The Man Who Killed Don Quixote
Previously Unreleased
Carne y arena
Tiere
Grace Jones: Bloodlight and Bami
Chloë Zhao over The Rider

Paarden, mensen en verhalen temmen in Pine Ridge

Chloë Zhao kijkt als geboren Chinese met de blik van een outsider naar de rodeo- en paarden­temmerscultuur van ruraal Amerika. Al kun je haar na haar debuut Songs My brother Taught Me en The Rider misschien moeilijk nog een outsider noemen. 'Als je lange tijd ergens doorbrengt worden de dingen die je als eerste opvielen vanzelf saai.'

Door Hugo Emmerzael

Wat doet een in China geboren filmmaker in godsnaam in Pine Ridge, een Indianenreservaat in Zuid-Dakota? Dat zullen omwonenden vast gedacht hebben toen ze Chloë Zhao troffen op het reservaat, in de weer met de paarden of hangend op iemands bank. Zhao kwam daar jaren geleden voor het eerst om research te doen voor haar debuutfilm Songs My Brothers Taught Me (2015), een melancholisch portret van kansarme Indianenjongeren. Sindsdien is Zhao zelf een schijnbaar vast onderdeel geworden van het reservaat. Toen ze in 2016 Brady Jandreau ontmoette, die de hoofdrol vertolkt in haar nieuwe speelfilm The Rider, speelde ze videogames met de eigenaar van een lokale ranch waar Jandreau in dienst was.

Naar het westen
"Ik sprak niet meteen met hem, maar ik dacht wel dat hij een geweldig gezicht en een bijzondere aanwezigheid had. Toen ik hem diezelfde avond paarden zag temmen leek hij me geschikt voor een film." In The Rider speelt Jandreau feitelijk zichzelf. Zie het als neorealisme in het wilde westen: de acteur deelt de naam met zijn personage, zijn vader en zusje spelen mee en hij worstelt voor de film met dezelfde problemen als in het echte leven. Jandreau is een paardentemmer en rodeorijder die na een ernstig hersenletsel niet meer mag rijden of ander fysiek zwaar werk mag leveren. Maar paardrijden is Jandreau's roeping, dus zelfs het medische advies weerhoudt hem er niet van te doen waar hij van houdt, ook al kost het hem zijn leven. "Toen ik hem dat hoorde zeggen wist ik zeker dat ik iets voor een film had."
Songs My Brothers Taught Me en The Rider gaan gaan over het leven op Pine Ridge, al schuilen er ook delen van Zhao's eigen verhaal in. "Veel kinderen van mijn generatie in China droomden ervan om naar Amerika en Engeland te gaan, omdat we nieuwsgierig waren naar wat we er zouden vinden." Chloë Zhao vertelt via Skype vanuit New York over haar verhuizing naar eerst Engeland en daarna Amerika, waar ze een filmopleiding volgde. "Het is een soort gemeengoed om verder naar het westen te reizen als je ergens naar op zoek bent en je niet weet wat dat is." Na het volgen van opleidingen in Brighton, Engeland, en Massachusetts besloot Zhao dus verder af te dwalen van de gebaande paden. "Er is iets ongerepts aan dit deel van het land, waar ik van hou, misschien omdat ik mijn hele leven juist in de grote stad heb gewoond."

Grootste uitdaging
Wat Zhao's films zo goed maken is dat ze wel door een outsider zijn gemaakt, maar nooit het voor de hand liggende outsiderperspectief nemen. Zhao maakt geen toeristische prenten, exotische cinema of poverty porn. Met haar films probeert ze juist door dat oppervlak te graven, op zoek naar iets universeels. Hoe doet ze dat? "Als je lange tijd ergens doorbrengt worden de dingen die je als eerste opvielen vanzelf saai. Die verassing door een nieuwe omgeving heb je dan al lang meegemaakt. Dan kom je vanzelf bij de mensen en die blijken een stuk minder exotisch te zijn dan je denkt. Juist dan wordt het interessant. Bij mij staan de mensen voorop."
Toch is Zhao in Pine Ridge een ander soort mens dan bijvoorbeeld hoofdrolspeler Brady Jandreau. Zij is er om iets te halen — een verhaal — en kan weg wanneer ze wil. Die verhouding tussen filmmaker en omgeving is een kwetsbare, eentje die snel kan neigen naar exploitatie. Zhao probeert dat te vermijden. "Als je naar het reservaat gaat, is het makkelijk om je camera ergens op te richten om een probleem aan te kaarten. Die vind je letterlijk overal om je heen. In het verleden en heden vind je problemen, conflicten en vraagstukken. Die zien we elke dag in de media, dus ik denk niet dat we meer van zulke narratieven nodig hebben. We moeten daar juist voorbij. De grootste uitdaging in Amerika is dat we elkaar weer als mensen beginnen te zien.


top
Artikelen
Go Short: When I Say Vagina... Waarom niet gewoon kut zeggen?
Tien jaar Go Short Deur naar de internationale filmwereld
Xtended: nieuw VR-programma in EYE Draaiduizelig door de vierde wand heen, en dan door de andere vijf
Xtended in Eye: My Name is Peter Stillman Verdwalen in het labyrint van Paul Auster
Stop de Spoilerfobie Een goede film kun je niet verpesten
Mei '68: De mythe en de films Waar is de revolutie gebleven?

Interviews
Robert Schwentke over Der Hauptmann 'We hebben niet meer de mentaliteit om de barbaren te verslaan'
Kaouther Ben Hania over Beauty and the Dogs 'Voor mij is Meriem Ben Mohamed een held'
Mahamat-Saleh Haroun over Une saison en France 'Vluchtelingen zijn geen stroom maar individuen'
Nanouk Leopold over Cobain Een jonge gids door de onderwereld van Rotterdam
Digna Sinke over Bewaren — of hoe te leven 'Wat leuk dat je dat vloerkleed nog hebt'
Chloë Zhao over The Rider Paarden, mensen en verhalen temmen in Pine Ridge
Samuel Maoz over Foxtrot 'Een bijbel inruilen voor een Playboy lijkt me gezond'
Marleen Jonkman over La Holandesa 'Dit mag je best een droomdebuut noemen'
Susanna Nicchiarelli over Nico, 1988 Nico: kunstenaar, overlever, doorrookt en Duits
Yan Ting Yuen en Robert Kosters over De achtste dag Crises uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst
Liu Jian over Have a Nice Day 'Het lijkt of mensen keuzes hebben, maar dat is niet zo'

Rubrieken
Thuiskijken
Boeken: 200 jaar Frankenstein Het monster leeft voort
Actie!
Humans of Film Amsterdam
Redactioneel
Het nieuwe kijken: Alles in Ordnung
Filmsterren
Kort
The Thinking Machine 17 Opmerkingen over het vormen van de abstracte verzamelingenleer


Recensies
The 15:17 to Paris Even een terreuraanslag verijdelen
Au revoir là-haut Kuifje en de Eerste Wereldoorlog
The Bastard Eén doorlopende Vatersuche
Beauty and the Dogs Een verkrachting in Tunesië
Bewaren — of hoe te leven Armbandje van kippenbotjes
Cobain Het is wel mijn moeder
Djam Alleen muziek mag over grenzen gaan
Foxtrot Als je zoon sterft, vooral veel water drinken
Der Hauptmann Als monsters langs de Duitse dorpen
Have a Nice Day Gangsters, aasgieren en schildpad-viagra
Het is gezien In de orkaan van volkswoede
Hobbyhorse Revolution Meisjes in galop
La Holandesa Stoerheid en broosheid in Chili
Lady Bird Verdriet duurt een liefdesliedje lang
Nico, 1988 Weg is eindelijk de mythe van de mannequin
Het oneindige zoeken In de ban van patronen
A Quiet Place Zenuwslopende stilte want de monsters horen alles
Ready Player One Spielberg zet zijn speeltje in de etalage
The Rider Een man een man, een paard een paard
Une saison en France De kille lichtstad
So Help Me God Galgenhumor in de rechtbank
Zama Apocalypse toen