker geconstateerd. Een latere nieuwe liefdesrelatie, met de actrice Dagmar Veskrnova, verlicht zijn leven. Ondertussen verandert de Tsjechische politiek in een slangenkuil van intriges en achterklap, waartegen Havel slecht bestand is. Zijn uitspraak dat waarheid en liefde leugens en haat moeten overheersen, is een mooi levensmotto, maar voor een politicus naïef. In Tripping with Zhirinovsky (1995) volgt regisseur Pawel Pawlikowsi (van het meesterwerk Ida) de ultranationalistische en xenofobe Russische politicus Vladimir Zjirinovski, die sinds 1989 met racistische uitspraken de aandacht trekt. Malloot of gevaar? De nog steeds actieve populist haalde in 2012 bij de presidentsverkiezingen 4,5 miljoen stemmen (Poetin 45,5 miljoen). De speelfilm Przypadek (Blind Chance,1987) van Krzysztof Kieslowki laat zien hoe toeval het lot van burgers in communistische landen bepaalde. Door het missen of halen van een trein slaat een student verschillende politieke richtingen in. In het ene geval eindigt hij als dissident, in het andere als een steunpilaar van het communistische regime.

debalie.nl

Citizen Havel



Wansmaak: sterke maag vereist
De nacht van de wansmaak kan misschien beter nachten van wansmaak heten, want 'Mr Horror' Doense en Jan 'Max Rockantansky' Verheyen touren al het hele jaar door het land met hun uit de krochten van de wereldcinema opgedoken pareltjes (neem dat woord vooral niet letterlijk). De legendarische nacht keerde begin dit jaar na zeven jaar stilte terug met in het riool gevonden ranzigheid. Volgens beide heren biedt De nacht van de wansmaak "tenenkrommend vermaak met de enthousiaste incompetentie van Z-filmers uit de hele wereld, maar ook een verrassende — en soms schokkende — confrontatie met de grenzen van de exploitation-filmerij". Concreet betekent dat horroravonturen met een naar seks hunkerend moerasmonster (Zaat, ook bekend onder de aantrekkelijke titel The Blood Water of Dr. Z, 1975), een hersenetende alien (in de Mexicaanse horrorfilm Brainiac uit 1962) en een monster — half mens, half beest — dat door een vrouwelijke SS-er wordt ingezet voor (seksuele) marteling van gevangenen. Kortom, een programma waarbij enig incasseringsvermogen gewenst is. In de woorden van de twee presentatoren: "Een maag van spanbeton is geen overbodige luxe!" Misschien voor de zekerheid een plastic zakje meenemen. Dit jaar komt 'de nacht' nog langs in Louis Hartlooper Complex (14 nov.), Natlab Plaza Futura (15 nov.), Focus Filmtheater Arnhem (21 nov.), Trianon Leiden (28 nov.), Arminius Rotterdam (29 nov.), Lieve Vrouw Amersfoort (5 dec.), Lux Nijmegen (6 dec.), Het Ketelhuis (12 dec.), Filmhuis De Keizer Deventer (13 dec.).

nachtvandewansmaak.nl

Horror of the Blood Monsters



Architecten in soorten en maten
Het in het glazen paleis van Cinema Gouda gevestigde Filmhuis Gouda stort zich in het weekend van 22 en 23 november met het Architectuur Film Festival op de diverse manieren waarop mensen architectonisch vorm geven aan hun omgeving. Zo portretteert Garbage Warrior (Oliver Hodgje, 2007) architect Mike Reynolds. De bevlogen Reynolds vond dertig jaar geleden al een manier om huizen duurzaam te bouwen, zodat ze zonder hulpbronnen van buiten kunnen functioneren. De film volgt hem drie jaar in de Verenigde Staten, India en Mexico bij het streven om zijn idealen te realiseren. Dat we hard bezig zijn de aarde de vernieling in te jagen, is te zien in de veelvuldig bekroonde film Manufactured Landscapes (2006). Fotograaf Edward Burtynsky toont erin de enorme invloed van grootschalige industriële activiteiten op het ecosysteem. Sagrada: El misteri de la creació (Stefan Haupt, 2012) portretteert Antoni Gaudí en zijn levenswerk, de kathedraal en toeristenmagneet in Barcelona. In Kleiburg, de laatste Bijlmerflat (Jeroen Visser, 2013) praten oud-bewoners, architecten en liefhebbers over wat ooit een pronkstuk van de Bijlmer was, maar nu onder de slopershamer verdwijnt. En Lucien Hervé: Photographe malgré lui (Gerrit Messiaen, 2013), is een portret van de Hongaars-Franse architectuurfotograaf Lucien Hervé, die werkte voor architecten, onder wie Oscar Niemeyer en Le Corbusier. Messiaen is bij de vertoning aanwezig.

filmhuisgouda.nl

Lucien Hervé: Photographe malgré lui



Hoera: een Duitse film!
Hoe staat de Duitse film ervoor? In de Nederlandse filmtheaters krijgen we er slecht hoogte van, want Duitse films komen nog maar zelden langs. Het documentaire portret The Salt of the Earth over de Braziliaanse fotograaf Sebastiao Salgado, dat deze maand is te zien, heeft Wim Wenders als coregisseur, maar verder heeft deze film weinig met de Duitse cinema te maken. Toch is Nederland de Duitse cinema niet helemaal uit het oog verloren. Het Ketelhuis en Filmhuis Lumen vertonen onder de titel Deutsches Kino maandelijks een Duitse film. Deze maand is dat de komedie Eltern (Robert Thalheim, 2013). Daarin draait het om het chaotische leven van een stel met twee jonge kinderen. Hoe combineer je werk en de opvoeding van kinderen? Het stel neemt een Argentijnse au pair maar als zij zwanger blijkt te zijn, vergroot dat slechts de chaos. De komedie is 11 december in Lumen en 16 december in het Ketelhuis te zien. Lumen vertoont 20 november met het drama Westen (Christian Schwochow, 2013) nog een Duitse film. Eind jaren zeventig ontsnapt een vrouw met haar zoon uit het verlangen naar vrijheid uit Oost-Duitsland, maar het vrije Westen valt haar zwaar tegen. In West-Duitsland wordt ze met wantrouwen benaderd en ondervraagd door Duitse en Amerikaanse geheime agenten. Als ze in een opvangcentrum belandt draait ze gedesillusioneerd langzaam door. Lumen besteedt ook aandacht aan het Duitse filmverleden met Walter Ruttmanns Berlin: Die Sinfonie der Grosstadt uit 1927. De klassieker over een dag in het Berlijnse leven imponeert nog steeds met zijn ritmische montage. De film is met live-begeleiding 15 november te zien.

filmhuislumen.nl | ketelhuis.nl

Berlin: Die Sinfonie der Grosstadt



De andere Arabische wereld
Dat over Arabische landen méér te zien valt dan gruwelijke nieuwsbeelden uit vooral Irak en Syrië is het doel van Arab Camera Festival, dat in het weekend van 12 t/m 14 december in Cinerama in Rotterdam wordt gehouden. In de woorden van de organisatoren: "Het festival is een driedaagse reis door de Arabische wereld en laat bezoekers kennismaken met de rijke historie, de politieke complexiteit, maar ook met de schoonheid en kunstzinnigheid van dit bijzondere deel van de wereld." Het festival doet dat met korte en lange documentaires en fictiefilms. Een kleine greep het programma. De openingsfilm May in the Summer voert een Amerikaans-Jordaanse schrijfster op, die van haar christelijke ouders in Amman de wind van voren krijgt als ze met een Amerikaanse islamitische hoogleraar wil trouwen. Haar ouders geloven niet in een interreligieus huwelijk, want twee geloven op één kussen, daar slaapt de duivel tussen. Regisseuse Cherien Dabis putte voor het lichtvoetige en komische drama uit eigen ervaring. Religie speelt ook een grote rol in de Egyptische film Excuse My French (Amir Salama), waarin een christelijk jongetje op een openbare school met islamitische kinderen in de problemen komt. In de Syrische film Ladder to Damascus staat een opbloeiende liefde onder druk door de uitbrekende burgeroorlog in Syrië. De 68-jarige veteraanregisseur Mohamed Malas neemt geen blad voor de mond met de film en richt zich tegen het regime.

arabcamera.nl

May in the Summer


top
Artikelen
IDFA The Female Gaze Vrouwen zijn wel/niet niche?
Of Media and Men
The Female Gaze Zo ziet het er dus uit
Museumverhalen Het moet waaien in die grote gangen
FilmSlot: Viennale 2014 John Ford in New York

Interviews
Laura Poitras over Citizenfour Uniek, onthullend, onthutsend
Heddy Honigmann over Om de wereld in 50 concerten 'Zonder goede luisteraars zou het Concertgebouworkest sterven'
Kornél Mundruczó over White God A Dog Day Afternoon
Rüdiger Suchsland over Von Caligari zu Hitler Film aan de pols van de tijdgeest
Naomi Kawase over Still the Water Het eiland in de razende zee

Rubrieken
Redactioneel
Kort
Filmsterren
Thuiskijken
Actie!
World Wide Angle (NL) De strijd om Bresson
Op ooghoogte De sekse­loze blik
Boeken: Jean Desmet De wilde jaren van de vroege cinema
Evenementen


Recensies
Alleman (Workshop Filmkritiek) Ik ben in beeld dus ik besta
Crazy (Workshop Filmkritiek) Militairen en Melancholie in Crazy
I Love Dollars (Workshop Filmkritiek) De rode inkt van Johan van der Keuken
In Order of Disappearance In Noorwegen is wraak koud
Interstellar Liefde in tijden van zwarte gaten
Marie Heurtin (Jean-Pierre Améris en Ariana Rivoire over) Met een zakmes de doofblinde wereld binnen
Mr. Turner (Mike Leigh over) gierig, grillig, geniaal
My Old Lady Testament met oude dame
Om de wereld in 50 concerten Tot in het hart
Party Girl 'Mijn moeder, de nachtclubdanseres voelt alles meteen als fictie'
The Riot Club Let's carpe some fuckin' diem!
The Salt of the Earth Fotograaf met een missie
Silent Ones Hans en Grietje in Rotterdam
Smart Cities Unlimited en Weemoed & wildernis (Workshop Filmkritiek) Kan dit weg of is het functioneel?
De Stand van de Zon, Maan en Sterren (Workshop Filmkritiek) De stand van Leonard Retel Helmrich, de toe­schouwer en de wereld
Still the Water Druisende kalverliefde
Trash Armoede mag niet stinken
Weemoed & wildernis en Smart Cities Unlimited (Workshop Filmkritiek) Kan dit weg of is het functioneel?
White Bird in a Blizzard Na Kaboom implodeert White Bird in a Blizzard
White God Opstand der honden