Good Time
Blade Runner 2049
mother!
Detroit
Manifesto (Julian Rosefeldt over)
Johnny Mnemonic 25 jaar na nu

Vermaak achter de zonnebril

Hoe ziet de filmwereld er over 25 jaar uit? Worden er dan nog films gemaakt? Wat zijn anno 2031 de dromen van een cinefiel? Mike Naafs schreef een futuristische cinefictie over Frank Milt, filmmaker van de toekomst.

Pffffff, de toekomst...
Frank Milt deed zijn ogen open. Het was koud in de kamer, de klimaatcontrole was weer eens stuk. Waarom zou hij nog zijn bed uitkomen? Om een leven te beginnen? Als je maar lang genoeg leeft, dan komt alles weer terug en is niets meer nieuw.
Zeker als alles al een keer is opgenomen.
Vandaag wordt hij 25, nu al met het idee in zijn hoofd gebeiteld dat er geen enkel nieuw idee meer te vinden is, alles is al gedaan. Verzonnen en verzonden. En, nu hij er zo over nadacht, ook dat was een oud idee. Hij zou eigenlijk uit bed moeten springen, nu, direct, want niet alleen was het vandaag zijn verjaardag, maar ook kon hij nog eens met een druk op de vingerknop zijn diploma ophalen, dat de server van de Filmacademie over precies een kwartier zou sturen. Zijn zonnebril lag al op tafel. Maar waarom zou hij hem opzetten? Om weer de vermaakporno in te gaan? En Mark Flint te worden?
Pfffff, de toekomst. Mensen stellen het zich altijd radicaler voor dan dat het wordt. Wat is nu 25 jaar? Toch niet meer dan een kontkrummel? Toen hij op 30 maart 2006 geboren werd, was alles in essentie hetzelfde als nu. Goed, mensen gingen toen nog naar de bioscoop, dat is waar, maar dat werd ook al minder. Overal doken al privé-beeldschermen op, die makkelijk op- en afzetbaar waren en overal mee naar toe genomen konden worden.
Zijn eerste bioscoopbezoek kon hij zich nog wel vaag herinneren, vooral vanwege het feit dat het publiek hoofdzakelijk bestond uit mensen die deden of ze thuis waren, maar verder... met z'n allen samen stilzitten was een vorm van gemeenschap die de mensen verleerd waren.

Vaak had hij ze gezien, ze waren onontkoombaar, die bewegende fotoboeken. Mensen verzamelden ze als idioten en lieten de inhoud te pas en te onpas aan je zien, alles wat hen interesseerde, wat ze zelf verzameld hadden, als een varken uit de jungle. Ze lieten je zien dat ze zagen wat ze wensten. Vaak stuurde zijn moeder 's avonds laat nog een fragmentje van vroeger, vol sentimentele waarde, een ouderwetse mpeg van de jonge Frank Milt.

Daarom wilde hij al heel vroeg filmmaker worden, of in ieder geval naar de Filmacademie, om iets te maken wat de mensen niet wensten. Iets wat ze niet van tevoren hadden aangevraagd, maar beelden die hij ze opdroeg. Kijk dan! Dit moet je zien, godverdomme, of je het nu leuk vindt of niet! En uitkijken, niet weglopen, niet zes andere dingen gaan doen, zitten en kijken! Dit is groter dan het leven zelf.
Kortom: hij wilde ze de bioscoop injagen. Zorgen dat er geen uitweg meer was. En wel met iets meer voorzorgsmaatregelen dit keer. Zonnebrillen af. Mensen zouden als in vliegtuigstoelen geketend moeten zijn en wel zo dat er tussen stijgen en landen geen loskoppeling mogelijk was. En uiteraard zouden ze zijn film te zien krijgen.
Wat die film precies zou omvatten, wist hij nog niet. Ook de financiering was nog niet rond. Eigenlijk was er nog niets concreets ondernomen.

Mark Flint pakte het daarentegen voortvarender aan. Hij had zijn tijd mee. Maar alleen al het feit dat Frank een pornonaam voor deze wereld had bedacht, een anagram van zijn eigen naam, gaf aan dat hij zich er toch wat ongemakkelijk bij voelde. Op een of andere manier was het niet echt. Niet tastbaar. Op al die versplinterde beeldschermen was slechts herhaling te zien, in zogeheten nieuwe vormen. Wat beklijft? Over zeg 100 jaar? Wat was nog de zin?
Het was echter een kwestie van tijd en mutatie geweest, een onvermijdelijk toeval, dat twaalf jaar geleden het evolutiemoment toesloeg: door een systeemverwisselingsvirus werden alle films die tot dan toe geconserveerd waren, op de gouwe ouwe HZ31-drager — ongeveer alle films die Frank Milt vanaf zijn geboorte gezien had — in één klap onbruikbaar. Digitale destructie. Ze waren niet meer te lezen. Nieuw systeem. Alles of niets. Sommige spreken zelfs nu nog over kwade wil, dat de filmindustrie dit bewust deed, om, gezien de dalende inkomsten, te kunnen overschakelen op een meer overlevende strategie, een van de toekomst, een die luidde: luisteren naar de individuele wensen van de mensen.
En daar paste de bioscoop niet meer bij.
Maar vermaak wel, want vermaak is: tonen wat de mensen wensen. En vermaak werd net als porno: niemand ging er meer voor naar de bioscoop. De nieuwe strategie van de industrie draaide het productieproces dan ook om: eerst vertellen de mensen wat ze willen zien, tot in de details, dat gaan wij niet meer bedenken; en als er genoeg individuele aanvragen binnen zijn, gaan wij draaien. Al die aanvragers zijn miljoenen kleine aandeelhouders. Vervolgens stralen we het naar de klanten toe, binnen 6 maanden gegarandeerd geleverd. U wordt geïnformeerd als de productie klaar is door een trilling achter uw oor. U wenst drama? Romantiek? Actie? Actuele problematiek? Niet schadelijk, dus alle leeftijden? Wat u maar kiest! U heeft toch 3 gig in het oor? En vijf achter de zonnebril? Mooi! Enne, het maakt ons niet uit waar u bent hoor, als u maar betaalt en ontvangt!
In deze versplinterde beeldschermenwereld kwam Mark Flint ter wereld. Gewoon, om geld te verdienen. Niks mis mee.
Mark had niets van de scrupules van Frank. Hij babbelde als de beste, wist altijd te zeggen wat de mensen wilden horen en boerde goed met zijn serie 'onderbrekingsfilms', korte flitsen commerciële kunst voor achter de zonnebril.

La jetée


En Frank? Hij legde zijn bril op het nachtkastje. Het was nog immer koud in de kamer. Zijn wereld, het alternatief, leek hem totaal ondraaglijk. Verstokte aristocratische mensen die het radicaal chic vonden om een Fellini aan de muur te hebben draaien, compleet met projector. Die eindeloze galeriewereld met hun poeha en gebakken lucht. Een wereld waarin mensen er wel veel over praatten en schreven, maar er nooit een cent aan uitgaven. Voor die wereld wilde hij niet eens de moeite doen om een naam te verzinnen, laat staan een film te maken, wat viel daar nu te halen? Lof? Artistieke erkenning? Dan kon je jezelf maar beter verkopen. Maken wat men zien wil, waar men verdoofd mee wil worden, inderdaad maar beter voor het geld gaan, zorgen dat je op die individuele beeldschermen belandde, maakt niet uit hoe.
Misschien was dat het enige dat hem nog resteerde. Misschien kon hij zo zijn eigen bioscoop en zijn eigen film realiseren.
Voor nu deed Frank Milt nog even zijn ogen dicht.
Worden er eigenlijk nog filmmakers als zodanig geboren? Iedereen kan alles maken, maar zijn er nog regisseurs waarvan je kunt zeggen dat het een geschenk is dat ze geen kok of kantoorwerk doen, maar dat ze films maken?
En was hij er daar één van?
Pffff, de toekomst...

Mike Naafs



top
Artikelen
25 jaar Geruchtenmachine
25 jaar na nu Vermaak achter de zonnebril
Het nulnummer van de Filmkrant
CinemAsia Van hiphop tot horror
Europese cinema Het schuim der dagen
Jan Heijs (1952-2006) Bruggenbouwer tussen wolven en slangen
Lente in Napels, Glasgow, Hamburg, Luik en Moskou Met welke filmauteurs gaan wij het nieuwe millennium in, wie zijn de hoop van 21e-eeuws Europa?
Siberisch filmfestival Dubai in de taiga
Tigers on Tour Rondreizend filmfeestje met prijswinnaars
Valerio Zurlini Knappe melancholicus

Interviews
Dagur Kári Wat is er groter dan een olifant?
John Turturro Liefde schaadt
Sabina Guzzanti Italiaans voor beginners
Terry Gilliam Shockerende onschuld
Vijf vragen aan Tessa Boerman

Rubrieken
Action!
Volg alleen je hart
Spotlicht: Ricky Koole
Amsterdam Box Office Periode 16 februari t/m 22 maart 2006
Boeken
Cinedix
Evenementen
Festivals
De geruchtenmachine
Mening
Mijn Mening
De Pers Over
Thuiskijken
Verwacht


Recensies
CROSSING THE BRIDGE: THE SOUND OF ISTANBUL Het geheim van Istanbul
DARK HORSE Met de koptelefoon op
FACTOTUM Avonturen van een verbrand scrotum
LANGER LICHT Bokshandschoenen en marshmallows
ODESSA... ODESSA! Van oude mensen en dingen die voorbij gaan
RHYTHM IS IT Stoere tieners op de planken
ROMANCE & CIGARETTES Musical met valse noot
THE SECRET LIFE OF WORDS Woorden op sterk water
SPORTMAN VAN DE EEUW Een naïeve paalklimmer in Friesland
TIDELAND Alice D in Wonderland
TRANSAMERICA Alleen nog de piemel binnenstebuiten keren
VIVA ZAPATERO! De stille staatsgreep