Lady Bird
Zama
Cobain
The Rider
Foxtrot
Il conformista Boeken: Meer Verhoeven

Met de publicatie van Meer Verhoeven (en het eerdere Volgens Verhoeven) zijn alle episodes uit de Volkskrant-rubriek 'Volgens Verhoeven' nu ook in boekvorm verschenen, met lange versies van de gesprekken die filmcriticus Rob van Scheers de afgelopen paar jaar met Verhoeven voerde over zijn favoriete films.

Door André Waardenburg

Net als het boek Volgens Verhoeven is Meer Verhoeven rijkelijk geïllustreerd met stills, setfoto's en ander relevant materiaal. Soms zou je zelfs willen dat foto's wat groter waren afgedrukt, zoals het na het register verstopte, door Helmut Newton gemaakte portret van Verhoeven met Showgirls-actrice Elizabeth Berkley. Er zit nog voldoende witruimte omheen, dus het had makkelijk gekund.
In dit deel opnieuw veel aandacht voor het werk van Alfred Hitchcock, Verhoevens favoriete regisseur. Er zijn doorwrochte analyses van Shadow of a Doubt, Psycho, Notorious, Rear Window en I Confess. Naast besprekingen van al wat oudere films, hebben Verhoeven en Van Scheers ook aandacht voor wat je de moderne klassieker zou kunnen noemen: Das Leben der Anderen, Der Untergang, The Queen en Amour. Verder veel horror en sciencefiction, met Rosemary's Baby, The Exorcist, Alien, Aliens, Blade Runner en King Kong. Het wat overbodige hoofdstuk over Aliens dient eigenlijk alleen om nog een keer de superioriteit van Alien te benadrukken. De kleinste categorie wordt gevormd door arthouseklassiekers Het zevende zegel, L'empire des sens, Viridiana en Il conformista — waar Verhoeven overigens veel behartenswaardigs over te melden heeft.
Eerst wat gezever: er zitten wat tikfoutjes in, de nummering klopt niet altijd (er zijn bijvoorbeeld twee episodes 71) en het is triest voor de overleden acteur James Gandolfini dat hij in het fotobijschrift bij de bespreking van True Romance wordt opgevoerd als James Arnolfini.
Wie alles leest, krijgt een goed beeld van Verhoevens interesses, en via sappige anekdotes bovendien een inkijkje in zijn eigen werk. Op gezette tijden praat Verhoeven over zijn eigen films, er is zelfs een apart hoofdstuk over zijn cultklassieker Showgirls: "Heel zelden maar kijk ik mijn eigen films terug, ik weet al hoe het afloopt. Gek genoeg beleef ik juist aan Showgirls het meeste plezier."

Berkley en Verhoeven door Newton


Hoe meer je over de films die Verhoeven bespreekt weet, hoe minder verrassend zijn opmerkingen zijn. Veel stukken zijn soms niet meer dan een uitvoerige opsomming van de plot, met wat karige opmerkingen over stijl. Juist van iemand als Verhoeven verwacht je veel meer aandacht voor de filmische kant van het vak. Als hij het wel doet, komen de stukken ook echt tot leven, zoals in zijn enthousiasmerende ode aan stop­motion­animatiepioniers Willis O' Brien en Ray Harryhausen in het stuk over King Kong. Verhoeven noemt de digitale effecten in James Camerons Avatar goed gelukt maar gladjes: "Mijn voorkeur gaat dan toch uit naar de miniaturen van Harryhausen, met hun staccato bewegingen. Dat maakt bijvoorbeeld die schermende skeletten juist griezeliger, krachtiger, ze krijgen iets extra's dat digitaal niet valt te imiteren. Noem het gerust 'kunst', iets wat ik bij vergelijkbare digitale effecten nooit zo heb gevoeld."
Vooral de gedeeltes waarin Verhoeven uitlegt waarom films gedeeltelijk zijn mislukt zijn sterk. Want dan gaat het wel om filmische aspecten als cameravoering, montage, acteren en scenario, en minder om het verhaal zelf.

Meer Verhoeven Op stap door de filmgeschiedenis met Paul Verhoeven | Rob van Scheers & Paul Verhoeven | 2014, De Bezige Bij | 256 pagina's | €29,90


Boeken kort

Meryl Streep Anatomy of an Actor | Karina Longworth | 2013 | Phaidon/Cahiers du Cinéma | €39,95
Al jaren worden de uitgaves van Cahiers du Cinéma verslonden door zowel filmliefhebbers als professionals. Het succes ligt in de heldere, toegankelijke schrijfstijl en de keuze voor bekende namen, gecombineerd met een gelaagd onderzoek dat met precisie en kennis van zaken is uitgevoerd. In de nieuwe zesdelige serie wordt het oeuvre van zes van de grootste Amerikaanse acteurs behandeld, onder wie Al Pacino, Marlon Brando en Jack Nicholson. Elk boek kent tien hoofdstukken waarin men tien iconische rollen in het oeuvre van de acteur behandelt. Meryl Streep is de enige actrice die is opgenomen in de serie, waarbij vooral de veelzijdigheid van Streep wordt benadrukt, geïllustreerd met veel beeldmateriaal.

Crab Monsters, Teenage Cavemen, and Candy Stripe Nurses Roger Corman: King of the B Movie | Chris Nashawaty | 2013 | Abrams | €27,50
Nadat de ogen zijn gewend aan de overvolle pagina's vol afbeeldingen van filmposters, setfoto's en stills is er volop interessants te lezen in deze koffietafelbiografie van Roger Corman, de zelfbenoemde koning van de B-film. Zo komen Peter Fonda, Robert De Niro, Martin Scorcese en Francis Ford Coppola aan het woord over hun werk met Corman, voor hun doorbraak, naast serieuzere essays over het oeuvre van deze filmlegende.

Rancière and Film | Paul Bowman (red.) | 2013 | Edinburgh University Press | €32,99
Rancière begon zijn carrière als filosoof onder de vleugels van Althusser en werd na hun breuk vooral bekend als politiek denker. Sinds tien jaar, met als startpunt het fantastische Politics of Aesthetics: The Distribution of the Sensible, is hij dé theoreticus van de visuele kunst. Vorig jaar nog publiceerde hij over Béla Tarr en bracht het succesvolle Aisthesis uit. Niet verrassend dat de serie Critical Connections nu komt met een bundeling van artikelen over Rancière en film. Rancière zelf levert ook een bijdrage en geeft een mooie recensie. "Ze hebben het zeer degelijk aangepakt en redeneren zo verfijnd dat het werkelijk niets te wensen over laat."

Samenstelling Anne de Loos | International Theatre & Film Books | Leidseplein 26 | 1017 PT Amsterdam | t 020 6226489 | theatreandfilmbooks.com


top
Artikelen
Nieuwe boekverfilmingen Lezen = goed, nazi's = slecht
De spagaat van Darren Aronofsky Heisa over Noah
FilmSlot: Feuchtgebiete Lust als last
Fantastic Science (Imagine) De platworm kijkt naar opera

Interviews
Xavier Dolan over Tom à la ferme Gevaarlijk spel op homofoob platteland
John Krokidas en Daniel Radcliffe over Kill Your Darlings 'Binnen 30 seconden stonden we keihard te janken'
Caroline Strubbe over I'm the Same, I'm an Other 'Door hun verhaal zullen ze nooit meer dezelfde zijn'
Cristoffer Boe over Spies & Glistrup 'Ik neem de meest gehate man van Denemarken serieus'
Terry Gilliam over The Zero Theorem (Imagine) 'Alles ging op instinct'
Ramin Bahrani en Zac Efron over At Any Price (dvd) 'Ik zag Willy Loman naar me schreeuwen'
Djie Han Thung over Capsule (Imagine) Zinloosheid is de nieuwe Apocalyps

Rubrieken
Redactioneel
Kort
Filmsterren
Thuiskijken
Actie!
World Wide Angle (NL) Tot zover hebben we het gered
Het nieuwe kijken De schuldige kijker
Op ooghoogte Derek Jarman
Boeken: Meer Verhoeven
Evenementen


Recensies
Capsule (Imagine) Wat kies je: geluk of waarheid
Deadly Virtues: Love.Honor.Obey Martelporno zonder genade
Diplomatie (Volker Schlöndorff over) 'De consul bluft, liegt, charmeert'
Happily Ever After Waar bleef 't sprookje?
The Immigrant Wow, die immigranten hadden het moeilijk
La jaula de oro El Dorado in het noorden
Kill Your Darlings Het duistere verleden van de Beat dichters
Last Hijack (Femke Wolting en Tommy Pallotta over) 'Iedereen die we spraken wilde piraat zijn'
Lucia de B. 21ste eeuwse heksenjacht
The Missing Picture (L'image manquante) Cinematografisch geweten van Cambodja
Pim & Pom: Het grote avontuur Dansje met slingers
De poel Helse 'staycation'
Les salauds 'Het zijn allemaal klootzakken'
Sexy Money Lady Mechanic
Snowpiercer Moord op de Oriënt Express
Spies & Glistrup Onsmakelijke vrijbuiters
Supernova (Tamar van den Dop) Het leven mocht weleens losbarsten
Tom à la ferme Hitchcock tussen de mais
Viva la libertà! Italië: open inrichting
A Weekend in Paris (Le week-end) Huwelijksrenovatie
Yves Saint Laurent Mode is intimiderend